Poświerka zwyczajna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Poświerka zwyczajna
Calcarius lapponicus[1]
(Linnaeus, 1758)
Ilustracja
Samiec poświerki w szacie godowej
Ilustracja
Młoda samica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina poświerki
Rodzaj Calcarius
Gatunek poświerka zwyczajna
Synonimy
  • Fringilla lapponica Linnaeus, 1758[2]
  • Emberiza lapponicus (Linnaeus, 1758)[3]
Podgatunki
  • C. l. subcalcaratus (C. L. Brehm, 1826)
  • C. l. lapponicus (Linnaeus, 1758)
  • C. l. kamtschaticus Portenko, 1937
  • C. l. alascensis Ridgway, 1898
  • C. l. coloratus Ridgway, 1898
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     tylko w sezonie lęgowym

     przeloty

     zimowiska

Poświerka zwyczajna, poświerka[5], poświerka szponiasta (Calcarius lapponicus) – gatunek małego wędrownego ptaka z rodziny poświerek (Calcariidae), wcześniej zaliczany do trznadlowatych (Emberizidae). Występuje w strefie tundry Eurazji i Ameryki Północnej. W Polsce nieliczny ptak przelotny i zimujący.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono kilka podgatunków C. lapponicus[6][3]:

  • C. lapponicus subcalcaratus – północna Kanada i Grenlandia.
  • C. lapponicus lapponicus – północna Europa, północna Azja.
  • C. lapponicus kamtschaticus – północno-wschodnia Syberia.
  • C. lapponicus alascensis – skrajnie wschodnia Syberia, Alaska i północno-zachodnia Kanada.
  • C. lapponicus coloratusWyspy Komandorskie.
Jaja z kolekcji muzealnej
Żerujący samiec poświerki

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Rozmiary
długość ciała 15,5–17 cm[2]
Masa ciała
22,5–35 g[2]

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Biotop

W sezonie lęgowym zamieszkuje tundrę; unika lasów, zarośli czy obszarów skalistych. Zimą zasiedla otwarte przestrzenie takie jak łąki, pastwiska z krótką trawą, ścierniska czy brzegi jezior[7].

Rozród

Wyprowadza jeden lęg w sezonie. Samica buduje gniazdo na ziemi – w zagłębieniu w mchu lub innej roślinności. Ma ono kształt filiżanki, jest zbudowane z traw i mchu, wyścielone drobną trawą i piórami. W zniesieniu zwykle 4–6 jaj. Wysiadywaniem zajmuje się wyłącznie samica przez 12–13 dni. W tym okresie jest czasami karmiona przez samca. Karmieniem piskląt zajmują się oboje rodzice. Młode opuszczają gniazdo po 8–10 dniach od wyklucia[7].

Pożywienie

Żywi się nasionami i bezkręgowcami. W okresie letnim oprócz nasion zjada owady i ich larwy oraz pająki. Zimą żywi się nasionami traw, turzyc i chwastów[7].

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje poświerkę zwyczajną za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, wstępnie obliczona w oparciu o szacunki organizacji BirdLife International dla Europy na rok 2015, mieści się w przedziale 50–200 milionów dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za wzrostowy, choć populacja europejska w latach 1980–2013 odnotowała umiarkowany spadek liczebności[4].

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Calcarius lapponicus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c Rising, J. & Christie, D.A.: Lapland Longspur (Calcarius lapponicus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 2019-09-24].
  3. a b Denis Lepage: Poświerka (Calcarius lapponicus) (Linnaeus, 1758). Avibase. [dostęp 2013-07-08].
  4. a b Calcarius lapponicus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  5. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Calcariidae Ridgway, 1901 - poświerki - Longspurs (wersja: 2021-01-16). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-02-13].
  6. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Finches, euphonias, longspurs, Thrush-tanager (ang.). IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-02-13].
  7. a b c N. Bouglouan: Lapland Longspur or Lapland Bunting (ang.). W: oiseaux-birds.com [on-line]. [dostęp 2021-11-14].
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paul Sterry, Andrew Cleave, Andy Clements, Peter Goodfellow: Ptaki Europy. Warszawa: Świat Książki, 2007. ISBN 978-83-247-0818-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]