Sieć Obywatelska Watchdog Polska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sieć Obywatelska Watchdog Polska
Ilustracja
Państwo  Polska
Siedziba Warszawa
Data założenia 2003
Rodzaj stowarzyszenia OPP
Prezes Zarządu Szymon Osowski
Nr KRS 0000181348
Data rejestracji 2003
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Sieć Obywatelska Watchdog Polska”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Sieć Obywatelska Watchdog Polska”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Sieć Obywatelska Watchdog Polska”
52,198194°N 21,020743°E/52,198194 21,020743
Strona internetowa

Sieć Obywatelska Watchdog Polska (pierwotnie Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich[1]) – utworzone w 2003 polskie stowarzyszenie prowadzące działalność strażniczą. Organizacja zajmuje się m.in. dostępem do informacji publicznej[2] i udzielaniem pomocy prawnej na ten temat[3]. Od 2006 prowadzi portal informacjapubliczna.org (Pozarządowe Centrum Dostępu do Informacji Publicznej)[4].

Misja stowarzyszenia[edytuj | edytuj kod]

Z Raportu na 15-lecie Watchdog Polska[5]:

„Chcemy, aby obywatele* korzystali ze swoich praw, czyli:

  • pytali o ważne dla nich sprawy – dotyczące zdrowia, edukacji, ochrony środowiska czy zagospodarowania przestrzennego, za które odpowiedzialne są instytucje publiczne;
  • znali swoje prawa zawarte w Konstytucji, ustawach oraz statutach gmin i sołectw, zwłaszcza te, które dotyczą przekazywania władzom swoich oczekiwań i kształtowania swojego otoczenia, włączając w to wydatkowanie środków publicznych i tworzenie prawa;
  • chcieli i umieli egzekwować swoje prawa, współpracując na równych zasadac z władzami, organizując się, kontrolując władze, skarżąc i korzystając z gwarantowanych wolności.

Chcemy, aby władze publiczne i inne zobowiązane podmioty realizowały prawo. Interesują nas szczególnie prawa związane z:

  • udostępnianiem informacji publicznej i poddawaniem się przez władzę kontroli społecznej;
  • prawidłowym zarządzaniem środkami publicznymi;
  • wykorzystywaniem instrumentów wpływania obywateli na realizowaną politykę i decydowania o swoim najbliższym otoczeniu”.

* słowa „obywatel” używamy umownie – w naszym rozumieniu dotyczy ono wszystkich kobiet i wszystkich mężczyzn, niezależnie od formalnego posiadania obywatelstwa.

Działania[edytuj | edytuj kod]

W ramach swoich działań Stowarzyszenie:

  • uczy o prawach oraz o tym, jak być watchdogiem. Robi to na wiele sposób – poprzez dedykowaną stronę: informacjapubliczna.org[6], a także organizując spotkania w całej Polsce.
  • sprawuje codzienną kontrolę obywatelską poprzez składanie wniosków o informację publiczną i pytanie o tematy pojawiające się w publicznej debacie i budzące zainteresowanie mediów.
  • monitoruje wybrane obszary życia publicznego. Przykładem takiego działania jest monitoring jawności nagród w samorządach czy monitoring szpitali pod kątem obowiązku publikowania protokołów z kontroli.
  • inicjuje sprawy sądowe. Jeśli instytucja zobowiązana do odpowiedzi na wniosek o informację publiczną nie realizuje go, Stowarzyszenie wkracza na drogę sądową.
  • prowadzi bezpłatne poradnictwo prawne, udzielając rocznie ok. 2000 porad prawnych z zakresu dostępu do informacji publicznej, funduszu sołeckiego i regulacji dotyczących wpływania na decyzje rządzących, zarówno na poziomie centralnym jak i lokalnym[7].
  • organizuje obchody Międzynarodowego Dnia Powszechnego Dostępu do Informacji.

Struktura organizacyjna Stowarzyszenia:[8][edytuj | edytuj kod]

I. Władze Stowarzyszenia:

  • Walne Zebranie Członków
  • Zarząd Stowarzyszenia
  • Komisja Rewizyjna

II. Komisja Etyki

III. Biuro Stowarzyszenia

Ważne sprawy sądowe[edytuj | edytuj kod]

W ciągu 15 lat swojej działalności Sieć Obywatelska Watchdog Polska uczestniczyła w około 650 sprawach sądowych dotyczących prawa do informacji. Niektóre z nich miały przełomowe znaczenie, poniżej lista ważnych spraw sądowych Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska.

  1. Jawność danych dotyczących nazwisk zleceniobiorców instytucji publicznych (Wyrok SN z 8 listopada 2012, I CSK 190/12)[9]
  2. Prawo do sądu w sprawach o dostęp do informacji publicznej (Postanowienie składu Siedmiu Sędziów NSA z 21 marca 2016, I OPS 3/15)[10]
  3. Stwierdzenie niekonstytucyjności artykułu ustawy o dostępie do informacji publicznej wprowadzonego w 2011 w sposób niezgodny z zasadami legislacji (wyrok TK z 18 kwietnia 2012, K 33/11)[11]
  4. Jawność działalności partii politycznych (Wyrok NSA z 18 grudnia 2014, I OSK 611/14)[12]
  5. Tarcza antykorupcyjna (Wyrok NSA z 17 czerwca 2011, I OSK 491/11)[13]
  6. Jawność procesu legislacyjnego, czyli o projekcie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (wyrok NSA z 10 stycznia 2014, I OSK 2213/13)[14]
  7. Jak nie przeprowadzać konsultacji z mieszkańcami (wyrok NSA z 5 listopada 2015, II OSK 518/14)[15]
  8. Imiona i nazwiska osób uczestniczących w zebraniu wiejskim (wyrok NSA z 6 grudnia 2012, I OSK 2021/12)[16]
  9. Polski Związek Piłki Nożnej nie może lekceważyć obowiązków jawnego działania. O transparentnym działaniu tych, którzy korzystają z pieniędzy publicznych (postanowienie NSA z 26 lipca 2012, I OZ 524/12)[17]
  10. Jawne wynagrodzenia członków gabinetu politycznego ministra (wyrok NSA z 20 maja 2016, I OSK 3238/14)[18]
  11. Jawność konkursów publicznych (wyrok WSA w Warszawie z 11 grudnia 2012, II SAB/Wa 395/12)[19]
  12. Nagrania z kamer straży marszałkowskiej sprzed sejmu jawne (Wyrok NSA z 22 października 2019)[20]

Źródła finansowania[edytuj | edytuj kod]

Działania Stowarzyszenia finansowane są z następujących rodzajów źródeł:

  • 1% podatku od podatników
  • darowizny od osób fizycznych i przedsiębiorców
  • składki członkowskie
  • działalność gospodarcza
  • dotacje od polskich i zagranicznych fundacji prywatnych
  • międzynarodowe i zagraniczne środki publiczne

Z dokładnymi kwotami pochodzącymi z poszczególnych źródeł można zapoznać się w Biuletynie Informacji Publicznej Stowarzyszenia[21].

Ze względu na stale prowadzoną kontrolę instytucji publicznych, Stowarzyszenie nie stara się o dotacje rządowe ani samorządowe.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Szymon Osowski, „Nadużywanie” prawa do informacji – analiza krytyczna[22].
  • Mateusz Bogucki, Szymon Osowski, Analiza aktów wydanych przez Samorządowe Kolegia Odwoławcze[23].
  • Szymon Osowski,„Dokument wewnętrzny” krytyczna analiza orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie określania niedostępnej „strefy wewnętrznej” w działaniach administracji[24].
  • Mateusz Bogucki, Szymon Osowski, Analiza funkcjonowania przepisów karnych-art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej.[25]
  • Szymon Osowski, Informacja publiczna przetworzona jako ograniczenie prawa do informacji publicznej.
  • Krzysztof Izdebski, Granice jawności. Orzecznictwo w sprawie ograniczeń wynikających z innych ustaw.[26]
  • Krzysztof Izdebski, Międzynarodowe standardy jawności. Wybrane polskie propozycje zmian w zakresie prawa do informacji na tle międzynarodowych rozwiązań.[27]
  • Glosy wybranych orzeczeń dotyczących prawa do informacji, pod redakcją Szymona Osowskiego i Bartosza Wilka.[28]
  • Glosy wybranych orzeczeń dotyczących prawa do informacji II, pod redakcją Bartosza Wilka[29].
  • Paula Kłucińska, Przejrzystość konsultacji w ramach procesu Universal Periodic Review (UPR)[30].
  • Prawa są do używania. Przewodnik dla tych, którzy chcą mieć wpływ na to, co się dzieje w gminie.[31]
  • Karol Mojkowski, Zdrowe zęby demokracji. Lokalne doświadczenia kontroli obywatelskiej.[32]
  • Martyna Bójko, Roksana Maślankiewicz, Psychiatria dzieci i młodzieży. Raport.[33]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stowarzyszenie Sieć Obywatelska Watchdog Polska. www.siecobywatelska.pl. [dostęp 14 stycznia 2019].
  2. informacjapubliczna.org. 2018-10-23. [dostęp 14 stycznia 2019].
  3. porady.siecobywatelska.pl. 2019-01-11. [dostęp 14 stycznia 2019].
  4. O nas. informacjapubliczna.org. [dostęp 14 stycznia 2019].
  5. https://siecobywatelska.pl/wp-content/uploads/2019/03/15_lat_watchdog_polska.pdf
  6. InformacjaPubliczna.org – wszystko o dostępie do informacji publicznej, InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  7. Poradnia, porady.siecobywatelska.pl [dostęp 2020-01-29].
  8. BIP Stowarzyszenia Sieć Obywatelska – Watchdog Polska – Struktura organizacyjna, bip.siecobywatelska.pl [dostęp 2020-01-29].
  9. Co się wydarzyło w Sądzie Najwyższym i dlaczego to jest ważne!, InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  10. Czy prawo do informacji jest zagrożone? Zamiast chronić nasze prawa, sędziowie NSA zastanawiają się nad ich poważnym ograniczeniem, InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  11. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2020-01-29].
  12. Czego uczą się partie po przegranych sprawach sądowych?, InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  13. Ujawniono informacje o Tarczy Antykorupcyjnej – oświadczenie AKOP, InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  14. Trybunał Konstytucyjny też musi być transparentny, InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  15. Konsultacje z mieszkańcami to nie plebiscyt, Sieć Obywatelska Watchdog, 18 stycznia 2016 [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  16. Listy obecności z zebrań wiejskich są jawne, InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  17. Sieć Obywatelska Watchdog Polska vs. PZPN 3:1, Sieć Obywatelska Watchdog, 4 grudnia 2017 [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  18. NSA – Wynagrodzenie gabinetu politycznego jest jawne, Sieć Obywatelska Watchdog, 1 czerwca 2016 [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  19. 11 stycznia 2013 roku – tym razem cztery sprawy z oporem materii, InformacjaPubliczna.org [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  20. Nagrania z kamer przed Sejmem jawne – orzekł NSA, Sieć Obywatelska Watchdog, 22 października 2019 [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  21. BIP Stowarzyszenia Sieć Obywatelska – Watchdog Polska – Biuletyn Informacji Publicznej Stowarzyszenia Sieć Obywatelska – Watchdog Polska, bip.siecobywatelska.pl [dostęp 2020-01-29].
  22. https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/naduzywanie2.pdf
  23. https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/Analiza-SKO.pdf
  24. https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/dokument_wewnetrzny3.pdf
  25. https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/Analiza-przepis%C3%B3w-karnych.pdf
  26. https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/Granice-jawno%C5%9Bci.pdf
  27. https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/M-narodowe-standardy.pdf
  28. https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/glosa-4.pdf
  29. https://siecobywatelska.pl/wp-content/uploads/2019/09/GlosaII.pdf
  30. https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/SOWP-UPR-.pdf
  31. https://informacjapubliczna.org/wp-content/uploads/PRAWA_DO_UZYWANIA.pdf
  32. https://siecobywatelska.pl/wp-content/uploads/2015/07/Zdrowe-zeby-demokracji_B5_calosc_pojedyncze1.pdf
  33. https://siecobywatelska.pl/wp-content/uploads/2019/05/raport_psychiatria_watchdog.pdf

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]