Liliogłów zielony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Liliogłów zielony
Cochoa viridis[1]
Hodgson, 1836
Ilustracja
Samica liliogłowa zielonego schwytana i zaobrączkowana w Eaglenest Wildlife Sanctuary w Arunachal Pradesh w Indiach
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina drozdowate
Podrodzina drozdy
Rodzaj Cochoa
Gatunek liliogłów zielony
Synonimy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Liliogłów zielony[4] (Cochoa viridis) – gatunek ptaka z rodziny drozdowatych (Turdidae). Ptak ten występuje w orientalnej Azji, nie jest zagrożony wyginięciem.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Liliogłów zielony występuje we wschodnich Himalajach i północno-wschodnich Indiach (stan Asam), wschodniej Mjanmie, południowych i wschodnich Chinach (południowy Junnan, Fujian), północno-zachodniej Tajlandii oraz północno-zachodnich Indochinach[5][6].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy opisał brytyjski naturalista Brian Houghton Hodgson w 1836 roku na łamach czasopisma The journal of the Asiatic Society of Bengal nadając mu nazwę Co.(choa) Viridis[7]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu autor wskazał Nepal[7]. Nowy gatunek opisany w 1924 roku przez Edwarda Charlesa Stuarta Bakera pod nazwą Cochoa rothschildi okazał się być jedną z form liliogłowa zielonego[2][8]. Takson monotypowy[5][6].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rodzajowa: nepalska nazwa Cocho dla liliogłowów[9].
Epitet gatunkowy: łacińskie viridis – zielony, od virere – być zielonym[10].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 25–28 cm, masa ciała samców 88–99 g, samic 117–122 g[5]. U samca upierzenie jest głównie omszało zielone, na koronie i karku błyszczące niebieskie, na twarzy nieco ciemniejszo niebieskie. Spód ciała, zwłaszcza na szyi i brzuchu, niebieskawy. Paski skrzydłowe i lotki srebrzysto-niebieskie z czarnymi pasami i końcówkami; ogon również srebrzysto-niebieski szerokim czarnym pasmem na jego końcu. Dziób czarny, dość krótkie nogi różowawe. Samica podobna do samca, ale większość upierzenia koloru brązowo-zielonego, zaś na srebrzysto-niebieskich paskach skrzydłowych i lotkach występują brązowo-zielone naleciałości[5]. Młode ptaki mają wzór na skrzydłach podobny do dorosłych, ale czarniawa korona jest w dużej mierze biało okratowana, upierzenie ciała jest brązowawe, mocno cętkowane w górnych częściach ciała[5].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Głos[edytuj | edytuj kod]

Pieśń, wykonywana z dogodnego miejsca wysoko nad ziemią, jest bardzo cienkim, równym, monotonnym i czystym gwizdem „fiiiiii” trwającym 2 sekundy. Występują też charakterystyczne ostre, bardzo wysokie i krótkie „pok”[5].

Siedlisko i pokarm[edytuj | edytuj kod]

Liliogłów zielony zamieszkuje gęsty, wiecznie zielony i liściasty las wilgotny, często w pobliżu małych strumieni na wysokościach 700-1800 m n.p.m.[5]. Występuje w różnych warstwach lasu, włącznie z podszytem, ale widywany przede wszystkim w baldachimie i w jego środkowym piętrze. W Laosie obserwowany w różnych siedliskach, w tym w suchym, wiecznie zielonym lesie, w wysokim lesie w dolinach na obszarach wapiennych oraz skarłowaciałym lesie występującym na grzbietach gór[5].

Liliogłów zielony zjada jagody, owady i mięczaki[5]. W południowym Wietnamie, zaobserwowano jak używa kamieni jako kowadła, aby otworzyć muszle ślimaków[11]. Pokarm zdobywa często w parach lub małych stadach, na drzewach i w zaroślach, czasami na ziemi[5].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Jajo liliogłowa zielonego

Okres rozrodczy w Himalajach przypada na okres od maja do lipca, natomiast w południowo-wschodniej Azji na okres od kwietnia do czerwca[5]. Gniazdo w kształcie płytkiej miseczki umieszczone do 10 m nad ziemią w rozwidleniu małego drzewa, często w pobliżu wody[5]. Samica składa od 2 do 4 jaj, podobnych do jaj składanych przez liliogłowa purpurowego (C. purpurea)[5]. Brak innych informacji na temat rozrodu i wychowu młodych.

Status i zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (ang. Least Concern, najmniejszej troski)[3]. Liliogłów zielony nie jest globalnie zagrożony wyginięcie, lecz jest gatunkiem rzadkim lub rzadko spotykanym ze względu na skryty tryb życia[5]. W Chinach populacja została oszacowana na około 100 hodowlanych par[3]. Dawniej dość powszechny we wschodnim Manipur w południowo-wschodnich Indiach[5]. Początkowo opisany z Nepalu, ale od lat trzydziestych XIX wieku nie zanotowano stamtąd żadnych zapisów[5]. Gatunek rzadki na obszarze południowo-wschodniej Azji, w Mjanmie i Tajlandii ale prawdopodobnie jest często przeoczany ze względu na tryb życia[5]. W Laosie, częstotliwość z jaką słyszane są jako odgłosy wskazuje że jest gatunkiem stosunkowo powszechnym; wylesianie tego kraju postępuje jednak szybko, również na lokalnych targach znaleziono okazy i pióra tego ptaka[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cochoa viridis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b E.Ch.S. Baker: Birds. Wyd. 2. Cz. 2. London: Taylor & Francis, 1924, s. 186, seria: Fauna of British India, including Ceylon and Burma. (ang.)
  3. a b c BirdLife International 2012, Cochoa viridis [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2015-4 [dostęp 2016-05-01] (ang.).
  4. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Turdinae Rafinesque, 1815 - drozdy (wersja: 2016-01-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-05-01].
  5. a b c d e f g h i j k l m n o p q r N. Collar, E. de Juana: Green Cochoa (Cochoa viridis). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-05-01]. (ang.)
  6. a b F. Gill, D. Donsker: Thrushes (ang.). IOC World Bird List: Version 6.2. [dostęp 2016-05-01].
  7. a b B.H. Hodgson. Description of two new species belonging to a new form of the Meruline Group of Birds, with indication of their generic character. „The journal of the Asiatic Society of Bengal”. 5, s. 359–360, 1836 (ang.). 
  8. J. Delacour. The Whistling Trushes (Genus Myiophoneus). „The Auk”. 59 (2), s. 246–264, 1942 (ang.). 
  9. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-05-01]. (ang.)
  10. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-05-01]. (ang.)
  11. J.C. Eames, S.P. Mahood, R.C. Craik. Green Cochoa Cochoa viridis using stones as anvils to open snails in southern Vietnam. „BirdingASIA”. 16, s. 112–113, 2011 (ang.).