ORP Toruń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
ORP Toruń
Monitory „Toruń” i „Warszawa” w porcie
Monitory „Toruń” i „Warszawa” w porcie
Historia
Stocznia Stocznia Gdańska
Wodowanie kwiecień 1920
 Marynarka Wojenna
Nazwa ORP Mozyrz
Wejście do służby 13 sierpnia 1920
Wycofanie ze służby 18 września 1939
 MW ZSRR
Nazwa Winnica
Wejście do służby 24 października 1939
Wycofanie ze służby wrzesień 1941
Los okrętu zatopiony
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 110-112,5 ton
Długość 34,5 m
Szerokość 5,05 m
Zanurzenie 0,7 do 0,89 m
Napęd
do 1937 r. trzy silniki spalinowe Maybach, 4 cylindrowe o łącznej mocy 180 KM. od 1938 r. dwa silniki spalinowe Glennifer 6 cylindrowe o łącznej mocy 200 KM[potrzebny przypis]
Prędkość 10,5 km/godz
Zasięg 1200 km
Uzbrojenie
3 działa 75 mm
4 ckm
Załoga 44 ludzi

ORP „Toruń”monitor rzeczny Marynarki Wojennej II RP.

Został zbudowany w 1920 r. w Stoczni Gdańskiej (Danziger Werft)[1].

Do służby wszedł rok później, jako ORP „Mozyrz” we Flotylli Wiślanej. Kotwiczył w Toruniu. Jesienią 1922 r. został przebazowany do Flotylli Pińskiej, gdzie wraz z ORP „Warszawa” utworzył II grupę monitorów. 31 lipca 1923 r. zmieniono nazwę okrętu na ORP „Toruń”. Następnie w grupie z ORP „Pińsk” i ORP „Horodyszcze”. W roku 1938 przeszedł gruntowną modernizację, m.in. wymieniono silnik i uzbrojenie, na 3 działa 75 mm wz. 97 i 4 ckm. Ostatnim dowódcą był kpt. mar. Bolesław Porydzay. a jego zastępcą ppor. mar. rez. Tomasz Musielewicz (obaj w 1939 r. trafili do sowieckiej niewoli i zostali zamordowani w Katyniu). 17 września 1939 r. rozkazem gen. Franciszka Kleeberga podporządkowany d-cy Brygady KOP „Polesie” płk. Tadeuszowi Różyckiemu-Kołodziejczykowi.

Następnego dnia ok. 10 km od Mostów Wolańskich został zatopiony przez własną załogę[1].

Wydobyty przez Rosjan 5 października 1939 i włączony do ich marynarki, jako „Winnica” (J. Piwowoński podaje nazwę „Witebsk”[1]). Po wejściu do służby 24 października, został przydzielony do flotylli dnieprzańskiej, by 17 lipca 1940 zostać przeniesiony do flotylli pińskiej[2]. W czerwcu 1941 stacjonował w Pińsku i po ataku niemieckim ruszył w kierunku Brześcia, ale 24 czerwca powrócił do Pińska. Cztery dni później odszedł do Łunińca. 12 lipca skierowany na Prypeć, by w okolicach Rzeczycy wesprzeć rosyjskie przeciwnatarcie. 15 lipca wysadził desant partyzantów koło Nowej Bielicy, ale dostał się pod ogień niemiecki i sześciokrotnie trafiony osiadł na mieliźnie. Próby ściągnięcia z łachy okazały się nieudane 20 minut po północy 16 lipca załoga wysadziła go w powietrze[2].

Dane taktyczno-techniczne[edytuj]

Załogę stanowiło 44 marynarzy[1] (w tym 3 oficerów i 9 podoficerów[2]). Rozwijał prędkość maksymalną 17 km/h i miał zasięg 1200 km przy prędkości ekonomicznej 11 km/h[2] (J. Piwowoński podaje wyłącznie szybkość 10,5 km/godz). W służbie polskiej, uzbrojony był w trzy działa kalibru 75 mm i 4 ckm i mógł zabierać 200 min[1]. W służbie sowieckiej przezbrojony trzy działa 76 mm USW (1 × 2, 1 × 1) i 2 wkm DSZK kal. 12,7 mm na pojedynczych podstawach[2].

Przypisy

  1. a b c d e Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1989. ISBN 83-10-08902-3.
  2. a b c d e А.В. Платонов: Энциклопедия советских надводных кораблей, 1941–1945. Издательство Полигон, 2002, s. 377–380. ISBN 5-89173-178-9.