Norma prawna precedensu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wyrok sądowy może zostać poddany próbie sprowadzenia go do normy prawnej o charakterze generalno-abstrakcyjnym.

Istota normy prawnej wyroku sądowego[edytuj | edytuj kod]

Zależy od systemu prawnego w którym wyrok został wydany.

W systemie kontynentalnym dla potrzeb interpretacji i wykładni prawa zwykło się sprowadzać wyrok sądowy do normy prawnej przypominającej swoją postacią normę prawa stanowionego ("normę ustawową"). Sąd wydając wyrok w konkretniej sprawie dokonuje bowiem interpretacji przepisów prawa formułując przy tym nową bardziej szczegółową od zawartej w tych przepisach normę prawną. O tym fakcie dowiadujemy się z treści uzasadnienia wyroku, gdzie propozycja takiej nowej normy została podana jak wyjaśnienie podstawy prawnej zapadłego rozstrzygnięcia. Taka też nowa norma prawna jest kwalifikowana później jako teza wyroku i wykorzystywana przy rozstrzyganiu innych spraw w przyszłości[1].

Z kolei w systemie common law w prawie case law uzasadnienie precedensowego wyroku sądowego może zarówno zawierać jak i nie propozycje ogólnej normy prawnej na podstawie której rozstrzygnięto sprawę precedensową i która później mogłaby posłużyć jako podstawa prawna dla spraw przyszłych. W sytuacji pierwszej norma wyroku anglosaskiego przypomina swą postacią normę wyroku sądu w kontynentalnym systemie prawa i jest zwana ruling, holding lub ratio decidendi. Z tym jednak zastrzeżeniem, że jest ona z jednej strony wiążącą a z drugiej podlega distinguishing i overruling. Natomiast w razie braku zamieszczenia takiej normy w uzasadnieniu precedensowego wyroku może być ona "wywnioskowana" na podstawie faktów sprawy precedensowej i jej wyniku[2].


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Koszowski 2009 ↓, s. 113–115; choć należy zaznaczyć, że autor ten sam nie nazywa takiej nowej bardziej szczegółowej normy prawnej normą wyroku sądowego, tylko traktuje ją jako rezultat sądowej wykładni prawa stanowionego.
  2. Koszowski 2009 ↓, s. 33–59.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maciej Koszowski: Anglosaska doktryna precedensu: Porównanie z polską praktyką orzeczniczą. Warszawa: Warszawska Firma Wydawnicza, 2009. ISBN 978-83-61748-04-5.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]