Poluzowanie polityki pieniężnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Poluzowanie polityki pieniężnej, luzowanie ilościowe (ang. quantitative easing, QE) – zwiększenie podaży pieniądza w obiegu.

Standardowy instrument służący do regulacji podaży pieniądza to stopa procentowa banków centralnych. Jeśli stopa ta znajduje się już w pobliżu zera, i nie wystarcza to do osiągnięcia pożądanych efektów makroekonomicznych (w szczególności, gdy trwa recesja gospodarcza i występuje pułapka płynności), bank centralny może, według ekonomii głównego nurtu, zwiększyć podaż pieniądza poprzez niekonwencjonalne bodźce podażowe, takie jak zakupy różnego rodzaju obligacji (np. obligacje skarbowe) na rynku. Bank centralny może skupiać takie działania w obszarach rynku, które są ogniskiem kryzysu. Zakup instrumentów dłużnych sprawia, że prywatne podmioty które utraciły doraźną płynność gotówkową, mogą przetrwać recesję. Uzyskane rozluźnienie rozprzestrzenia się w obrębie gospodarki, i w założeniu prowadzi do obniżenia rynkowych stóp procentowych, przełamania recesji i spłacenia zakupionych obligacji. Luzowanie ilościowe nie zwiększa majątku banków komercyjnych, a jedynie zmienia w nim udział aktywów płynnych. Polityka polegająca na arbitralnym zwiększeniu emisji i rozdawaniu pieniędzy to inne, teoretyczne rozwiązane, zaproponowane przez Miltona Friedmana pod nazwą helicopter money (z ang. „zrzucanie pieniędzy z helikopterów”). Inne rozwiązania jakie się rozważa, to np. ujemne referencyjne stopy procentowe[1][2][3].

Luzowanie ilościowe w czasie kryzysu od 2007 r.[edytuj]

W marcu 2009 r. po wybuchu kryzysu finansowego System Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych po już wprowadzonym obniżeniu stopy do zera postanowił wykupić obligacje skarbu państwa i papiery wartościowe typu MBS o skumulowanej wartości ok. 1,25 biliona USD przez okres jednego roku w programie nazywanym w mediach QE1[4]. W następnych miesiącach przeprowadzono także analogiczne programy QE2 (ok. 1 bilion USD przez okres 8 miesięcy od listopada 2010[5]), oraz QE3 (o wartości 40 mld USD, bez limitu czasowego, od sierpnia 2012[6]). Podobne programy realizowały w tym czasie również inne banki centralne, m.in. Bank Anglii i Bank Japonii[1].

Interwencje monetarne i fiskalne, takie jak QE i TARP, stosowane przez Fed i rząd USA w czasie kryzysu, przyniosły im już w 2010 r. zysk ze stopą zwrotu szacowaną na 8,2%[7], i w ocenie ekonomistów na pewno wpłynęły pozytywnie na rynki finansowe, i najprawdopodobniej przyczyniły się do załagodzenia i zakończenia recesji[8][9][10]. Były szef Fed, ekonomista Ben Bernanke, stwierdził w 2016 r., że luzowanie ilościowe nie jest optymalnym narzędziem, m.in. wiąże się z trudnościami przy odstępowaniu od tej polityki, ale może być uzasadnione ze względu na duże zagrożenie kryzysem, i ograniczenia polityczne w dostępności alternatyw[2]. W 2012 r. oszacował, że dzięki temu narzędziu udało się uniknąć zmniejszenia zatrudnienia w gospodarce amerykańskiej o ok. 2 miliony miejsc pracy[11].

Wzrost bazy monetarnej[edytuj]

Od początku działań związanych z QE obserwowany jest znaczący przyrost bazy monetarnej, np. w 2007 wynosiła ona nieco ponad 800 mld USD[12], podczas gdy w 2013 przekroczyła 3 biliony USD[13].

Przypisy

  1. a b David Wessel, Pari Sastry, The Hutchins Center Explains: Quantitative Easing, „Brookings Institution”, 21 stycznia 2015 [dostęp 2017-01-25] (ang.).
  2. a b Ben Bernanke, What tools does the Fed have left? Part 1: Negative interest rates, „Brookings Institution”, 18 marca 2016 [dostęp 2017-01-25] (ang.).
  3. Ben Bernanke, What tools does the Fed have left? Part 3: Helicopter money, „Brookings Institution”, 11 kwietnia 2016 [dostęp 2017-01-25] (ang.).
  4. Detale programu QE1 w Stanach Zjednoczonych (ang.). [dostęp 2012-11-16].
  5. Detale programu QE2 w Stanach Zjednoczonych (ang.). [dostęp 2012-11-16].
  6. Detale programu QE3 w Stanach Zjednoczonych (niem.). [dostęp 2012-11-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-29)].
  7. Yalman Onaran, Alexis Leondis, Bank Bailout Returns 8.2% Beating Treasury Yields, „Bloomberg News”, 20 października 2010 [dostęp 2017-01-25].
  8. Vladimir Klyuev, Phil De Imus, Krishna Srinivasan, Unconventional Choices for Unconventional Times: Credit and Quantitative Easing in Advanced Economies, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, 11 kwietnia 2009 [dostęp 2017-01-25].
  9. Brett W. Fawley, Christopher J. Neely, Four Stories of Quantitative Easing, research.stlouisfed.org [dostęp 2017-01-25] (ang.).
  10. Renee Haltom, Alexander L. Wolman, A Citizen’s Guide to Unconventional Monetary Policy, Federal Reserve Bank of Richmond, grudzień 2012 [dostęp 2017-01-25].
  11. Ben Bernanke, Monetary Policy since the Onset of the Crisis, Federal Reserve Board of Governors, 31 sierpnia 2012 [dostęp 2017-01-25].
  12. Aggregate reserves of depository instittutions and the monetary base. federalreserve.gov. [dostęp 2013-07-26].
  13. Aggregate Reserves of Depository Institutions and the Monetary Base. federalreserve.gov. [dostęp 2013-07-26].