Figówka czarnolica
| Nannopsittacus gulielmitertii | |||
| (Schlegel, 1866) | |||
 Samica | |||
 Samiec | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
figówka czarnolica | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
 | |||
Figówka czarnolica[5] (Nannopsittacus gulielmitertii) – gatunek małego ptaka z rodziny papug wschodnich (Psittaculidae). Endemit Indonezji; nie jest zagrożony wyginięciem.
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Figówka czarnolica występuje we wschodniej Indonezji – na wyspie Salawati oraz na półwyspie Ptasia Głowa (północno-zachodnia Nowa Gwinea). Jej naturalnym siedliskiem są subtropikalne lub tropikalne, wilgotne, nizinne lasy oraz wilgotna sawanna. Jest spotykana do 1100 m n.p.m.[4], choć powyżej 800 m n.p.m. występuje rzadko[6].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Systematyka tego gatunku uległa w pierwszych dekadach XXI wieku znaczącym zmianom. W starszych ujęciach systematycznych zaliczano go do rodzaju Cyclopsitta, a w obrębie gatunku wyróżniano zwykle 7 podgatunków zamieszkujących prawie całą Nową Gwineę, Salawati oraz Wyspy Aru: C. g. melanogenia, C. g. gulielmitertii, C. g. nigrifrons, C. g. ramuensis, C. g. amabilis, C. g. suavissima i C. g. fuscifrons[1][3][7][8]. Na podstawie różnic w morfologii (w upierzeniu i rozmiarze) dokonano jednak podziału tego taksonu[2][6] i wydzielono z niego wszystkie podgatunki poza nominatywnym, a tym samym N. gulielmitertii jest obecnie gatunkiem monotypowym[2][6][9][10]. Obecnie figówka czarnolica zaliczana jest do rodzaju Nannopsittacus[5][6][9], choć część autorów nie uznaje tego rodzaju i nadal umieszcza ją w Cyclopsitta[2][4]. Wydzielone z N. gulielmitertii podgatunki przeniesiono do dwóch gatunków: N. nigrifrons (figówka czarnoczelna) i N. melanogenia (figówka maskowa)[2][6][9]; z kolei Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) dodatkowo wyróżnia gatunek N. amabilis[11] (figówka białolica), który inni autorzy uznają za podgatunek N. nigrifrons[2][5][9][10].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała: 13 cm; masa ciała 28–35 g[12].
Pożywienie
[edytuj | edytuj kod]W skład diety tych papug wchodzą nasiona fig (Ficus) i Glochidion (wydłubywane z rozłupanych owoców), nasiona Acacia auriculaeformis[6][12]; także drobne owoce, nektar kwiatów, sporadycznie owady[12].
Rozród
[edytuj | edytuj kod]Gniazda najczęściej znajdują się w nadrzewnych termitierach, czasem w epifitach[6][12]. W zniesieniu zwykle 2 jaja[6][12] białego koloru; ich wysiadywanie trwa 20–22 dni[6].
Status zagrożenia
[edytuj | edytuj kod]IUCN uznaje figówkę czarnolicą za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) od 2014 roku, kiedy to zaakceptowano taksonomiczny podział gatunku. BirdLife International wstępnie ocenia trend liczebności populacji jako spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 Orange-breasted Fig-parrot (Cyclopsitta gulielmitertii). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2020-09-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-23)]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-11-18]. (ang.).
- 1 2 Cyclopsitta gulielmitertii, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2025-11-18] (ang.).
- 1 2 3 4 BirdLife International, Cyclopsitta gulielmitertii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024 [dostęp 2025-11-18] (ang.).
- 1 2 3 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Loriini Selby, 1836 (Wersja: 2024-07-09). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-11-15].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 N. Collar, J. del Hoyo & G.M. Kirwan: Blue-fronted Fig-Parrot (Nannopsittacus gulielmitertii), version 1.1. [w:] Birds of the World (red. B.K. Keeney & S.M. Billerman) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2025-11-18]. (ang.).
- ↑ F. Gill & D. Donsker (red.): New Zealand parrots, cockatoos & parrots. IOC World Bird List (v4.3). [dostęp 2014-09-20]. (ang.).
- ↑ del Hoyo, J.; Elliot, A. & Christie, D.A.: Handbook of the Birds of the World. T. 4. Sandgrouse to Cuckoos. Lynx Edicions, 1997, s. 366. ISBN 84-87334-22-9.
- 1 2 3 4 AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).
- 1 2 HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 10 [online], październik 2025 [dostęp 2025-11-16].
- ↑ BirdLife International, Cyclopsitta amabilis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2023-02-23] (ang.).
- 1 2 3 4 5 Orange-breasted Fig Parrot (Cyclopsitta gulielmitertii). [w:] Parrot Encyclopedia [on-line]. World Parrot Trust. [dostęp 2020-09-28]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Zdjęcia figówki czarnolicej. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).