Kaszmir (tkanina)

Kaszmirowy szalik

Kaszmir – włókno pozyskiwane z wełny kóz kaszmirskich (capra hircus langier), charakteryzujące się małą średnicą włosa, dużą miękkością oraz wysokimi właściwościami termoizolacyjnymi. Kaszmir wykorzystywany w przemyśle tekstylnym stanowią jedynie drobne włókna pozyskiwane z podszerstka kóz kaszmirskich, oddzielone od włosa okrywowego. Podszerstek ten stanowi niewielki procent całkowitego runa zwierzęcia i szacuje się, że do wykonania jednego swetra potrzebny jest materiał zebrany od około 6-8 kóz. Na jakość włókna wpływają czynniki takie jak jego długość, grubość oraz kolor. Naturalnie występujące kolory to szary, brązowy lub biały.

Termin "kaszmir" bywa potocznie i nieprawidłowo stosowany w odniesieniu do wyjątkowo miękkich wełen owczych, jednak w sensie technicznym odnosi się on wyłącznie do włókna pozyskiwanego z podszerstka kozy kaszmirskiej.

W obrocie tekstylnym funkcjonują także określenia odnoszące się do odmian kaszmiru lub włókien pokrewnych:

• pashmina – odmiana kaszmiru o bardzo cienkim włosiu, tradycyjnie produkowana w północnych regionach Indii, w Kaszmirze oraz w Pakistanie; termin ten bywa również używany w znaczeniu handlowym na określenie wysokiej jakości wyrobów kaszmirowych,
• cashgora – włókno pochodzące z krzyżówek dzikich kóz kaszmirskich z kozami angorskimi, hodowanych głównie w Nowej Zelandii i Australii; łączy cechy kaszmiru i moheru,
• pulled cashmere – włókno pozyskiwane ze skór zwierząt po uboju; charakteryzuje się niższą jakością w porównaniu z kaszmirem wyczesywanym lub strzyżonym z żywych zwierząt.

Koza kaszmirska

Nazwa materiału pochodzi od regionu w północnych Indiach.

Metody pozyskiwania

Runo kóz kaszmirskich cechuje się dwuwarstwowością. Składa się ono z miękkiego, bardzo cienkiego podszerstka oraz prostszego, znacznie grubszego włosa okrywowego. Podszerstek rozwija się w okresie zimowym i pełni funkcję termoizolacyjną, chroniąc zwierzę przed niskimi temperaturami. Włókno kaszmirowe jest zbierane w okresie wiosennego linienia, kiedy kozy naturalnie zrzucają zimowy podszerstek. Na półkuli północnej proces ten zachodzi zazwyczaj od marca do maja. Aby delikatne włókno podszerstka mogło zostać przeznaczone do dalszego przetwarzania, musi zostać oddzielone od włosa okrywowego. Proces ten polega na mechanicznym usunięciu grubych włókien i pozostawieniu wyłącznie cienkiego włókna kaszmirowego. Po jego przeprowadzeniu kaszmir nadaje się do barwienia oraz do produkcji przędzy, tkanin i odzieży.

Oddzielanie podszerstka jest ułatwione, gdy włókno zostaje wcześniej pozyskane ręcznie poprzez wyczesywanie, zamiast strzyżenia całego runa. Metoda ta jest bardziej czasochłonna, jednak pozwala uzyskać włókno o wyższej jakości i większej jednorodności.