Murarka ogrodowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Murarka ogrodowa
Osmia rufa[1]
(Linnaeus, 1758)
Murarka ogrodowa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp tchawkodyszne
Gromada owady
Podgromada uskrzydlone
Rząd błonkoskrzydłe
Podrząd żądłówki
Nadrodzina pszczoły
Rodzina miesierkowate
Rodzaj Osmia
Gatunek murarka ogrodowa
Synonimy
  • Apis rufa Linnaeus, 1758

Murarka ogrodowa, murarka ruda (Osmia rufa) – gatunek pszczoły z rodziny miesierkowatych (Megachilidae). Prowadzi samotniczy tryb życia lub żyje w koloniach. Jest wykorzystywana gospodarczo do zapylania upraw[2].

Występowanie[edytuj]

Zamieszkuje środkową i południową Europę[3]. W Polsce jest gatunkiem pospolitym[4]. Zasiedla ogrody, sady i łąki.

Wygląd[edytuj]

Ta pszczoła ma ciemną głowę i tułów. Jej tułów pokryty jest ciemnorudymi włoskami. Na odwłoku samic znajdują się przepaski rudych włosków, u samców są one białawe. Wierzchołek odwłoka u obu płci jest porośnięty czarnymi włoskami[3]. Samica osiąga większe rozmiary (długość 10–12 mm) niż samiec (8–10 mm). Żądło samic jest pozbawione zadziorów. Czułki samców są znacznie dłuższe niż czułki samic.

Cykl życiowy[edytuj]

Gniazdo murarki ogrodowej w trzcinie; przekrój. A - jajo, B - pokarm dla larwy w postaci kuli uformowanej z pyłku i nektaru, C - ścianki oddzielające komórki gniazda

Dorosłe osobniki pojawiają się wczesną wiosną, w polskich warunkach około kwietnia. Gatunek protoandryczny, tzn. jako pierwsze z gniazd wychodzą samce. Około 1–2 tygodni później, gdy tylko samicom uda się wygryźć z kokonu, samce je zapładniają. W przeciwieństwie do pszczoły miodnej, samce murarki ogrodowej mogą kopulować z kilkoma samicami, natomiast samice prawdopodobnie kopulują tylko raz[5]. Gniazda zakładane są najczęściej w pustych łodygach roślin[3]. Gniazdo składa się z kilku ustawionych jedna za drugą komórek, w każdej z nich samica umieszcza porcję pyłku i nektaru uformowanego w kulę, i składa jedno jajo. Cały rozwój larwalny zachodzi w gnieździe wewnątrz komórki, w polskich warunkach klimatycznych zostaje ukończony około sierpnia-września[6]. Zimuje imago zamknięte w kokonie wewnątrz gniazda[6].

Pożywienie[edytuj]

Nektar i pyłek kwiatowy, będący pokarmem zarówno larw, jak i dorosłych osobników. Murarka ogrodowa jest gatunkiem polilektycznym, czyli mogącym żerować na szerokim spektrum gatunków roślin, jednak badania wskazują, że może preferować pewien wąski zakres gatunków, nawet jeśli w środowisku dostępne są również inne[7].

Przypisy

  1. Osmia rufa, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. www.expertogrody.pl. [dostęp 2012-01-03].
  3. a b c Ursula Stichmann-Marny, Erich Kretzschmar: Przewodnik : rośliny i zwierzęta. Warszawa: Multico, 2006. ISBN 83-7073-429-4.
  4. Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. I. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2004. ISBN 83-88147-04-8.
  5. Karsten Seidelmann, The Race for Females: The Mating System of the Red Mason Bee, Osmia rufa (L.) (Hymenoptera: Megachilidae), „Journal of Insect Behavior”, 1, s. 13–25, DOI10.1023/A:1020920929613, ISSN 0892-7553 [dostęp 2016-12-28] (ang.).
  6. a b Individual development of the red mason bee ( Osmia rufa L., Megachilidae ) under natural and laboratory conditions, www.jas.org.pl [dostęp 2016-12-28].
  7. Sabine Radmacher, Erhard Strohm, Factors affecting offspring body size in the solitary bee Osmia bicornis (Hymenoptera, Megachilidae), „Apidologie”, 2, s. 169–177, DOI10.1051/apido/2009064, ISSN 0044-8435 [dostęp 2016-12-28] (ang.).