Smarkata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Smarkata
Ilustracja
Meandrujące, nieuregulowane koryto Smarkatej w środkowym biegu.
Kontynent

Europa

Państwo

 Polska

Struga
Długość 17 km
Źródło
Miejsce Hadykówka
Ujście
Recypient

Trześniówka

Miejsce Durdy
Współrzędne

50°25′18″N 21°43′20″E/50,421667 21,722222

Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „ujście”

Smarkatastruga, prawobrzeżny dopływ Trześniówki[1] o długości 17 km. Ma źródła we wsi Hadykówka[2]. Płynie na północny zachód przez Puszczę Sandomierską[2]. Smarkatą zasilają dopływ z Chlistaw, dopływ z Kamionki[3], kanał Korczak i rów Gawrynówka[1]. Koryto Smarkatej na nieuregulowanym, środkowym odcinku jest meandrujące. 75% długości koryta zostało uregulowane na początku XX wieku[3]. Dno strugi jest piaszczyste, miejscami gliniaste[4]. Smarkata jest rzeką o wodach wysokiej klasy czystości[5]. W jej dolinie występują liczne starorzecza oraz dwa torfowiska niskie o powierzchni 7 ha[3]. Podkarpackie Towarzystwo Przyrodników Wolne Rzeki proponuje utworzenie rezerwatu przyrody o powierzchni 195,8 ha[6], obejmującego siedmiokilometrowy odcinek Smarkatej[3].

W dolinie Smarkatej stwierdzono występowanie ponad 300 gatunków zwierząt, roślin, śluzowców i grzybów[3]. Występują tu m.in. następujące gatunki zwierząt objęte ścisłą ochroną: modraszek telejus, modliszka zwyczajna, wilga zwyczajna, grubodziób zwyczajny, sóweczka, żuraw, gąsiorek, dzięcioł średni, strzyżyk zwyczajny, dzięcioł duży, kowalik zwyczajny, bogatka, puszczyk, gatunki objęte częściową ochroną: rak szlachetny, żaba trawna, śliz pospolity, bóbr europejski i wydra europejska. Z pozostałych gatunków występują m.in.: karaś pospolity, karaś srebrzysty, okoń pospolity, łoś euroazjatycki, lis rudy, sarna europejska, dzik euroazjatycki, kuna leśna, jeleń szlachetny. Florę doliny Smarkatej reprezentują m.in. następujące gatunki roślin częściowo chronionych: gajnik lśniący, płonnik pospolity, torfowiec frędzlowaty, torfowiec błotny, bagno zwyczajne, pływacz zwyczajny, wawrzynek wilczełyko, widłak jałowcowaty i widłak goździsty[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady. Główny Urząd Geodezji i Kartografii. s. 244. [dostęp 2018-05-01].
  2. a b Okolice Rzeszowa część północna. Okolice Mielca 1:50 000, Kraków: Wydawnictwo Kartograficzne "Compass", 2013, ISBN 978-83-7605-145-1.
  3. a b c d e f Piotr Bednarek, Projektowany Rezerwat Dolina Smarkatej. Wyniki inwentaryzacji przyrodniczej wykonanej przez Podkarpackie Towarzystwo Przyrodników Wolne Rzeki w latach 2017-2018 [Wydanie cyfrowe (born digital)], www.wolnerzeki.pl, Stalowa Wola, 4 marca 2019, ISBN 978-83-953780-0-3 [dostęp 2019-08-28].
  4. Projektowany Rezerwat Dolina Smarkatej, Wolne Rzeki [dostęp 2018-05-01].
  5. Wojciech Cieślik, Nasze lasy, Nadleśnictwo Mielec [dostęp 2018-05-01].
  6. Wniosek o utworzenie rezerwatu przyrody Dolina Smarkatej, Podkarpackie Towarzystwo Przyrodników Wolne Rzeki, 7 marca 2019 [dostęp 2019-08-28].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Okolice Rzeszowa część północna. Okolice Mielca 1:50 000, Kraków: Wydawnictwo Kartograficzne "Compass", 2013, ISBN 978-83-7605-145-1.