Jaskinia w Krzyżanowicach Górna
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
Plan jaskini | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Położenie |
Niecka Nidziańska, Niecka Solecka, Gacki (powiat pińczowski) |
Właściciel |
komunalny |
Długość |
60 m |
Deniwelacja |
6 m |
Wysokość otworów |
215 m n.p.m. |
Wysokość otworów nad dnem doliny |
15 m |
Ekspozycja otworów |
ku W |
Data odkrycia |
znana od dawna |
Ochrona i dostępność |
|
Kod |
(nr inwentarzowy PIG) N-2.2 |
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
![]() |
Jaskinia w Krzyżanowicach Górna (Jaskinia nad Stawem) – jaskinia na terenie Niecki Nidziańskiej. Wejście do niej znajduje się niedaleko wsi Gacki-Osiedle (Niecka Solecka), na południe od nieczynnego, zalanego wodą, kamieniołomu Gacki, w dużym leju krasowym, na wysokości 215 m n.p.m[1]. Długość jaskini wynosi 60 metrów, a jej deniwelacja 6 metrów[2].
Jaskinia jest pomnikiem przyrody i jak do tej pory jedyną jaskinią w Niecce Nidziańskiej, w której znajduje się stanowisko archeologiczne[3].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Gacki_20060902_1240.jpg/220px-Gacki_20060902_1240.jpg)
Opis jaskini
[edytuj | edytuj kod]Główną częścią jaskini jest obszerna, pozioma sala (12 m długości i 8 m szerokości) znajdująca się zaraz za dużym otworem wejściowym. Odchodzą z niej niewielkie kominki oraz:
- na lewo od wejścia, za niewielkim progiem, krótki korytarzyk zakończony kominkiem
- na wprost od wejścia ciągnie się korytarz, na początku niski, później wysoki, kończący się niskim i błotnistym korytarzykiem z niewielkimi odnogami[2].
Przyroda
[edytuj | edytuj kod]W jaskini brak jest nacieków. Ściany są wilgotne, niski korytarz na początku bywa zalewany wodą tworząc syfon. Jaskinię odwiedzają lisy[2].
Historia odkryć
[edytuj | edytuj kod]Jaskinia była znana od dawna. Jej pierwszy opis i plan sporządził Kazimierz Kowalski w 1954 roku[2].
Badania archeologiczne
[edytuj | edytuj kod]Badania archeologiczne prowadzone były od 1994 roku przez naukowców z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wykazały, że w jaskini zamieszkiwali ludzie co najmniej od l wieku p.n.e. Odkryto pozostałości osadnictwa kultury łużyckiej, przeworskiej oraz okresów wczesnego i późnego średniowiecza[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Anna Chwalik, Jan Urban, Jacek Gubała, Andrzej Kasza - Gacki - Jaskinia nad Stawem i Jaskinia w Gackach, 36. Sympozjum Speleologiczne, Pińczów, 200
- ↑ a b c d Jaskinie Polski, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy [online], jaskiniepolski.pgi.gov.pl [dostęp 2017-12-30] (pol.).
- ↑ a b Informator archeologiczny badania rok 1994, Warszawa 1998. ISBN 83-86334-77-0