Dworzec Shinjuku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
新宿 Shinjuku
Widok dworca od południa
Widok dworca od południa
Państwo  Japonia
Miejscowość Tokio
Data otwarcia kolej sieci krajowej: 1885, później rozbudowywany; Keiō: 1915, ok. 1960 na obecnym miejscu; Odakyū: 1927, później przebudowany; Seibu: 1952
Dane techniczne
Liczba peronów JR: 7; Keiō: 6 + 1; Odakyū: 7; Seibu: 2
Liczba krawędzi
peronowych
JR: 14 (tory przelotowe); Keiō: 3 (ślepe) oraz 2 (przelotowe); Odakyū: 6 (ślepe); Seibu: 3 (ślepe);
Kasy czynne
Przejścia nadziemne duży nadbudowany kompleks usługowy
Przejścia podziemne dwa przejścia w strefie płatnej; 1 ogólnodostępne
Linie kolejowe
  • Linia JR中央本線 JR Chūō
    • Linia JR中央快速 JR Chūō (Rapid)
    • Linia JR中央・総武緩行 JR Chūō-Sōbu
  • Linia JR山手 JR Yamanote
  • Linia JR埼京 JR Saikyō
  • Linia 京王 Keiō
  • Linia 京王新線・都営新宿 Keiō-Shinsen i Toei-Shinjuku
  • Linia 小田急小田原 Odakyū-Odawara
  • Linia 西武新宿 Seibu-Shinjuku
  • Linia 東京メトロ丸ノ内 Tōkyō Metro Marunouchi
  • Linia 都営大江戸 Toei Ōedo
Położenie na mapie Tokio
Mapa lokalizacyjna Tokio
新宿 Shinjuku
新宿 Shinjuku
Położenie na mapie Japonii
Mapa lokalizacyjna Japonii
新宿 Shinjuku
新宿 Shinjuku
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
新宿 Shinjuku
新宿 Shinjuku
Ziemia 35°41′27,32″N 139°42′00,93″E/35,690922 139,700258
Portal Portal Transport szynowy

Dworzec Shinjuku (jap. 新宿駅 Shinjuku-eki?)dworzec kolei JR w Tokio, obsługujący największą liczbę pasażerów wśród dworców kolejowych na świecie. W szerszym znaczeniu również dworzec trzech kolei prywatnych: Keiō, Odakyū i Seibu.

Układ przestrzenny[edytuj]

Dworzec jest złożony z kompleksu głównego, należącego do kolei JR東日本 JR Higashi Nihon (układ przelotowy) oraz z dwóch dworców czołowych kolei prywatnych Odakyū i Keiō, sąsiadujących z kompleksem JR od zachodu. Dworzec kolei prywatnej Seibu położony jest po wschodniej stronie linii JR, około 390 m od północnych krańców peronów; stanowi osobny zespół połączony podziemnymi pasażami usługowymi.

Układ dworca JR:

  • Poziom +1 (oznaczony jako 2F): galeria usługowo-kasowa, przejście ogólnodostępne;
  • Poziom 0 (oznaczony jako 1F): 7 peronów wyspowych (14 krawędzi peronowych);
  • Poziom -1 (oznaczony jako B1F): powierzchnia usługowo-kasowa, halle kasowo-recepcyjne po obu stronach dworca.

Od północy poprzecznie w stosunku do peronów znajduje się stacja metra linii 丸ノ内 Marunouchi:

  • Poziom -1 (B1F, lekko zagłębiony): westybul nad stacją;
  • Poziom -2 (B2F): peron wyspowy stacji.

Układ dworca 小田急電鉄 Odakyū Dentetsu:

  • Poziom +1 (oznaczony jako 2F): galeria poprzeczna z usługami i kasami, przedłużenie galerii znad dworca JR;
  • Poziom 0 (oznaczony jako 1F): górna hala peronowa na 3 tory ślepe, pośrodku "peron dwukrawędziowy";
  • Poziom -1 (oznaczony jako B1F): dolna hala peronowa na 2 tory ślepe, "perony dwukrawędziowe"; jest to poziom ulic od północnego zachodu dworca.

Nad poziomem +1 wznosi się własny dom towarowy kolei.

Układ dworca 京王電鉄 Keiō Dentetsu:

  • Poziom -1 (oznaczony jako B1F): hall wejściowy, kasy, pasaże ogólnodostępne; od południa hall nad stacją 新宿新線 Shinjuku-Shinsen;
  • Poziom -2 (oznaczony jako B2F): hala peronowa na 3 tory ślepe (dwa "perony dwukrawędziowe");
  • Poziom -5 (oznaczony jako B5F): peron wyspowy linii Toei-Shinjuku-sen i Keiō-Shinsen.

Nad poziomem -1 wznosi się własny dom towarowy kolei.

Dworzec wieczorem. Po lewej dom towarowy Odakyū, na wprost - Lumine kolei JR
Zachodnia strona dworca wieczorem. Na parterze domu towarowego Odakyū znajduje się wejście na dworzec JR
Perony dworca JR. Po lewej jeden z ekspresów linii Chūō
Godzina szczytu na peronie Yamanote-sen

Na południowy zachód od kompleksu stacji Toei-Shinjuku-sen znajduje się stacja linii Toei-Ōedo-sen (peron wyspowy na poziomie -7). Druga stacja na tej linii (新宿西口 Shinjuku Nishiguchi) znajduje się na północny wschód od kompleksu JR (nie można przejechać bezpośrednio pociągiem między tymi stacjami).

Dworzec kolei 西武鉄道 Seibu Tetsudō ma 1 peron wyspowy i 1 boczny (3 tory ślepe), położone nad ziemią.

Integracja z transportem lokalnym[edytuj]

Większość pociągów obsługujących dworzec obsługuje także ruch wewnątrzmiejski i rozprowadza ruch aglomeracyjny w obrębie miasta.

Potoki osób przesiadających się na stacji Shinjuku zostały nieco ograniczone dzięki "przechodzeniu" części pociągów między siecią 京王 Keiō a linią metra 都営新宿線 Toei-Shinjuku-sen, między siecią 小田急 Odakyū a linią 東京メトロ千代田線 Tōkyō Metro Chiyoda-sen (stacja 代々木上原 Yoyogi-Uehara, czwarta przed Shinjuku), między siecią 西武 Seibu a liniami 有楽町線 Yūrakuchō-sen oraz 副都心線 Fukutoshin-sen sieci Tōkyō Metro (odgałęzienie od stacji Nerima, czwartej przed Shinjuku), jak również między linią JR中央線 JR Chūō-sen a linią 東京メトロ東西線 Tōkyō Metro Tōzai-sen (stacja 中野 Nakano, trzecia przed Shinjuku).

Przy stacji zlokalizowane są cztery stacje metra oraz dworzec autobusowy.

Rys historyczny[edytuj]

Stacja Shinjuku została urządzona na ukończonej w 1885 r. linii obwodowej Yamanote-sen kolei prywatnej Nippon Tetsudō, łączącej linię Kolei Rządowych Shimbashi (Tokio) – Jokohama, otwartą 1872, z linią główną Nippon Tetsudō, otwartą w 1883. Shinjuku stało się stacją węzłową po budowie linii do Hachiōji (kolej prywatna 甲武鉄道 Kōbu Tetsudō; obecna Chūō-sen) w 1889. W l. 1894-1919 otwierano przedłużenie tej linii, łączące Shinjuku z centrum Tokio. Po jego ukończeniu dworzec znalazł się na skrzyżowaniu dwóch tras, których znaczenie wzrosło w wyniku wzrostu przestrzennego miasta. W 1904 r. Kōbu Tetsudō zelektryfikowała ruch podmiejski, jako pierwsza kolej sieci krajowej w Japonii. W 1907 obie linie zostały zakupione przez państwo, w ramach upaństwowienia głównej sieci kolejowej kraju. Na przestrzeni ostatnich dekad perony JR zostały częściowo nadbudowane galerią o funkcjach dworcowo-usługowych oraz domem towarowym. Prace związane z przekryciem częściowym peronów dla urządzenia dworca autobusowego są na ukończeniu.

Koleje prywatne, mające dzisiaj dworce w kompleksie Shinjuku, są produktem ewolucji elektrycznych kolejek/tramwajów dojazdowych (電鉄 "dentetsu"). Kolej Keiō pierwotnie przekraczała linię Yamanote wiaduktem drogowym (w osi jezdni), by skończyć się w rejonie Shinjuku-3-chōme (od 1915. Na początku l. 1930. zbudowano tam niewielki czołowy dworzec, z peronami przekrytymi małą halą (p. fot.). Około 1960 linię przełożono na niezależne torowisko i zakończono w obecnym miejscu. Nowy dworzec zajął dwie dolne kondygnacje własnego domu towarowego. Dworzec kolei Odakyū zbudowano w 1927, perony także przekryto małą stalową halą. Później dworzec całkowicie przebudowano i nadbudowano domem towarowym.

W 1959 do Shinjuku dociągnięto pierwszą linię metra, Marunouchi. W 1978 otwarto osobne, podziemne podejście linii Keiō (tzw. "nowa linia", 新線 Shinsen), które w 1980 połączono z nowo zbudowaną od strony miasta linią metra Toei-Shinjuku-sen. W 1997 od strony przedmieść zachodnich dociągnięto linię 都営大江戸線 Toei-Ōedo-sen, a w 2000 ukończono ją w całości, otwierając nową stację 新宿西口 Shinjuku-nishiguchi, położoną niemal na zakończeniu jej pętlicowej trasy.

Wagon dla kobiet na Keiō-sen
"Romance car" na dworcu Odakyū; jubileusz 50-lecia eksploatacji
靖国通り Yasukuni-dōri z wiaduktem kolejowym, na którym znajduje się północna głowica dworca

Charakterystyka ruchu[edytuj]

JR Shinjuku jest dworcem węzłowym położonym na skrzyżowaniu linii okólnej Yamanote z dalekobieżną linią Chūō. Jest węzłem kolei aglomeracyjnych i regionalnych; ruch dalekobieżny jest stosunkowo mały, ale dworzec jest stacją początkową (końcową) dla wszystkich ekspresów dalekobieżnych jadących linią Chūō. Jego znaczenie wynika ponadto z sąsiedztwa największego w Tokio kompleksu biurowego oraz wielkiej dzielnicy rozrywki.

Liczba osób obsługiwanych w ciągu jednego dnia przedstawia się następująco: JR – 1500 tys., Odakyū – 490,1 tys., Keiō – 726,6 tys., metro Toei – 340,2 tys., Tōkyō Metro 238,4 tys., Seibu – 195,9 tys. Razem dworce obsługują średnio około 3,5 mln osób dziennie.

Liczba odprawianych pociągów w godzinę szczytu (8:00-8:59):

  • dworzec JR – razem 190 pociągów, w tym 2 pośpieszne dalekobieżne; obciążenie poszczególnych linii:
中央総武線 Chūō-Sōbu-sen – 46 pociągów;
中央快速線 Chūō-Kaisoku-sen – 54 pociągi;
中央本線 Chūō-Honsen (dalekobieżna) – 2 pociągi (rozpoczynają bieg);
埼京線 Saikyō-sen – 25 pociągów (część rozpoczyna bieg);
湘南新宿ライン Shōnan-Shinjuku-Line – 13 pociągów;
山手線 Yamanote-sen – 50 pociągów;
  • dworzec Keiō:
24 pociągi rozpoczynające bieg na dworcu czołowym;
33 pociągi na przelotowej stacji podziemnej (także metro linii Shinjuku);
  • dworzec Odakyū: 19 pociągów rozpoczynających bieg;
  • dworzec Seibu: 25 pociągów rozpoczynających bieg.

Razem z kompleksu dworców Shinjuku w godzinie szczytu odprawia się 272 pociągi, nie licząc wszystkich pociągów metra.

Zobacz też[edytuj]

dworzec Shinagawa
dworzec Tōkyō
dworzec Ueno

Linki zewnętrzne[edytuj]