Spiro Koleka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spiro Koleka
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

7 lipca 1908
Vuno

Data i miejsce śmierci

22 sierpnia 2001
Tirana

Wicepremier
Okres

od 1 listopada 1968
do 13 listopada 1976

Przynależność polityczna

Albańska Partia Pracy

Następca

Manush Myftiu

Minister przemysłu i budownictwa
Okres

od 24 lipca 1953
do 23 lipca 1954

Przynależność polityczna

Albańska Partia Pracy

Poprzednik

Adil Çarçani

Następca

Koço Theodhosi

Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania
Okres

od 1966
do 1968

Przynależność polityczna

Albańska Partia Pracy

Spiro Thoma Koleka (ur. 7 lipca 1908 we wsi Vuno okręg Wlora, zm. 22 sierpnia 2001 w Tiranie[1]) – albański polityk komunistyczny[2], przewodniczący prezydium parlamentu w latach 1949–1950 i 1954–1956, wicepremier (1968–1976) i minister gospodarki, stryj Ediego Ramy. Został uznany przez albański Instytut Badania Zbrodni i Skutków Komunizmu za zbrodniarza wojennego[3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny prawosławnej grecko-albańskiej, był synem Thomy Koleki[4]. Kształcił się we włosko-albańskim Collegio Sant'Adriano w San Demetrio Corone. Naukę kontynuował na Uniwersytecie w Pizie, kończąc ją dyplomem inżyniera[2]. Po powrocie do Albanii zaangażował się w działalność antypaństwową. W 1936–1937 pracował we włoskiej firmie w Fierze. W 1937 brał udział w strajku, za co został aresztowany[2].

Po agresji włoskiej na Albanię w kwietniu 1939, Koleka wyjechał do Jugosławii, skąd wrócił do Albanii w grudniu 1939. W 1940 nawiązał kontakty z ruchem komunistycznym i ruchem oporu. W 1943 został wybrany członkiem Rady Generalnej Ruchu Narodowowyzwoleńczego, a także władz Komunistycznej Partii Albanii[2]. W maju 1944 wszedł w skład Rządu Tymczasowego, kierowanego przez Envera Hodżę jako minister robót publicznych[1].

Po zakończeniu wojny piastował szereg wysokich stanowisk w administracji państwowej. W latach 1945–1987 był nieprzerwanie wybierany deputowanym do Zgromadzenia Ludowego[5].

W październiku 1948 objął stanowisko ministra komunikacji, miesiąc później stanął na czele Państwowej Komisji Planowania, stanowisko to objął ponownie w 1966. W listopadzie 1949 został po raz pierwszy wicepremierem, po raz kolejny to stanowisko piastował w latach 1968–1976. W latach 1953–1954 pełnił funkcję ministra przemysłu i budownictwa[2].

W latach 1948–1981 był członkiem Biura Politycznego Albańskiej Partii Pracy[2]. Dekretem Prezydenta Republiki z 13 lutego 1995 Spiro Koleka za udział w ludobójstwie narodu albańskiego został pozbawiony wszystkich odznaczeń i tytułów honorowych[6].

Był żonaty (żona Lica), miał córkę Ilirianę.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet : anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 234-235.
  2. a b c d e f Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. New York: I.B. Tauris, 2012, s. 244. ISBN 978-1-78076-431-3.
  3. Lufta e Dytë Botërore në Shqipëri, E papublikuar/ Arkivi i Shtetit, 260 emrat që “rrëfyen” ekzekutimet në ushtrinë partizane (alb.). standard.al, 2014-11-29.
  4. Miranda Vickers: Albania: From Anarchy to a Balkan Identity. C. Hurst & Co. Publishers, 1997, s. 189. ISBN 978-1-85065-290-8.
  5. Ligjvenesit Shqiptare = 2017-02-02, parlament.al, 2016 [zarchiwizowane z adresu 2020-10-19] (alb.).
  6. Sali Berisha ia hoqi dekoratat Enver Hoxhës dhe Nexhmijes qe në 1995, por pse u mbajt sekret? = 2020-01-10, berati.tv, 12 maja 2018 (alb.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. New York: I.B. Tauris, 2012, s. 244. ISBN 978-1-78076-431-3.