Jaszczurówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kaplica Najświętszego Serca Jezusa w Jaszczurówce
Widok na witraż w Kaplicy Najświętszego Serca Jezusa w Jaszczurówce

Jaszczurówka – dzielnica Zakopanego położona w jego wschodniej części przy drodze Oswalda Balzera do Łysej Polany i Morskiego Oka, ok. 4 km od centrum miasta.

Osiedle położone jest przy wylocie Doliny Olczyskiej, do której prowadzi zielony szlak turystyczny. Powstało w połowie XIX wieku dzięki naturalnym cieplicom o temperaturze ok. 20,5 °C, odkrytym w 1839 r. przez Ludwika Zejsznera. Przed włączeniem do Zakopanego Jaszczurówka należała do dóbr Poronina. Analizę chemiczną wód termalnych Jaszczurówki przeprowadził w 1861 r. krakowski chemik Adolf Aleksandrowicz. Pierwszy basen wybudował w Jaszczurówce w latach 1861–62 Adam Uznański, kolejne dwa powstały do 1891 r. W 1883 r. korzystał z nich Henryk Sienkiewicz. Temperatura cieplic spadła do ok. 18,5 °C w 1957 r. po działaniach wiertniczych, które doprowadziły do połączenia źródeł termalnych z wodami Olczyskiego Potoku. Dziś kąpieliska są zamknięte, a ich tereny zostały wykupione od miasta przez Tatrzański Park Narodowy, który tworzy na ich terenie ośrodek edukacyjny.

W Jaszczurówce przy drodze Oswalda Balzera stoi kaplica pw. Najświętszego Serca Jezusa, jedno z klasycznych dzieł stylu zakopiańskiego – zaprojektowana przez Stanisława Witkiewicza, a zbudowana w latach 1905–07. W dzielnicy tej znajdują się też: tartak, domy wczasowe, pensjonaty, pole namiotowe i dom sióstr urszulanek.

Nazwa osiedla pochodzi od żyjących w rejonie wypływu cieplicy salamander plamistych nazywanych przez górali "jaszczurami".

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny zielony – zielony z Jaszczurówki Doliną Olczyską na Olczyską Polanę, stąd dalej na Wielki Kopieniec i Toporową Cyrhlę. Czas przejścia na Olczysko: 40 min, ↓ 35 min

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
  2. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XV. Latchorzew: Trawers, 2007. ISBN 978-83-60078-04-4.
  3. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.
  4. Wielka encyklopedia tatrzańska, hasło "Jaszczurówka". [dostęp 2012-09-01].