Pionierzy Wrocławia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ostrów Tumski zniszczony wskutek działań wojennych
Zniszczony Wrocław po wojnie

Pionierzy Wrocławia – określenie Polaków powstałe 20 maja 1946 roku, którzy przybyli do Wrocławia między 8 maja a 31 maja 1945 roku i zajęli się odbudową i organizacją różnych dziedzin życia miejskiego. Do miasta przyjechało wówczas ok. 200 osób[1]

Pionierzy i ich stowarzyszenie[edytuj]

Wśród Pionierów były grupy administracyjne, grupy operacyjne Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów i Ministerstwa Przemysłu, grupy delegatury Ministerstwa Oświaty oraz grupy funkcjonariuszy MO i SB, Polskiego Urzędu Repatriacyjnego, PCK, Pocztowo-Komunikacyjnej, Bankowe, i przedstawiciele partii politycznych. Do grona pionierów zaliczano również kolejarzy pracujących przed 31 lipca 1945 na torach i dworcach Wrocławia.

Od 1946 roku pionierzy starali się o utworzenie Stowarzyszenia Pionierów, które ostatecznie zrealizowano w 1960 roku; powołano wówczas sekcję pionierów przy Towarzystwie Miłośników Wrocławia. Obrady I walnego Zjazdu Pionierów miały miejsce w 1965 roku. Ustanowiono wówczas specjalną odznakę pionierską, a w 1980 roku TMW ustanowiło Dzień Pioniera Wrocławia[1].

Między rokiem 2003 a 2007 zmarło 87 członków stowarzyszenia; pod koniec roku 2007 sekcja liczyła 152 członków[2].

Pierwsza gazeta ukazująca się we Wrocławiu po polsku miała tytuł „Pionier” (w lutym 1946 zmieniony na „Słowo Polskie”)[3].

13 października 1945 roku we Wrocławiu otworzono trzecie kino "Pionier", które było otwarte do powodzi w 1997 roku.

"Prawdziwi" pionierzy[edytuj]

Potocznie pionierami nazywano osoby, które po zwolnieniu z obozów koncentracyjnych i obozów pracy pozostały na terenach nowo przyłączonych oraz mieszkańców przybyłych do Wrocławia w okresie od 9 V 1945 do 19 stycznia 1947 roku. Jak podaje Encyklopedia Wrocławia to ta ludność napływowa "w istocie podjęła pionierski trud przywracania do życia zniszczonego Wrocławia"[1].

Pierwsi polscy mieszkańcy powojennego Wrocławia pochodzili głownie z centralnej i wschodniej Polski. Przybywający do Wrocławia początkowo samowolnie zamieszkiwali w pustych mieszkaniach, pozostałych po wysiedlanych Niemcach lub opuszczanych w inny sposób. Najwięcej osób zamieszkało na Nadodrzu, w rejonie stosunkowo najmniej zniszczonym. Jednak pierwsi polscy mieszkańcy osiedlili się na Grabiszynku, w rejonie Lwowskiej i Pereca, głównie z powodu bliskości komisariatu Milicji Obywatelskiej[4]. Polska administracja zajęła się sprawami zamieszkania dopiero w drugiej połowie roku, kiedy napływ ludności do Wrocławia zwiększył się znacząco. Miasto nie było bezpieczne; wiele osób przyjeżdżało na „szaber” celem szybkiego wzbogacenia się i, jak to uzasadniano, wzięcia odwetu na Niemcach. W mieście działały również bandy różnych narodowości[5].

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Jan red. Harasimowicz: Encyklopedia Wrocławia. Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006. ISBN 83-7384-561-5.

Przypisy

  1. a b c Encyklopedia Wrocławia 2006 ↓, s. 674.
  2. Sekcja Pionierów przy TMW. [dostęp 2017-11-14].
  3. Sebastian Ligarski: Los dzieci na Ziemiach Zachodnich w świetle ogloszeń drobnych "Pioniera", "Słowa Polskiego" i "Kuriera Szczecińskiego" w latach 1945-1949. W: Wojciech Kucharski: Dzieci, młodzież i studenci na Ziemiach Zachodnich po II wojnie światowej. Wrocław-Warszawa: Ośrodek Pamięć i Przyszłość, 2012, s. 24. ISBN 978-83-934597-3-5. [dostęp 2017-11-14].
  4. Marcin Torz: Wrocław zaraz po wojnie. W: Gazeta Wrocławska [on-line]. 2009-05-08. [dostęp 2017-11-14].
  5. Jolanta Kluba. Zapiski i wspomnienia – Wrocławianie. „Przystanek Dolny Śląsk”. 1 (2014). s. 68-78. ISSN 2353-3056.