Kula (rehabilitacja)
Kula – przyrząd rehabilitacyjny ułatwiający lub umożliwiający poruszanie się w przypadku dysfunkcji, urazu lub amputacji kończyn dolnych.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Proste kije z uchwytami, przypominające literę T, które służyły do podtrzymywania górnej części ciała przy jednoczesnym odciążeniu kończyn dolnych, używane były ok. 3000 r.p.n.e. w Egipcie[1]. Do czasów współczesnych konstrukcja kul pozostała niezmieniona, wprowadzono jednak kilka modyfikacji. Pierwsza zmiana dotyczyła dołożenia do kija z oparciem wkładanym pod pachę uchwytu w połowie długości, co ułatwiło poruszanie się przy pomocy kul[1].
W 1917 roku francuski inżynier Emile Schlick opatentował nowe kule ortopedyczne. Podłużna część od strony podłoża zakończona była gumową, antypoślizgową podkładką, od strony ramienia wyposażona była w uchwyt oraz podparcie, a także posiadała metalową obejmę na łokieć. Kolejne ulepszenie wprowadził Rudy Lofstrand, który uzyskał patent na swoją wersję kul w 1945 roku. Wprowadził on mechanizm umożliwiający regulację długości kul, umożliwiający dopasowanie do wysokości pacjenta[1].
Rodzaje kul
[edytuj | edytuj kod]- kula łokciowa – wykonana z metalu i tworzyw sztucznych; ręka trzymająca kulę jest stabilizowana poniżej łokcia przez specjalną obręcz (otwarta i zamknięta obejma)[2];
- kula pachowa (dawniej używana była również nazwa szczudła inwalidzkie[3]) – wykonana z drewna lub metalu, podpierająca pachę, stosowana przy jednoczesnych chorobach rąk, nadgarstka[2].
Poruszanie przy pomocy kul jest możliwe dzięki przenoszeniu ciężaru ciała na rękach[4]. Kulę łokciową zwykle stosuje się wtedy, gdy mimo np. kontuzji, na nodze można stawać, kulę pachową w sytuacji, gdy na kontuzjowanej kończynie nie można stawać[5].
Współcześnie stosowane kule ortopedyczne
[edytuj | edytuj kod]Najczęściej wykonane są z teleskopowych rurek aluminiowych, w których wykonano otwory umożliwiające regulację długości kul, dopasowujące do wzrostu użytkownika. Kule łokciowe ustawiamy na takiej wysokości, aby ręka trzymająca rękojeść znajdowała się na wysokości biodra a łokieć był lekko zgięty. Kule pachowe ustawiamy na takiej wysokości, aby stabilnie weszły pod dół pachowy i spowodowały nieznaczne podniesienie barku[6]. Produkowane są także kule z tworzywa sztucznego, z włókna węglowego[2], kule składane przydatne w podróży, z uchwytem anatomicznym (dedykowane dla prawej lub lewej ręki), z miękką rączką[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 Maciej Baczak, Sławomir Łotysz, Dariusz Machla: 1000 wynalazków, czyli historia ludzkiej pomysłowości. Bielsko Biała: Wydawnictwo Dragon, 2020, s. 278, ISBN 978-83-8172-554-5.
- 1 2 3 4 Kule ortopedyczne. kule.pl. [dostęp 2025-11-10].
- ↑ Bibliografia, str. 221 i 482
- ↑ Mała encyklopedia medycyny. T. 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s.563 ISBN 83-01-06177-4.
- ↑ Kule ortopedyczne. doz.pl. [dostęp 2025-11-10].
- ↑ Kule ortopedyczne. ortopedio.pl. [dostęp 2025-11-10].
Galeria
[edytuj | edytuj kod]- Kula łokciowa
- Kula pachowa
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Encyklopedia dla pielęgniarek, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa, 1990, ISBN 83-200-1191-4, str. 221 h. Kule łokciowe oraz str. 482, h. Szczudła inwalidzkie