Komercjalizacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Komercjalizacja – ogół zmian mających na celu oparcie czegoś na zasadach komercyjnych (handlowych).

Komercjalizacja przedsiębiorstw[edytuj | edytuj kod]

Komercjalizacja przedsiębiorstw jest przystosowaniem przedsiębiorstwa do warunków gospodarki rynkowej. Przedmiotem komercjalizacji może być np. przedsiębiorstwo państwowe, które ma zostać przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, gdzie jedynym właścicielem pakietu akcji lub głównym udziałowcem jest samo państwo.

Komercjalizacja przedsiębiorstw państwowych w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Komercjalizacja, w myśl Ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników[1], polega na przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa – w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej.

Do końca 2016 r. komercjalizacja przedsiębiorstwa państwowego mogła nastąpić:

  • z inicjatywy ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa lub na wniosek organu założycielskiego
  • na wniosek dyrektora i rady pracowniczej przedsiębiorstwa
  • na uzasadniony wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, na obszarze którego znajduje się siedziba tego przedsiębiorstwa, na podstawie uchwały organu stanowiącego tej jednostki (uchylony art. 4a ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji z 1996 roku). Jeśli cel komercjalizacji był inny niż prywatyzacja, organ założycielski potrzebował zgody Rady Ministrów.

Od 2017 r. komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego dokonuje się na wniosek dyrektora i rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego. Organ założycielski może dokonać tego też z własnej inicjatywy[2].

Komercjalizacja z konwersją wierzytelności[edytuj | edytuj kod]

W przypadku przedsiębiorstw znajdujących się w złej sytuacji finansowej następuje komercjalizacja z konwersją wierzytelności czyli konwersja w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z udziałem Skarbu Państwa i wierzycieli, którzy za swoje wierzytelności nabywają udziały w tej spółce. Decyzję o komercjalizacji z konwersją wierzytelności podejmuje minister Skarbu Państwa w sytuacji, gdy spełniona jest jedna z dwóch obligatoryjnych przesłanek:

  • suma zobowiązań, zaciągniętych kredytów i pożyczek powiększona o należne wierzycielom odsetki za zwłokę w zapłacie tych wierzytelności stanowi więcej niż 60% wartości księgowej aktywów;
  • suma zobowiązań krótkoterminowych, zaciągniętych kredytów i pożyczek przeterminowanych powiększona o należne wierzycielom odsetki za zwłokę w zapłacie tych wierzytelności stanowi więcej niż 50% przychodów pomniejszonych o przychody ze sprzedaży środków trwałych.

Wbrew rozpowszechnionych w mediach twierdzeniom komercjalizacja nie oznacza automatycznie nastawienia przedsiębiorstwa na "maksymalizację zysku", co budzi szczególne kontrowersje w przypadku szpitali. Spółki prawa handlowego nastawione są na maksymalizację ich wartości rynkowej w długim okresie[3].

Komercjalizacja nieruchomości[edytuj | edytuj kod]

Komercjalizacja nieruchomości oznacza wynajęcie budynku i tym samym stworzenie produktu inwestycyjnego przynoszącego dochód.

Komercjalizacja innych dziedzin[edytuj | edytuj kod]

Pojęcie to odnosić się może również do innych dziedzin ludzkiej aktywności np. nauki, religii czy sztuki.

Komercjalizacja sztuki następuje, gdy jej dzieła stają się głównie przedmiotem handlu, a sam proces twórczy podporządkowany jest osiągnięciu zysku, co wymaga dostosowania się do potrzeb odbiorcy (który staje się klientem). Odbywa się to często kosztem artystycznej niezależności i jakości, z tego powodu komercjalizacja postrzegana bywa jako zjawisko negatywne.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Do końca 2016 r. ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji.
  2. Art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników.
  3. Krzysztof Jeżowski: Celem spółek nie jest maksymalizacja zysku. Medical Net. [zarchiwizowane z tego adresu (2012–11–27)].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników (Dz.U. z 2017 r. poz. 1055)
  • Banasiński C. i in.: Prawo gospodarcze. wyd. LexisNexis, Warszawa 2005
  • Polityka gospodarcza – studia i przyczynki. pod red. Jerzego Tarajkowskiego, Poznań 2005