Pedagogika wstydu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pedagogika wstydu – stosowane w publicystyce metaforyczne określenie opisujące sposób mówienia o historii Polski. Osoby stosujące „pedagogikę wstydu” mają wyolbrzymiać negatywne polskie cechy narodowe, ukazywać Polaków jako zbrodniarzy, uwypuklać ciemne plamy polskiej historii[1][2].

Zdaniem Michała Bilewicza pojawienie się w debacie pojęcia „pedagogiki wstydu” było reakcją korygującą emocję wstydu (w modelu emocjonalnej regulacji Jamesa Grossa)[3]. Wg Eugeniusza Ponczka stosowanie pojęcia „pedagogiki wstydu” służy dla uzasadnienia negowania części wiedzy historycznej uznanej za dysfunkcjonalną dla danej orientacji ideologiczno-politycznej[4]. Jacek Lindner odmawia określeniu „pedagogika wstydu” znaczenia, ironicznie definiując je jako każda wersja historii, która nie pasuje do wersji oceniającego[5].

Związek Nauczycielstwa Polskiego zaapelował o zaprzestanie używania określenia „pedagogika wstydu”. Według ZNP „teoria pedagogiczna nie zna takiego terminu. Jest to pojęcie o charakterze propagandowym, które służy usprawiedliwianiu negowania części wiedzy historycznej”[6].

Przeciwieństwem dla „pedagogiki wstydu” ma być „pedagogika dumy”, objawiająca się aprobatą tożsamości kulturowej, religijnej i cywilizacyjnej, a także afirmacją patriotyzmu[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Aneta Nawrot: Alternatywne światy Marcina Wolskiego wobec tradycji powieści historycznej. Częstochowa: Akademia im. Jana Długosza, 2017, s. 153.
  2. Jerzy Parysek. Metafory i neologizmy współczesnego języka nauk społecznych i ekonomicznych. „Ruch prawniczy, ekonomiczny i socjologiczny”. 3, s. 181, 2017. Wydział Prawa i Administracji UAM. ISSN 2543-9170. 
  3. Michał Bilewicz. (Nie)pamięć zbiorowa Polaków jako skuteczna regulacja emocji. „Teksty drugie. Teoria literatury, krytyka, interpretacja”. 6, s. 62-63, 2016. Instytut Badań Literackich PAN. ISSN 0867-0633. 
  4. a b Eugeniusz Ponczek. Mityzacja pamięci zbiorowej a sprawowanie władzy politycznej w sytuacji uobecniania się konfliktu. „Transformacje”. 92/93, s. 339-340, 2017. ISSN 1230-0292. 
  5. Jacek Lindner. Nowomowa, magiel, spaczona erystyka? - język publiczny III RP. „Heteroglossia. Studia kulturoznawczo-filologiczne”. 4, s. 181, 2014. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy. ISSN 2084-1302. 
  6. Stanowisko Prezydium ZG ZNP ws. nauczania o Holokauście. znp.edu.pl, 2018-02-14. [dostęp 2018-02-17].