Kazimierz Kowalski (działacz narodowy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Kowalski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1882
Zawiercie, Królestwo Kongresowe
Data i miejsce śmierci 1962
Szarcz
Zawód rolnik, prezes pszczewskiego koła Związku Polaków w Niemczech, działacz polonijny

Kazimierz Kowalski (ur. 1 marca 1882 w Zawierciu zm. 25 czerwca 1962 w Szarczu) – był jednym z czołowych działaczy i prezesem Rodła w Szarczu i Pszczewie .

Urodził się w rodzinie chłopskiej w Zawierciu. Ukończył szkołę podstawową i od 10 roku życia pracował na roli. W latach 1902-1904 służył w armii pruskiej w Poznaniu. W 1904 ożenił się z córką polskiego rolnika z Szarcza, gdzie objął gospodarstwo. W 1904 roku współorganizował Towarzystwo Robotników Polskich w Pszczewie skupiające około 50 osób z Pszczewa, Szarcza, Stołunia i Zielomyśla. Działał w jego zarządzie aż do 1939 roku. Organizował amatorski ruch artystyczny, czytelnictwo polskich książek i prasy. Utrzymywał kontakt z polskimi organizacjami w Poznaniu i na Pomorzu. Był korespondentem Gazety Grudziądzkiej. Kowalski reprezentował interesy polskiej mniejszości narodowej z okolicy Szarcza i Pszczewa, wchodził w skład lokalnych komitetów wyborczych. W I wojnie światowej służył w armii pruskiej na froncie zachodnim jako sanitariusz. W latach 1919-1920 był jednym z organizatorów akcji na rzecz przyłączenia Pszczewa i okolic do Polski. W sierpniu 1919 roku, wraz z Ludwikiem Wittchenem i Wojciechem Poczekajem z Pszczewa, w imieniu polskiej ludności przedłożył delegacji Międzynarodowej Komisji Granicznej memoriał wraz z protestem przeciwko postanowieniom traktatu wersalskiego pozostawiającym Pszczew wraz z okolicą w Niemczech.

W 1923 roku Kazimierz Kowalski zorganizował liczące 70 członków koło Związku Polaków w Niemczech w Pszczewie, którego był prezesem aż do 1939 roku. Był również członkiem rady nadzorczej pszczewskiego Banku Ludowego. Doprowadził do odrzucenia wniosku o przekazanie przez bank kwoty pieniężnej na rzecz "Adolf Hitler - Spende" za co został w 1936 roku usunięty z rady. We wrześniu 1939 roku został aresztowany i wywieziony do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Po wyzwoleniu powrócił do Szarcza i działał aktywnie jako radny, sołtys i działacz ZBoWiD-u. Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi oraz Krzyżem Oficerskim Odrodzenia Polski. Nazywany był "ostatnim Królem Polaków na Pograniczu".

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Spod znaku Rodła", praca zbiorowa pod red. Hieronima Szczegóły, Lubuskie Towarzystwo Naukowe, Zielona Góra 1974
  • "Pszczewianie spod znaku Rodła", Franciszek Leśny, Migdal 2006