Pańszczycka Turnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pańszczycka Turnia
Ilustracja
Pańszczycka Turnia po prawej stronie zdjęcia – widok spod Krzyżnego
Państwo  Polska
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2100 m n.p.m.
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Pańszczycka Turnia
Pańszczycka Turnia
Ziemia49°13′48″N 20°01′58″E/49,230000 20,032778

Pańszczycka Turnia (niem. Pańszczyca Turm, słow. Paňščická veža, węg. Pańszczyca-torony[1]) – wierzchołek w północnej grani Skrajnego Granatu w polskich Tatrach Wysokich. Wznosi się na wysokość około 2100 m w bocznej grani odbiegającej na wschód od Przełączki pod Fajki (ok. 2095 m). W kierunku północno-wschodnim z wierzchołka Pańszczyckiej Turni opada do Pańszczycy duża grzęda o deniwelacji około 250 m. Jej północno-zachodnie zbocze jest względnie łagodne, południowo-wschodnie urwiste. Obydwa opadają do żlebów. Żleb po południowo-wschodniej stronie kończy się w piarżysku Zadnich Usypów. Na zachód Pańszczycka Turnia opada ścianką. Oglądana od tej strony jest tylko skalistym odcinkiem grani, od wschodu ma postać urwistej iglicy[2].

Wierzchołek Pańszczyckiej Turni to spory blok skalny. Od północnej strony są to pionowe, popękane, czarne bloki litej skały. Skały od południowej strony mają żółtawe zabarwienie. Pańszczycka Turnia opada tu pionowym urwiskiem będącym skutkiem obrywu. W miesięczniku Tatry (nr 4/30) Jan Krupski podaje, że powstał on wskutek zrzucenia bomb, których tutaj pozbył się w czasie II wojny światowej mający kłopoty amerykański bombowiec. Według Władysława Cywińskiego to raczej mit – obryw mógł nastąpić samorzutnie. Poniżej wielkiego piarżyska Zadnich Usypów na dnie Pańszczycy leżą wielkie bloki skalne, które oderwały się od Pańszczyckiej Turni[2].

Na wierzchołek nie prowadzą żadne oznakowane szlaki turystyczne, ale istnieją drogi wspinaczkowe[3]. Bywa odwiedzana przez taterników podczas przechodzenia granią na Wierch pod Fajki, ale istnieją na niej też inne drogi wspinaczkowe[2] (obecnie wspinaczka dopuszczalna jest tylko od strony Doliny Gąsienicowej[3]). Pierwsze znane wejście na szczyt Pańszczyckiej Turni: Witold Henryk Paryski 10 września 1931 r. (najłatwiejszą drogą z Przełączki pod Fajki, 0 stopień trudności w skali tatrzańskiej, 5 min.). Pozostałe drogi wspinaczkowe[2]:

  • Północno-wschodnią grzędą; II, 1 1/2 godz.,
  • Północno-wschodnią ścianą; na stromych trawach I, 1 godz.,
  • Południową ścianą; VII+, 40 min[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tatry Wysokie. Czterojęzyczny słownik nazw geograficznych. [dostęp 2016-03-29].
  2. a b c d e Władysław Cywiński: Granaty. Tatry. Przewodnik szczegółowy, tom 18. Poronin: Wyd. Górskie, 2013. ISBN 978-83-7104-046-7.
  3. a b Dozwolone rejony wspinaczkowe w TPN. [dostęp 2019-01-04].