Sokotra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Archipelag Sokotra[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
ilustracja
Państwo  Jemen
Typ przyrodniczy
Spełniane kryterium X
Numer ref. 1263
Region[b] Kraje arabskie
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2008
na 32. sesji
Położenie na mapie Jemenu
Mapa lokalizacyjna Jemenu
Archipelag Sokotra
Archipelag Sokotra
Ziemia12°30′36,0″N 53°55′12,0″E/12,510000 53,920000
Zdjęcie satelitarne wyspy Sokotra
Mapka archipelagu Sokotra

Sokotra (arab. سُقُطْرَىSuquṭra) – należący do Jemenu archipelag czterech wysp i wysepek na Oceanie Indyjskim, blisko Rogu Afryki, około 350 km na południe od Półwyspu Arabskiego. Od 2013 osobna muhafaza (prowincja) Jemenu[1]. W 2003 roku został wpisany na listę rezerwatów biosfery, a w 2008 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Geografia Sokotry.

Archipelag składa się z górzystej głównej wyspy Sokotra (3625 km²) i trzech mniejszych wysp, Abd al-Kuri, Samha z kilkuset mieszkańcami i niezamieszkanym Darsa oraz innymi, nienadającymi się do zamieszkania skalistymi wysepkami. Klimat jest w połowie pustynny, z niewielkimi letnimi opadami, ograniczonymi do pewnych obszarów. Powierzchnia górzysta, częściowo pustynna.

Sokotra ma trzy geograficzne tereny: wąskie przybrzeżne równiny, wapienny płaskowyż z krasowymi jaskiniami i góry Haghier.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze zapisy pochodzą z greckiego opisu żeglugi po rejonie Morza Czerwonego (Periplus Morza Erytrejskiego) – występuje tam pod nazwa Dioskorydes[2].

Lokalna tradycja utrzymuje, że mieszkańcy nawróceni zostali  na chrześcijaństwo przez Tomasza Apostoła w 52 r. W X wieku arabski geograf Abu Muhammad al-Hasan al-Hamdani stwierdził, że w jego czasach większość mieszkańców była chrześcijanami. Sokotra jest również wymieniona w Podróży Marco Polo; Marco Polo nie przebywał nigdy w pobliżu wyspy, ale odnotował, że "mieszkańcy są ochrzczonymi chrześcijanami i mają" arcybiskupa ", który, jak wyjaśniono dalej," nie ma nic wspólnego z papieżem w Rzymie, ale podlega arcybiskupowi z Bagdadu." Byli Nestorianami, ale także praktykowali starożytne magiczne rytuały pomimo ostrzeżeń ich arcybiskupa.

W 1507 flota portugalska dowodzona przez Tristão da Cunhę z Afonso de Albuquerque wylądowała w ówczesnej stolicy Suq i zdobyła port po ciężkiej bitwie. Ich celem było stworzenie bazy w strategicznym miejscu na trasie do Indii i uwolnienie domniemanych przyjaznych chrześcijan od rządów islamskich. Tomás Fernandes zaczął budować fortecę w Suq, Forte de São Miguel de Socotorá. Jednak nieurodzajność kraju doprowadziła do głodu i chorób w garnizonie. Ponadto brak odpowiedniej przystani na zimowanie doprowadził do utraty wielu zacumowanych statków portugalskich, z których najważniejszym był galeon Santo António pod dowództwem kapitana Manuela Paisa da Veigi [14]. W ten sposób Portugalczycy opuścili wyspę cztery lata później (1511), ponieważ wyspa nie nadawała się na  bazę.

Wyspy przeszły pod panowaniem sułtanów Mahra w 1511 r., Podczas ich rządów mieszkańcy zostali zislamizowani. Jednak w 1737 r. Kapitan de la Garde-Jazier, dowódca francuskiej ekspedycji marynarki wojennej zmierzającej do Mokki, był zaskoczony, że w czasie pięciotygodniowego postoju na wyspie spotkał plemiona chrześcijańskie mieszkające we wnętrzu Sokotry. W liście do domu napisał, że członkowie plemienia "ze względu na brak misjonarzy, zachowali jedynie słabą znajomość chrześcijaństwa".

W 1834 r. Kompania Wschodnioindyjska oczekiwała, że ​​Sułtan Maharytów z Qishn i Sokotry, który mieszkał w Qishn na kontynencie, zaakceptuje ofertę sprzedaży wyspy i stacjonowanie garnizonu na Sokotrze. Jednakże w obliczu nieoczekiwanej, stanowczej odmowy sprzedaży, a także braku dobrych punktów kotwiczenia dla stacji węglowej, opuścili oni wyspę w 1835 roku. Po zdobyciu Adenu w 1839 roku Brytyjczycy stracili wszelkie zainteresowanie nabyciem Sokotry, ograniczyli się jedynie do zablokowania możliwości przejęcia wyspy przez inne imperia kolonialne.

W październiku 1967 r., po odejściu Brytyjczyków z Adenu i południowej Arabii, zniesiono Sułtanat Mahra oraz inne państwa byłego Protektoratu Adenu. 30 listopada tego samego roku Sokotra stała się częścią Południowego Jemenu. Od zjednoczenia Jemenu w 1990 r. Była częścią Republiki Jemeńskiej. Dzisiaj Sokotra jest jedynym regionem Jemenu, który nie brał udziału w katastrofalnej wojnie domowej.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Uprawa palmy daktylowej, hodowla bydła, rybołówstwo.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Law establishing province of Socotra Archipelago issued (ang.). The official website of the President of the Republic of Yemen, 2013-12-18. [dostęp 2014-02-12].
  2. Helmut Uhlig, przekł. Janusz Danecki, 1996, Jedwabny Szlak, str. 84, Państwowy Instytut Wydawniczy, ​ISBN 83-06-02442-7