Fazy głoski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Fazy głoski – trudno obserwowalne, trwające setne, czasem tysięczne sekundy, części czasu trwania całej głoski, zwane także momentami artykulacyjnymi głoski. Wyróżnia się trzy fazy głoski[1]:

  • następ (wstęp, nastawa) - w tej fazie aparat mowy przechodzi od stanu obojętnego, właściwego oddechowi, do pozycji niezbędnej do wyartykułowania głoski
  • szczyt (postawa) – faza polega na trwaniu narządów mowy w ułożeniu właściwym dla danej głoski
  • zestęp (odstawa, ustęp, odstęp) – w tej fazie narządy mowy wracają do stanu obojętnego[2].

Przykładowe procesy artykulacyjne w fazach głoski [z]:

  • następ: czubek języka zbliża się do przednich, górnych zębów, zsuwają się więzadła głosowe
  • szczyt: między zębami a językiem powstaje szczelina, więzadła głosowe drgają
  • zestęp: język oddala się od zębów, więzadła głosowe rozsuwają się

Fazy artykulacyjne głoski bada się na zapisie filmowym (np. kinorentgenograficznym) pozwalającym zwalniać i zatrzymywać obraz oraz poprzez zapis cyfrowy dźwięku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Danuta Ostaszewska: Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-12992-1.
  • Gramatyka Polska, Janusz Strutyński, Wydawnictwo Tomasz Strutyński, Kraków 2006
  • Kazimierz Polański: Encyklopedia językoznawstwa ogólnego. Wrocław: Ossolineum, 1999. ISBN 83-04-04445-5.