Jaskinia na Gołąbcu
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
Plan jaskini | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Położenie |
skała Kozierówka, Piekary, |
Właściciel |
teren komunalny |
Długość |
32 m |
Wysokość otworów |
213 m n.p.m. |
Wysokość otworów nad dnem doliny |
10 m |
Data odkrycia |
znana od dawna |
Kod |
J.BK-04.09 |
Położenie na mapie gminy Liszki ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu krakowskiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Jaskinia na Gołąbcu, Spyrlaczowa Jama lub Nad Jeziorzyskiem – jaskinia w skale Kozierówka (Gołąbiec) w grupie Skałek Piekarskich na lewym brzegu Wisły w miejscowości Piekary pod Krakowem[1]. Pod względem geograficznym znajduje się na Obniżeniu Cholerzyńskim w obrębie makroregionu Bramy Krakowskiej[2].
Opis jaskini
[edytuj | edytuj kod]Jaskinia zwana jest także Spyrlaczową Jamą lub Nad Jeziorzyskiem. Położona jest na wysokości 213 m n.p.m. w skałach wapiennych na południowej ścianie Kozierówki. Dojście od góry jest dość łatwe. Otwór wejściowy ma szerokość ponad 6 m i wysokość ponad 3 m. Tuż za nim znajduje się jasna, sucha komora. Wychodzi z niej w głąb skały prosty korytarz o długości 23 m, początkowo wysoki, później niższy, o wysokości około 1,5 m. W całej jaskini brak nacieków. Łączna długość jaskini wynosi 32 m[3].
Jaskinia powstała w pionowym pęknięciu ciosowym w wapieniach skalistych późnej jury (oksford). W jej korytarzu zalega gruz skalny, namulisko zostało wyeksploatowane przez archeologów. Korytarz jest wilgotny, jego początkowa część jest jasna, dalsza ciemna. Na spągu przy otworze wejściowym rosną rośliny kwiatowe, a na ścianach początkowej części korytarza obficie glony i pojedyncze okazy zanokcicy murowej. Obserwowano liczne wije, a głębiej – pająki i komary[1].
Historia poznania i eksploracji
[edytuj | edytuj kod]Jaskinia była znana od dawna. Pod koniec XIX wieku dla potrzeb regulacji Wisły na Gołąbcu wydobywano kamienie. Spowodowało to zmianę kształtu otworu jaskini. W 1917 r. poszukując komory z guanem poszerzono korytarz, oraz przedłużono go do 23 m. W 1951 r., jaskinię zinwentaryzował Kazimierz Kowalski. Dokumentację sporządzili A. Górny i M. Szelerewicz w 1999 r. Plan jaskini sporządził M. Szelerewicz[1].
W jaskini odkryto ślady bytności człowieka z późnego paleolitu (neandertalczyka). Jej namulisko przekopał archeolog G. Ossowski w 1879 r. Znalazł w niej bogatą kolekcję kości zwierząt oraz niewielką liczbę narzędzi krzemiennych. W archeologii znana jest jako stanowisko Piekary IV[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Andrzej Górny , Janusz Baryła , Mariusz Szelerewicz , Jaskinia na Gołąbcu, [w:] Jaskinie Polski [online], Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy [dostęp 2019-03-28] .
- ↑ Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
- ↑ Jaskinie Pomostu Krakowskiego (makroregion). Warszawa: Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi, 2011.
- ↑ Geotyda. Jaskinia na Gołąbcu. [dostęp 2017-04-07].