Kraina czarów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kraina czarów
Ilustracja
Autor August Strindberg
Rok wykonania 1894
Technika wykonania olej na tekturze
Rozmiar 72,5 × 52 cm
Muzeum Nationalmuseum
Miejscowość Sztokholm

Kraina czarów (szw. Underlandet; inny tytuł: LövgrottanGrota z listowiem) – obraz olejny szwedzkiego pisarza i malarza Augusta Strindberga namalowany podczas pobytu w miejscowości Dornach[a] w Austrii w 1894, gdzie przebywał wraz ze swoją nowopoślubioną żoną Friedą Uhl. Podczas tego pobytu napisał też esej Nya konstriktningar! eller Slumpen i det konstnärliga skapandet (Nowe kierunki w sztuce! lub Przypadek w twórczości artystycznej)[1].

Kraina czarów obok obrazu Miasto należy do największych osiągnięć malarskich Strindberga[2].

Obraz od 1992 znajduje się w zbiorach Nationalmuseum w Sztokholmie pod numerem inwentaryzacyjnym NM 6877.

Okoliczności powstania obrazu i inspiracje[edytuj | edytuj kod]

W latach 70. XIX wieku August Strindberg blisko zaprzyjaźnił się z malarzem Perem Ekströmem, który udzielił mu – jako jedyny w jego życiu – wskazówek odnośnie malarstwa. W 1891 Ekström podarował Strindbergowi dość tradycyjny obraz Francuski pejzaż wiosenny przy zamku St. Germain-en-Laye (Franskt vårlandskap vid slottet St. Germain-en-Laye), namalowany około 1888, przedstawiający ciężkie, zielone korony drzew, pod którymi widać niebieską wodę i zielone pola, a ponad nimi – błękitne i jasnoróżowe niebo. Chociaż Strindberg szybko sprzedał ten obraz, stał się on dla niego punktem wyjścia do namalowania jednego z jego najbardziej charakterystycznych motywów: Krainy czarów (lub Groty z listowiem). Temat ten, bardzo powszechny u Ekströma, pochodził pierwotnie ze szkoły Barbizon[3], podobnie jak inny, namalowany w tym samym czasie[3], Blask słońca pomiędzy drzewami w bagnistym lesie (Solskimmer mellan träden i en träskskog), który przypuszczalnie też stał się źródłem inspiracji Krainy czarów[4].

Proces powstawania obrazu i opis[edytuj | edytuj kod]

Obraz został namalowany w kilku wersjach[3]. W eseju Przypadek w twórczości artystycznej Strindberg opowiada o tym, jak po raz pierwszy podjął zamiar namalowania „zacienionego wnętrza lasu, z którego widać morze o zachodzie słońca”. Po chwili malowania spostrzegł, że nie widzi żadnego morza, tylko w jasnej, centralnej części malowidła „nieskończoną perspektywę różowego i niebieskawego światła, w którym przewiewne, bezcielesne, nieokreślone istoty unoszą się wokół jak wróżki ze smugą chmur”[5]. Zieleń rośnie, układając się w gęstą ramkę, otaczającą nieokreślony, fantastyczny krajobraz. W wersji wykonanej w Dornach głębia w centrum obrazu stała się raczej źródłem gęstej zieleni, natomiast w wersji namalowanej w Paryżu w tym samym roku sam Strindberg określił obraz jako „sitowie z nenufarami”. Z wyjątkiem częściowo zarysowanych kwiatów artysta świadomie pozostawił motyw w formie niemal całkowicie niefiguratywnej, stwarzając widzowi pole do wszelkich możliwych interpretacji[6]. Obraz powstawał na zasadzie swoistego przypadku, jako efekt interakcji pomiędzy świadomym wysiłkiem artysty, aby zrealizować temat, i odstępstwami od niego, które odkrywał podczas pracy[5].

Rekord cenowy[edytuj | edytuj kod]

W 1990 obraz został sprzedany w salonie aukcyjnym Bukowskis w Sztokholmie za prawie 22 miliony koron, stając się najdroższym szwedzkim obrazem[b]. Natomiast najdroższym obrazem Strindberga stał się Pejzaż alpejski (Alplandskapet) sprzedany w 2007 na aukcji Sotheby’s w Londynie za prawie 2 miliony funtów[7].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W Austrii znajduje się kilka miejscowości o tej nazwie; nie wiadomo, w której z nich artysta mieszkał.
  2. Rekord ten został pobity 3 czerwca 2010, kiedy obraz Andersa Zorna Letnia rozrywka (szw. Sommarnöje) został sprzedany na aukcji w Stockholms Auktionsverk za 29,475 milionów koron, stając się najdroższym do tej chwili szwedzkim obrazem [1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rausing 2001 ↓, s. 281.
  2. Carl-Johan Malmberg: Strindberg i London värd en resa (szw.). www.svd.se. [dostęp 2016-06-15].
  3. a b c Söderström 2012 ↓, s. 10.
  4. Rausing 2001 ↓, s. 278.
  5. a b Nationalmuseum: Föremål: Underlandet (szw.). collection.nationalmuseum.se. [dostęp 2016-06-15].
  6. Söderström 2012 ↓, s. 10–11.
  7. Alf Isemo: "Nästan lika känd som Mona Lisa" (szw.). www.gp.se. [dostęp 2016-06-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]