Powszechna Wystawa Krajowa we Lwowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wystawy we Lwowie. Zobacz też: Powszechna Wystawa Krajowa w Poznaniu.

Powszechna Wystawa Krajowa we Lwowie – urządzona w 1894 we Lwowie wielka wystawa osiągnięć gospodarczych i kulturalnych Galicji oraz ponadzaborowa prezentacja dzieł sztuki i kultury narodu polskiego.

Budynek Powszechnej Wystawy Krajowej w 1894

Historia[edytuj]

Przygotowanie wystawy trwało dwa lata. Tworzyło ją 129 pawilonów, podzielonych na 34 główne działy. Eksponowana była na obszarze 50 ha w sąsiedztwie Parku Stryjskiego. Jej koszty były porównywalne z ówczesnym rocznym budżetem miasta Krakowa. Na czele Komitetu Wystawy stanął czerwony książę Adam Sapieha, a dyrektorem został Zdzisław Marchwicki. Wystawa ta stała się zarówno przeglądem dorobku gospodarczego Galicji, jak też - i przede wszystkim - prezentacją narodowej sztuki i kultury wszystkich polskich ziem znajdujących się pod zaborami. Specjalnie z tej okazji powstała monumentalna Panorama Racławicka Wojciecha Kossaka i Jana Styki.

5 czerwca 1894 uroczyście otwarto wystawę. Była ona czynna przez cztery i pół miesiąca. Zwiedziło ją w tym czasie 1 mln 150 tys. osób, więc dziesięciokrotnie więcej niż liczba mieszkańców ówczesnego Lwowa, w tym również cesarz Franciszek Józef I. W trakcie wystawy odbywały się również konferencje i zloty. Uruchomiono pierwszy we Lwowie i w tej części Europy elektryczny tramwaj, łączący teren wystawy z miastem, jak również pierwszą na ziemiach polskich kolej linową.

Wystawa pokazała osiągnięcia nauki, sztuki, techniki, gospodarki i przemysłu Galicji, która była uważana za najbardziej gospodarczo zacofaną część ziem austriackich. Autonomia kulturalna Galicji w ramach wielonarodowej monarchii austro-węgierskiej umożliwiła w ten sposób zademonstrowanie patriotycznych uczuć Polaków. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę tereny i obiekty wystawowe wykorzystano dla organizacji Targów Wschodnich.

Pracami budowlanymi ponad stu obiektów wystawy kierowali od początku 1893 architekci: Julian Zachariewicz i Franciszek Skowron.

Obiekty[edytuj]

Pałac Sztuki – jeden z trzech zachowanych do chwili obecnej obiektów Wystawy obok wieży wodnej oraz poważnie przebudowanego pawilonu panoramy racławickiej. Stan z 2005.
  • Brama główna
  • Brama u wylotu ulicy Gródeckiej
  • Cerkiew huculska
  • Dwór szlachecki
  • Dział etnograficzny
  • Elektryczna fontanna świetlna
  • Hala koncertowa
  • Hala maszyn
  • Pałac Sztuki
  • Pawilon architektury
  • Pawilon cesarski
  • Pawilon dóbr hr. Romana Potockiego
  • Pawilon Jana Matejki
  • Pawilon miasta Lwowa
  • Pawilon Ministerstwa Skarbu
  • Pawilon ogrodnictwa
  • Pawilon Panoramy Racławickiej
  • Pawilon przemysłu
  • Pawilon towarzystw ukraińskich
  • Wieża wodna

Bibliografia[edytuj]

  • J. Purchla, Największa Polska Wystawa, "Cracovia Leopolis" 1995.
  • J. Biriułow, Chodząc po Wystawie, "Cracovia Leopolis" 1995.

Linki zewnętrzne[edytuj]