Kulczyk zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy kulczyka zwyczajnego. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Kulczyk.
Kulczyk zwyczajny
Serinus serinus[1]
(Linnaeus, 1766)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina łuszczakowate
Podrodzina łuskacze
Rodzaj Serinus
Gatunek kulczyk zwyczajny
Synonimy
  • Fringilla Serinus Linnaeus, 1766 (protonym)[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     letnie lęgowiska

     występuje całorocznie

     zimowiska

Kulczyk zwyczajny, kulczyk[4] (Serinus serinus) – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae). Zamieszkuje zachodnią, południową i środkową Europę, północną Afrykę i Bliski Wschód. Populacje południowe osiadłe, północne – wędrowne, zimują w południowej Europie (przeloty III–V i IX–XI). Poza sezonem lęgowym tworzy stada, często mieszane z czyżami i innymi łuszczakami. W Polsce średnio liczny lub nieliczny ptak lęgowy, o liczebności zróżnicowanej zależnie od regionu (liczny na Pogórzu Karpackim i w większych miastach, nieliczny na wschodzie kraju)[5].

Cechy gatunku 
Najmniejszy z europejskich łuszczaków, zbliżony wielkością do czyża zwyczajnego. Samce mają kuper, pierś i czoło cytrynowożółte, a brzuch biały. Grzbiet, głowa i boki wyraźnie kreskowane. Przez skrzydła przechodzą dwie jaśniejsze pręgi. Upierzenie samicy podobne do samca, ale bledsze, zielonoszare.
Wymiary średnie 
  • Długość ciała ok. 11 cm
  • Rozpiętość skrzydeł ok. 20 cm
  • Masa ciała ok. 12 g
Biotop 
Obrzeża borów i lasów mieszanych, parki, otwarte przestrzenie ze skąpą, niską roślinnością.
Gniazdo 
Starannie uwite i umieszczone na wysokości 3–8 metrów nad ziemią w okółku bocznej gałęzi.
Jaja 
W maju składa 3–4 jaja o średnich wymiarach 11×16 mm, białe z odcieniem niebieskawym i nielicznymi, słabo widocznymi, czerwonymi plamkami.
Wysiadywanie 
Od zniesienia ostatniego jaja trwa 10–13 dni. Pisklęta przebywają w gnieździe przez okres 2 tygodni.
Pożywienie 
Wyłącznie nasiona chwastów.
Ochrona 
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Serinus serinus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. European Serin (Serinus serinus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2013-02-23].
  3. BirdLife International 2018, Serinus serinus [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018 [online], wersja 2019-2 [dostęp 2019-09-23] (ang.).
  4. P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Carduelini Vigors, 1825 (wersja: 2019-05-02). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-09-23].
  5. Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 743. ISBN 83-919626-1-X. Według skali przyjętej przez autorów, dla okresu lęgowego średnio liczny oznacza zagęszczenie 10–100 par na 100 km², a nieliczny – 1–10 par na 100 km².
  6. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]