Icchak Berliner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Icchak Berliner (ur. 1889 w Łodzi, zm.1957 w Meksyku) – polski pisarz, poeta, prozaik żydowskiego pochodzenia; krawiec.

Urodził się w Łodzi. Z zawodu był krawcem i z tego się utrzymywał. Mieszkał w ubogiej dzielnicy Starego Miasta w Łodzi.

Debiutował w 1919 w łódzkim czasopiśmie literackim "Sfeld". Jego późniejsze utwory poetyckie wywierały duży wpływ na styl i formę ówczesnej poezji żydowskiej pisanej w języku jidysz. "Pod koniec XIX w. przeważająca część zamieszkałych w Łodzi Żydów mówiła językiem jidysz, zaś osobliwością owych czasów było, iż większość członków łódzkiej społeczności żydowskiej nie znała języka polskiego, ba, nie wychodziła poza obszar tradycyjnie zasiedlony przez Żydów – Stare Miasto" (…) Z każdym rokiem wzrastało zapotrzebowanie na tanią i pożyteczną książkę w jidysz"[1]. Publikował w warszawskim czasopiśmie "Wegn", nowojorskich "Yom-Tow Bleter" i "Cukunft", w chicagowskim "Literarisze Zamlung", brukselskim "Belgisze bleter", telawiwskim "Di Goldene Kejt" i innych.

W 1922 wyemigrował z Łodzi do Meksyku. Tam publikował przeważnie w miejscowych czasopismach i w zbiorowych tomikach poezji. W Meksyku w 1927 wydał pierwszy w tym kraju zbiór poezji w języku jidysz. W Meksyku także opublikował w języku jidysz książki: Sztotjun pałacn (Miasto pałaców) (1936), Ad mataj (Jak długo jeszcze) (1941), Sztił zol zajn (Niechaj zapadnie cisza) (1948), Gezangjun mencz (Pieśń człowieka) (1954). Działał jako redaktor w kilku czasopismach w języku jidysz. Działał w żydowskiej meksykańskiej grupie "Jugent". W konkursie czasopisma "Der Weg" za najlepsze opowiadanie w języku jidysz ogłoszonym w Meksyku w 1931 otrzymał nagrodę. Nagrodzony też został w 1955 za tom poezji Gezang fun mencz. Zmarł w Meksyku.[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kempa A. Literaci, dziennikarze, publicyści [w:] Żydzi łódzcy. Jews of Łódź. Praca zbior. pod red. Wiesława Machejka, Łódź, 2004, s. 39
  2. Szukalak Marek, Słownik Biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych, seria II, t. 1 od A do Z, Łódź, 2007, s. 20

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Szukalak Marek, Słownik Biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych, seria II, t. 1 od A do Z, Łódź, 2007, s. 20
  • Warszawski B., Literarisze Bleter, Warszawa 1936;
  • Fuks Ch.L., Lodź szel mala, Tel Awiw 1972;
  • Leksykon fun der najer jidyszer literatur, New York 1956;
  • Antologia poezji żydowskiej (1868-1968). Wybór, przekład i opracowanie Z. Szeps, Londyn 1980, s. 98.