Czubiki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czubiki
Hemiprocninae[1]
Oberholser, 1906
Ilustracja
Przedstawiciel podrodziny – czubik koroniasty (H. coronata)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd krótkonogie
Rodzina jerzykowate
Podrodzina czubiki
Typ nomenklatoryczny

Hirundo longipennis Rafinesque, 1802

Synonimy

Rodziny:

  • Hemiprocnidae[1] Oberholser, 1906

Rodzaju:

Rodzaje

Czubiki[8], jerzyki drzewne[9] (Hemiprocninae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny jerzykowatych (Apodididae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Podrodzina obejmuje gatunki występujące w południowo-wschodniej Azji i Australazji[10].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 15–31 cm; masa ciała 56–79 g[10]. Obejmuje ptaki małe lub średnie, nie tak dobrze przystosowane do życia w powietrzu jak jerzykowate; zewnętrznie podobne do jaskółek – ze względu na wydłużone zewnętrzne sterówki; bardziej zwinny lot, zwyczaj siadania na gałązkach, drutach itp. Kształt ciała przeważnie taki sam jak u jerzyków, na głowie jednak mają długi czubek z piór, duże oczy, kciuk skierowany do tyłu. Odpoczywają i nocują wysoko na drzewach. Upierzenie gęste, miękkie, połyskujące niebieskoszaro do brązowego. Występuje dymorfizm płciowy.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Hemiprocne: gr. ἡμι- hēmi- „pół, mały, podobny do”, od ἡμισυς hēmisus „połowa”; łac. progne lub procne „jaskółka” (zob. Progne)[11].
  • Macropteryx: gr. μακρος makros „długi”; πτερυξ pterux, πτερυγος pterugos „skrzydło”[12]. Gatunek typowy: Hirundo longipennis Rafinesque, 1802.
  • Dendrochelidon: gr. δενδρον dendron „drzewo”; χελιδων khelidōn, χελιδονος khelidonos „jaskółka”[13]. Gatunek typowy: Hirundo longipennis Rafinesque, 1802.
  • Palestre: Palaeste, port morski Epiru, rzekome wejście do Hadesu[14]. Gatunek typowy: Hirundo longipennis Rafinesque, 1802.
  • Chelidonia: gr. χελιδονιος khelidonios „jak jaskółka”, od χελιδων khelidōn, χελιδονος khelidonos „jaskółka”[15]. Gatunek typowy: Cypselus mystaceus Lesson & Garnot, 1827.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny należy jeden rodzaj z następującymi gatunkami[8]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Hemiprocnidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-02-15]
  2. W. Swainson: Zoological illustrations, or, Original figures and descriptions of new, rare, or interesting animals, selected chiefly from the classes of ornithology, entomology, and conchology, and arranged according to their apparent affinities. Wyd. 2. Cz. 2. London: Baldwin & Cradock, 1831–1832, s. tekst i ryc. 47. (ang.)
  3. H. Boie. Genus Dendrochelidon. „Neues staatsbürgerliches Magazin”. 1 (2), s. 492, 1832 (niem.). 
  4. R.-P. Lesson: Compléments de Buffon. Cz. 8. Paris: P. Pourrat Frères, 1837, s. 53. (fr.)
  5. A.V. Streubel. Die Cnpfeliden des Berliner Museums. „Isis von Oken”. Jahrgang 1848, s. 370, 1848 (niem.). 
  6. Hemiprocne, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2011-04-06]
  7. Ch.L. Nitzsch: Observationes de avium arteria carotide communi. Halae: In Bibliopolio Gebaueriano, 1829, s. 15. (łac.)
  8. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Hemiprocninae Oberholser, 1906 - czubiki (wersja: 2019-03-17). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-11-11].
  9. Gromada: Ptaki Aves. W: W. Zamachowski, A. Zyśk: Strunowce (Chordata). Podręcznik zoologii dla studentów. Kraków: Wydawnictwo Naukowe WSP, 1997, s. 389. ISBN 83-86841-92-3.
  10. a b D.R. Wells: Family Hemiprocnidae (Tree-swifts). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 464–465. ISBN 84-87334-25-3. (ang.)
  11. Jobling 2019 ↓, s. Hemiprocne.
  12. Jobling 2019 ↓, s. Macropteryx.
  13. Jobling 2019 ↓, s. Dendrochelidon.
  14. Jobling 2019 ↓, s. Palestre.
  15. Jobling 2019 ↓, s. Chelidonia.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. A. Gosler: Atlas ptaków świata. 2000: MULTICO Oficyna Wydawnicza. ISBN 83-7073-059-0.
  2. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2019. [dostęp 2019-11-11]. (ang.)