Fenyang Shanzhao

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fenyang Shanzhao 汾陽善昭
Ilustracja
Mistrz chan Fenyang Shanzhao
Data i miejsce urodzenia 947
Taiyuan
Data i miejsce śmierci 1024
klasztor Taizi (?)
Szkoła linji
Nauczyciel Shoushan Xingnian
Następca Ciming Chuyuan, Langye Huijue, Cuiyan Shouzhi
Zakon chan

Fenyang Shanzhao (ur. 947, zm. 1024; chiń. 汾陽善昭, pinyin Fényáng Shàn ; kor. 분양선소 Punyang Sŏnso; jap. Funyō Zenshō; wiet. Phần Dương Thiện Chiêu) – chiński mistrz chan ze szkoły linji. Znany także jako Taizi Shanzhao oraz Fenyang Wude.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z Taiyuan (obecnie w prowincji Shanxi). Został sierotą w wieku 14 lat, rozpoczął więc życie bezdomnego mnicha buddyjskiego. Był niezwykle inteligentny i dobrze wykształcony w klasyce konfucjańskiej i innych klasycznych dziełach chińskich. W czasie swoich wędrówek przyjął nauki aż 71 mistrzów. U mistrza Shoushana Xingniana z Ruzhou praktykował przez pewien czas i po osiągnięciu oświecenia został jego spadkobiercą Dharmy.

Fenyang spytał Shoushana Co oznacza zwinięcie maty do siedzenia przez Baizhanga?
Mistrz powiedział Kiedy rękaw smoczej szaty trzęsie się widocznie, to całe ciało się ukazuje.
Fenyang spytał Co to znaczy?
Shoushan powiedział To tak jak król, który wychodzi pieszo. Nie ma tam lisich śladów.

Po tych słowach Fenyang osiągnął oświecenie. Pokłonił się przed Shoushanem, wyprostował i powiedział

Księżyc pustych światów odbity w 10,000 starożytnych stawów, szukany podwakroć, potrzykroć, jest w końcu znaleziony.

Po śmierci swojego nauczyciela został zaproszony do prowadzenia klasztoru chan Taizi, podległego wielkiemu klasztorowi Taiping w Fenzhou (obecnie Fenyang w prowincji Shanxi). Przez następne 33 lata prowadził Taizi okazując się znakomitym nauczycielem Dharmy chan.

Książę Li był starym przyjacielem mistrza. Ponieważ świątynia Xu Chengtian stała pusta poprosił Fenyanga, aby wyjaśnił w niej ludziom Dharmę. Wysłannik księcia trzykrotnie wracał z gór z odmową. W końcu książę zagroził wysłannikowi srogimi karami, jeśli ten nie przyniesie pozytywnej odpowiedzi od mistrza. Powiedział on więc mistrzowi, że jeśli nie zgodzi się na prośbę księcia, to ten skaże go (emisariusza) na śmierć. Fenyang zaśmiał się i powiedział, iż nie mógł spełnić prośby księcia, bo był chory. Kontynuował:

Ale jeśli mam to zrobić, to czy musimy iść razem? Czy ja powinienem pójść pierwszy, czy ty?
Wysłannik powiedział Liczy się tylko to, że się zgodziłeś pójść. Nie ma znaczenia, kto pójdzie pierwszy.
Fenyang nakazał wobec tego, aby przygotowano przyjęcie. Następnie wziął swój worek podróżny i powiedział Ja pójdę pierwszy.

Po wypowiedzeniu tych słów zmarł.

Znaczenie mistrza[edytuj | edytuj kod]

Ponieważ Fenyang znał metody nauczania kilkudziesięciu mistrzów chan, używał ich bez przeszkód dopasowując do aktualnej sytuacji. Był pierwszym mistrzem linii przekazu linji, który zastosował w nauczaniu system pięciu rang szkoły caodong. Znakomicie wykorzystywał w nauczaniu anegdoty i opowieści chan. Formalne wprowadzenie do praktyki chan gong’anów jest także z nim związane.

Przeniósł nauki szkoły linji na południe Chin przyczyniając się do jej niezwykłej ekspansji i zdominowania innych szkół chanu.

Fengyang jest także szczególnie pamiętany ze względu na swoje dokonania literackie. Uważa się, że powstanie tzw. literackiego chanu zawdzięczać można jego twórczości. Fenyang stworzył nowy rodzaj literatury o unikalnym stylu zwany songgu. Były to zbiory gong’anów z dodanymi komentarzami. Podstawą tej literatury były dialogi mistrzów chan i ich uczniów z dawnych czasów. Zwykle właściwy gong’an był poprzedzony wstępem, a po gong’anie znajdował się swoisty komentarz mistrza, napisany niezwykle subtelnie i oczywiście niewykładający znaczenia. Jego wybitnym dziełem jest zbiór stu gong’anów Fenyang Wude chanshi yulu (汾陽無德禪師語錄). Późniejsi mistrzowie często dopisywali następne swoje komentarze, co dało niezwykłą perspektywę. Te teksty nosiły nazwę niansong.

Innym jego znakomitym dziełem jest poemat Xingjiao ge (行脚歌) Pieśń z angja (skt angya – pielgrzymka)[1].

Linia przekazu Dharmy[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza liczba oznacza ilość pokoleń mistrzów od 1 Patriarchy indyjskiego Mahakaśjapy.

Druga liczba oznacza ilość pokoleń od 28/1 Bodhidharmy, 28 Patriarchy Indii i 1 Patriarchy Chin.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andy Ferguson. Zen's Chinese Heritage. Wisdom Publications. Boston, 2000. ​ISBN 0-86171-163-7
  • Red. Stephan Schuhmacher, Gert Woerner. The Encyclopedia of Eastern Philosophy and Religion. Shambala, Boston, 1989. ​ISBN 0-87773-433-X
  • Heinrich Dumoulin. Zen Buddhism: A History. India and China. Macmillan Publishing Company. Nowy Jork, 1990. ​ISBN 0-02-908220-X
  • Albert Welter. Monks, Rulers, and Literati. The Political Ascendancy of Chan Buddhism. Oxford University Press. Oxford, 2006 ​ISBN 0-19-517521-2

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 發志辭親。意欲何能。投佛出家。異俗專心。
    慕法為僧。既得尸羅具備。又能法服霑身父母。
    不供甘旨王侯。不侍不臣。潔白修持。
    如冰似玉。不名不利。去垢去塵。受人天之瞻敬。
    承釋梵之恭勤。忖德業量來處。將何報答為門戶。
    專精何行即能消。唯有參尋別無路。
    苦身心歷山水。白眉作伴為參禮。冒雪衝霜不避寒。
    渡水穿雲伏龍鬼。銕錫飛銅瓶滿。
    不問世間長與短。叢林道侶要商量。四句百非一齊翦。
    探玄機明道眼。入室設針須鍛鍊。
    驅邪顯正自應知。勿使身心有散亂。道難行塵易漫。
    頭頭物物須明見。區區役役走東西。
    今古看來忙無限。我今行勤自辨。莫教失卻來時伴。
    舉足動步要分明。切忌被他虛使喚。
    入叢林行大道。不著世間虛浩浩。堅求至理不辭勞。
    剪去繁華休作造。百衲衣雲水襖。
    萬事無心離煩惱。千般巧妙不施功。直出輪迴生死道。
    勸同袍求正見。莫似愚夫頻改變。
    投[山/品]立雪猛身心。方得法王常照現。請益勤恭敬速。
    不避寒喧常不足。只緣心地未安然。
    不羨榮華不怕辱。直教見性不從他。自家解唱還鄉曲。
    度平生實安樂。蕩蕩縱橫無依托。
    四方八面應機緣。萬象森羅任寬廓。報四恩拔三有。
    問答隨機易開口。五湖四海乍相逢。
    一擊雷音師子吼。悠悠自在樂騰騰。大地乾坤無過咎。
    分明報爾水雲僧。記取面南看北斗。讚曰。
    五湖四海歷叢林。萬里千山不易尋。
    親覲祖宗明見性。莫將薺苨作人蔘。