Nasza Niwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Наша Ніва
Naša Niva
Nasza Niwa nr 3 z 1907, Wilno.jpg
„Nasza Niwa” nr 3/1907
Częstotliwość Tygodnik
Kraj Białoruś
Pierwsze wydanie 1906 / maj 1991
Redaktor naczelny Andrej Skurko
Średni nakład 6000 egz.
Format A3
Liczba stron 48
Strona internetowa czasopisma

Nasza Niwa (biał. Наша Ніва, Naša Niva) – drugi pod względem wieku tygodnik wydawany w języku białoruskim. „Nasza Niwa” została po raz pierwszy wydana w Wilnie w 23 listopada 1906 roku, a od roku 1991 ukazuje się w niepodległej Białorusi. Aktualnie redaktorem gazety jest Andrej Skurko. Obecnie „Nasza Niwa” pozostaje jednym z ostatnich periodyków wydawanych w języku białoruskim.

Historia gazety[edytuj | edytuj kod]

Gazeta Nasza Niwa powstała pod koniec lata 1906 roku jako organ prasowy Białoruskiej Gromady Socjalistycznej. 1 września 1906 roku w Wilnie wyszedł pierwszy numer pierwszej białoruskojęzycznej gazety Nasza Dola. Z pięciu wydanych numerów – cztery zostały skonfiskowane, a gazeta została zabroniona przez władze za „nawoływanie do czynu zbrojnego w celu zmiany ustroju państwowego”. Redaktor Naszej Doli został skazany na rok więzienia. Tym niemniej, miesiąc po wyroku udało się uruchomić prace wydawnicze drugiej białoruskojęzycznej gazety – Naszej Niwy[1].

Pierwszy numer Naszej Niwy ukazał się 10 października?/23 października 1906 roku[2]. Wydawcy jej w świetle prawa uchodzili za osoby prywatne, ponieważ Białoruska Gromada Socjalistyczna, która zainicjowała wydawanie gazety, była organizacją nielegalną.

Zamknięcie gazety[edytuj | edytuj kod]

W 1914 wybuchła I wojna światowa. W warunkach stanu wojennego i ostrej cenzury „Nasza Niwa”, choć nastawiona negatywnie do wojny, zmuszona była płacić podatki wojenne i zrezygnować z propagowania idei białoruskiego państwa. Mimo to, prawie każdy numer w wyniku działania rosyjskiej cenzury wychodził z wykreśleniami. Za publikację antyrządowych materiałów niektóre numery były konfiskowane. Prenumerata gazety została zabroniona nauczycielom i uczniom Wileńskiego Okręgu Oświatowego, pracownikom poczty, wojskowym i innym. Wielu Białorusinów zostało zmobilizowanych do armii rosyjskiej, w tym i współpracownicy „Naszej Niwy”. Część prenumeratorów została odcięta przez zbliżający się do Wilna front. W takich warunkach gwałtownie pogorszyła się sytuacja finansowa gazety i wydawanie jej stało się niemożliwe. 7 sierpnia 1915 wyszedł ostatni numer tygodnika z podpisem Janki Kupały. We wrześniu wojska niemieckie zajęły Wilno.

Utrudnienia ze strony władz[edytuj | edytuj kod]

Po dojściu do władzy Alaksandra Łukaszenki państwo rozpoczęło nieustanny nacisk na prasę opozycyjną i białoruskojęzyczną. Przeciwko „Naszej Niwie” wytoczono sprawę w powodu posługiwania się przez nią tzw. klasycznymi zasadami pisowni języka białoruskiego („taraszkiewicą”). W 1998 Najwyższy Gospodarczy Sąd Białorusi uznał, że gazeta ma prawo posługiwać się taką pisownią.

W listopadzie 2005 „Nasza Niwa”, razem z szeregiem innych niepaństwowych wydawnictw, została usunięta z katalogu czasopism dostępnych w prenumeracie RUP „Biełposzty”[3]. Od tego czasu gazeta zmuszona była zwracać się o pomoc w kolportażu do swych entuzjastów i wolontariuszy. W 2006 w niektórych miastach Białorusi odbył się szereg flash mobów poparcia dla gazety. W końcu listopada 2008, na fali tzw. liberalizacji i poprawy stosunków Łukaszenki z Zachodem, pojawiła się informacja o możliwym powrocie gazety do państwowej sieci dystrybucji i do katalogu prenumeraty „Biełposzty”[4]. 4 grudnia 2008 gazeta pojawiła się w swobodnej sprzedaży w kioskach. Tygodnik po raz pierwszy wydrukowano w kolorze. Również od tego numeru „Nasza Niwa” zaczęła posługiwać się oficjalną, tzw. „akademicką” pisownią języka białoruskiego (jak określiła sama redakcja – „szkolną”). Nakład pierwszego „oficjalnego” numeru (45/2008) wzrósł 2,5 raza, do 5200 egzemplarzy w porównaniu z nakładem 2200 numeru poprzedniego. Przed wycofaniem z dystrybucji pod koniec 2005 nakład wynosił 3200 egz[5]. 1 stycznia 2009 nakład wzrósł do 6000 egz[6].

Represje po wyborach prezydenckich w 2010 roku[edytuj | edytuj kod]

Po wyborach prezydenckich na Białorusi 19 grudnia 2010 roku nastąpiła fala represji wobec działaczy opozycji i niezależnych dziennikarzy. 28 grudnia 2010 roku, ok. godz. 18:50, dwaj funkcjonariusze białoruskiego KGB i dwaj śledczy dokonali rewizji w siedzibie białoruskiego PEN-Clubu na ul. Kozłowa 7 m. 101 w Mińsku. W siedzibie tej zazwyczaj pracowała znaczna część dziennikarzy gazety „Nasza Niwa”, znajdowały się tam też ich komputery. Oficjalną przyczyną rewizji było poszukiwanie materiałów fotograficznych i filmowych, które mogłyby posłużyć jako dowody w sprawie masowych niepokojów w Mińsku 19 grudnia. Funkcjonariusze organów bezpieczeństwa skonfiskowali 12 komputerów, a także 3 pendrive’y i wszystkie płyty. Około godziny 20:00 do siedziby przybył redaktor naczelny „Naszej Niwy”, Andrej Skurko. Został on natychmiast zatrzymany i przewieziony do jego prywatnego mieszkania, gdzie także odbyła się rewizja, w czasie której skonfiskowano jego komputer. Rewizje zakończyły się przed północą[7]. Mimo konfiskaty sprzętu czasopismo nie zawiesiło pracy. Zespół redakcyjny zaapelował poprzez swoją stronę internetową do czytelników z prośbą o pomoc materialną. W ciągu doby z konkretną pomocą, w tym z zastępczymi komputerami, zgłosiły się 142 osoby[8].

31 grudnia o 8:00 rano białoruskie KGB dokonało rewizji w mieszkaniu Julii Daraszkiewicz, fotografa „Naszej Niwy”. Oficjalna przyczyna była taka sama, jak w przypadku rewizji w redakcji. W roli świadka zatrzymano jej męża, Pawła Juchniewicza, a także skonfiskowano dwa laptopy, wszystkie pendrive’y, dyktafon, przenośne twarde dyski, płyty, a także płytę z filmem artystycznym Chodiat słuchi. Tego samego dnia nieznani sprawcy próbowali się także dostać do mieszkania wideoreportera „Naszej Niwy” Tacciany Haurylczyk, jednak ta nie otworzyła drzwi[9].

Przypisy

  1. У. Арлоў, 1(14) жніўня 1906. Выйшаў першы нумар легальнай беларускай газеты «Наша Доля», w: Дзесяць вякоў беларускай гісторыі, Менск 1997.
  2. Пра газету „Наша Ніва”, s. [1].
  3. Lubou Łuniowa: „Наша Ніва” таксама выдаленая з падпіснога каталёгу (biał.). Radio „Swaboda”, 2005-11-15. [dostęp 2009-12-23].
  4. Barys Tumar: Улады вяртаюць «НН» і «Народную волю» ў распаўсюд (biał.). Nasza Niwa, 2008-11-21. [dostęp 2009-12-23].
  5. Redakcja: Ад Рэдакцыі (biał.). Nasza Niwa, 2008-01-04. [dostęp 2009-12-23].
  6. MB: Тыраж штотыднёвіка «Наша Ніва» дасягнуў 6000 ас (biał.). Nasza Niwa, 2009-01-12. [dostęp 2009-12-23].
  7. Pieratrus u Biełaruskim PEN-centry i „Naszaj Niwie”, na kwatery y redaktara „NN” (biał.). Nasza Niwa, 2010-12-28 19:08. [dostęp 2010-12-28].
  8. Dapamoha „Naszaj Niwie”. Czytaczy zrabili usio za sutki (biał.). Nasza Niwa, 2010-12-30 21:43. [dostęp 2010-12-31].
  9. Pieratrus u fatohrafa „NN” Julii Daraszkiewicz (biał.). Nasza Niwa, 2010-12-31 10:58. [dostęp 2010-12-31].
Wikimedia Commons