Kielich (botanika)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Silene_dioica_a2.jpg/250px-Silene_dioica_a2.jpg)
Kielich (łac., ang. calyx) – najbardziej zewnętrzna część kwiatu, składająca się z okółka zielonych działek kielicha (łac. sepala, ang. sepals), które rozwinęły się głównie z normalnych liści podkwiatkowych. Zasadniczą funkcją kielicha jest osłanianie wewnętrznych części kwiatu. Zwykle jest zielony. U niektórych roślin kielich pełni dodatkowo funkcję powabni, mającej za zadanie przywabianie owadów. Zazwyczaj ma to miejsce w kwiatach o zredukowanych płatkach korony. Wówczas kielich pełni funkcję płatków korony i jest jaskrawo ubarwiony. Pod kielichem u niektórych roślin występuje kieliszek (epikalyx) np. u truskawki.
Rodzaje kielicha ze względu na jego trwałość:
- kielich odpadający. Zasadnicza funkcja kielicha kończy się z chwilą rozwoju kwiatów i wówczas u wielu roślin kielich odpada
- kielich opadający – kielich opadający wraz z płatkami korony, dopiero po przekwitnięciu kwiatu
- kielich trwały – pozostający po przekwitnięciu kwiatu i biorący udział w osłanianiu młodego owocu. Czasami podczas rozwoju owocu kielich znacznie rozrasta się (tzw. kielich powiększony). U niektórych roślin wiatrosiewnych przekształca się w puch kielichowy (pappus), tworzący aparat lotny umożliwiający długie unoszenie się nasion w powietrzu.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Tomate_gelber_Bl%C3%BCtenkelch2.jpg/250px-Tomate_gelber_Bl%C3%BCtenkelch2.jpg)
Rodzaje kielicha ze względu na budowę:
- kielich zrosłodziałkowy – którego działki są z sobą zrośnięte na całej długości, lub częściowo. W kielichu zrosłodziałkowym wyróżnia się następujące części: rurka kielicha (najniżej położona część kielicha), zewnętrzny rąbek kielicha i gardziel kielicha.
- kielich wolnodziałkowy (wolny) – o wolnych, niezrośniętych z sobą działkach (np. w rzepaku).
Ze względu na kształt wyróżnia się wśród kielichów zrosłodziałkowych następujące typy:
- dwuwargowy
- dzbankowaty
- lejkowaty
- maczugowaty
- rozdęty
- stożkowaty
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- František Činčura, Viera Feráková, Jozef Májovský, Ladislav Šomšák, Ján Záborský: Pospolite rośliny środkowej Europy. Jindřich Krejča, Magdaléna Záborská (ilustracje). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990. ISBN 83-09-01473-2.
- Stanisław Tołpa, Jan Radomski: Botanika. Podręcznik dla Techników Rolniczych. Warszawa: PWRiL, 1971.
- J. Szwejkowska, J. Szwejkowski: Botanika. Tom I. Morfologia. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-13946-3.