Nerecznica krótkoostna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nerecznica krótkoostna
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada telomowe
Gromada naczyniowe
Klasa paprocie
Podklasa paprotkowe
Rząd paprotkowce
Rodzina nerecznicowate
Rodzaj nerecznica
Gatunek nerecznica krótkoostna
Nazwa systematyczna
Dryopteris carthusiana (Vill.) H.P.Fuchs
Bull. Soc. Bot. France 105: 339 (1959)[3]

Nerecznica krótkoostna[4], nerecznica ciernista, paprotnik ciernisty[5] (Dryopteris carthusiana (Vill.) H. P. Fuchs) – gatunek rośliny należący do rodziny nerecznicowatych. Szeroko rozprzestrzeniony na półkuli północnej w strefie umiarkowanej[3]. W Polsce w całym kraju pospolity[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Paproć o wysokości zwykle od 20 do 60 cm, rzadko liście nieco wyższe. Kłącze rośnie mniej więcej poziomo[7].
Liście
O blaszkach w zarysie trójkątnie jajowatych lub podługowatojajowatych, 2-krotnie pierzastych, spodem nagich, długoogonkowych, pokrytych jasnobrunatnymi łuskami. Odcinki drugiego rzędu gęste, podługowate, tępe, karbowanopiłkowane lub piłkowano-wcinane. Długość dolnego odcinka drugiego rzędu ok. 1,5 raza przewyższa długość stojącego nad nim ze strony górnej. Kupki drobne, nie dotykające się.
Gatunki podobne
Inne gatunki nerecznic mają liście podzielone pojedynczo lub 3–4-krotnie, te o liściach mocniej podzielonych mają łuski na ogonkach wyraźnie ciemniejsze w środkowej części, blaszki ogruczolone, kłącze wznoszące się[7].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Występuje w cienistych, wilgotnych i świeżych iglastych i mieszanych borach. Jest to trująca roślina.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Kłącze nerecznicy krótkoostnej (Rhizoma Filicis spinulosi) zawiera floroglucydy (aspidyna, dezaspidyna), niekiedy stosowana jak nerecznica samcza (Dryopteris filis-mas).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
  2. The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229. 
  3. a b c Dryopteris carthusiana (Vill.) H.P.Fuchs. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-01-03].
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  5. Jakub Mowszowicz: Pospolite rośliny naczyniowe Polski. Wyd. czwarte. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 75. ISBN 83-01-00129-1.
  6. Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, Adam Zając, Maria Zając (red.), Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 202, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957.
  7. a b Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin Polski niżowej. Wyd. drugie poprawione i unowocześnione. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN, 2013, s. 43. ISBN 978-83-01-14342-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bolesław Broda, Jakub Mowszowicz Przewodnik do oznaczania roślin leczniczych, trujących i użytkowych, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1973.