Stal Gorzów Wielkopolski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Speedway logo.svg Stal Gorzów Wielkopolski S.A.
Pełna nazwa Stal Gorzów Wielkopolski Spółka Akcyjna
Przydomek Stalowcy
Barwy żółto-niebieskie[1]
Data założenia 1947
Liga Ekstraliga
Debiut w najwyższej lidze 15 kwietnia 1962
Liczba zawodników 9 seniorów, 10 juniorów
Adres ul. Kwiatowa 55
66-400 Gorzów Wlkp.
Stadion Stadion im. Edwarda Jancarza
(Pojemność: 15 024)
Numer KRS 0000307090
Prezes Ireneusz Zmora[2]
Trener Stanisław Chomski[2]
Strona internetowa

Stal Gorzów Wielkopolski S.A.polski klub żużlowy z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim. 8-krotny, w tym aktualny mistrz Polski. Kontynuator tradycji – powołanych w 1945 roku Unii i w 1949 roku Gwardii.

Jeden z najbardziej utytułowanych polskich klubów żużlowych[3] – 113 medali w rozgrywkach mistrzostw Polski. Sezon 2015 jest 49 sezonem gorzowskiej „Stali” w najwyższej klasie rozgrywkowej.

Początkowo klub działał jako jedna z sekcji wielosekcyjnego Klubu Sportowego „Stal”, gdzie sekcję żużlową utworzono 9 kwietnia 1950 roku. Od 29 maja 2008 roku ma status Spółki Akcyjnej (SA) i od tego roku pełna nazwa klubu to: Stal Gorzów Wielkopolski Spółka Akcyjna[4].

Historia klubu[edytuj | edytuj kod]

Klub powstał w 1947 roku z inicjatywy Państwowych Zakładów Inżynieryjnych-3 jako klub zakładowy noszący początkowo nazwę Związkowy Klub Sportowy „Metalowców” PZInż.[5]. Dnia 6 czerwca 1948 roku nastąpiła inauguracja rozgrywek żużlowych I i II ligi. Gorzowska drużyna rozpoczyna rozgrywki w Poznańskiej Lidze Okręgowej na maszynach przystosowanych. Na początku 1949 roku przyjęto propozycję działaczy Klubu Sportowego „Transportowiec” i połączono go ze Związkowym Klubem Sportowym „Metalowców” PZinż.-3 dając im nazwę Klub Sportowy „Stal”. W roku 1950 popularność żużla była już jednak w Gorzowie Wielkopolskim tak wielka, że powołano sekcję żużlową przy Klubie Sportowym „Stal”. Klub został oficjalnie zarejestrowany 9 kwietnia 1950 roku. Pod numerem 60 rejestru stowarzyszeń sportowych wpisano Związkowy Klub Sportowy „Stal” Gorzów Wielkopolski. Gorzowscy żużlowcy startując w sezonie 1950 w Poznańskiej Lidze Okręgowej zajęli 8 miejsce. W kolejnym „Stal” zgłosiła do rozgrywek dwa zespoły. Pierwszy – silniejszy, startował w grupie A (3 miejsce), a drugi – w grupie B (6 miejsce)[6][7]. Od lipca 1951 roku gorzowski klub dysponował już własnym 395-metrowym torem przy ul. Śląskiej. Przed kolejnym sezonem zmieniono system rozgrywek lig okręgowych. Cały kraj podzielono na cztery strefy: północną, południową, zachodnią i wschodnią. Strefa zachodnia składała się z czterech okręgów: poznańskiego, zielonogórskiego, wrocławskiego i opolskiego. W okręgu zielonogórskim „Stal” przegrała eliminacje ze Stalą Zielona Góra. Gorzowski klub w tym okresie reprezentowali m.in.: Kazimierz Wiśniewski, Tadeusz Stercel, Marian Kaiser, Stanisław Kaiser, Stanisław Rurarz i Tadeusz Gomoliński. Po kilku latach zmagań na torach Poznańskiej Ligi Okręgowej i zawieszeniu działalności sekcji żużlowej w latach 1953-1954, w 1955 roku zespół gorzowski zostaje zgłoszony do rozgrywek II ligi. W międzyczasie, w 1954 roku gorzowianie podjęli się budowy własnego motocykla[8]. Na silnikach oznaczonych – ZMG, „Stalowcy” jeździli do roku 1958[9].

W roku 1961 drużyna „Stali” w końcu wywalczyła awans do rozgrywek I ligi. W całym sezonie gorzowski zespół poniósł tylko dwie porażki, a nazwiska Edmunda Migosia, Bronisław Rogala, Edwarda Pilarczyka czy Jerzego Padewskiego były już wtedy dobrze znane kibicom w całym kraju. Na zakończenie sezonu Klub Sportowy „Stal” był organizatorem jednego z serii test-meczów z reprezentantami ZSRR – jeżdżącymi jako drużyna CAMK Moskwa. Specjalnie na ten mecz, z pomocą Zakładów Mechanicznych „Gorzów” i jednostki wojskowej, zainstalowano sztuczne oświetlenie. Mecz rozegrany 17 października zakończył się minimalnym zwycięstwem reprezentacji PZM 39:38[10]. W biało-czerwonych plastronach wystąpili „Stalowcy”: Edmund Migoś, Jerzy Padewski, Andrzej Pogorzelski, Edward Pilarczyk i Zdzisław Boniecki oraz reprezentanci Polski Marian Kaiser i Henryk Żyto. Gwiazdami zespołu radzieckiego byli Igor Plechanow, Wiktor Kuzniecow, Farit Szajnurow i Boris Samorodow. W przeciągu dwóch pierwszych sezonów w najwyższej klasie rozgrywkowej gorzowianie zajmowali dolne rejony tabeli. Rok 1962 był rokiem trudnym dla beniaminka, ale „Stal” po wygraniu meczów barażowych o prawo startów w I lidze w sezonie 1963 ze Zgrzeblarkami Zielona Góra 97:58 (33:45[11] w Zielonej Górze i 52:25[11] w Gorzowie Wlkp.) obroniła swoje miejsce w I lidze, aby jej już nie opuścić przez następne długie lata.

Mistrz Polski w sezonie 1969. Stoją od lewej: A. Pogorzelski, J. Padewski, E. Pilarczyk, E. Migoś, E. Jancarz, R. Dziatkowiak. Klęczą od lewej: M. Pilarczyk, W. Jurasz

Dopiero w 1964 roku przychodzą pierwsze sukcesy: najpierw pierwszy historyczny medal mistrzostw Polski w historii klubu – brązowy, wywalczył na torze w Rybniku w finale indywidualnych mistrzostw Polski Andrzej Pogorzelski, a w rozgrywkach ligowych gorzowianie byli rewelacją sezonu zdobywając srebrne medale drużynowych mistrzostw Polski[12][13]. Takie same pozycje „Stalowcy” zajmowali jeszcze przez dwa następne sezony. Sezon 1967 zakończył się brakiem medalu i czwartym miejscem. Rok później „Stal” ponownie została wicemistrzem kraju, a Edward Jancarz, debiutujący w rozgrywkach o indywidualne mistrzostwo świata, zdobył po barażowym wyścigu z reprezentantem ZSRR Giennadijem Kurilenką, brązowy medal[14][15]. Rok 1969 był ogromnym sukcesem gorzowskiego sportu żużlowego, wtedy po raz pierwszy w historii drużyna znad Warty została drużynowym mistrzem Polski[16]. Mistrzostwo gorzowianie zapewnili sobie już przed ostatnią rundą rozgrywek, zwyciężając w zaległym spotkaniu 11 rundy Wybrzeże Gdańsk 35:43[17][18]. Po sukcesie w roku 1969 liczono na obronę tytułu w przyszłym sezonie, niestety gorzowianie ukończyli rozgrywki na piątym miejscu. Następny rok przyniósł srebrny, już piąty zresztą medal w historii klubu.

Mistrz Polski w sezonie 1977. Stoją od lewej: B. Nowak, E. Jancarz, K. Okupski, M. Towalski, B. Proch. Klęczą od lewej: M. Woźniak, J. Rembas

Od 1973 do 1979 roku gorzowianie stawali na podium i zdobywali medale: złote w latach 1973[19], 1975[20], 1976[21], 1977[22] i 1978[23] roku i srebrne w 1974[24] i 1979[25] roku. Do sukcesu całej drużyny w latach 70. Edmund Migoś w 1970[26][27] roku, Zenon Plech w latach 1972[28] i 1974[29] roku, Edward Jancarz w 1975[30] roku i Bogusław Nowak w 1977[31] roku zdobyli jeszcze tytuły indywidualnych mistrzów Polski, a w 1974 roku Jerzy Rembas tytuł młodzieżowego indywidualnego mistrza Polski[32]. Ponadto Zenon Plech w 1973 roku zdobył drugi w historii klubu brązowy medal indywidualnych mistrzostw świata[33][34], a w 1977 roku we Wrocławiu reprezentacja Polski w niemal gorzowskim składzie: Jancarz, Nowak, Rembas, Fabiszewski i częstochowianin Cieślak – wywalczyła wicemistrzostwo świata[35][36]. W 1980 roku zawodnicy „Stali” zajęli znowu czwarte miejsce. W roku 1981[37] gorzowska drużyna zdobyła srebro mimo, że rozgrywała swoje mecze na stadionie Olimpii w Poznaniu, ponieważ tor przy ul. Śląskiej poddano gruntownemu remontowi i modernizacji[38]. W sezonie 1982[39] brąz, a w sezonie 1983[40] wywalczyła siódmy tytuł drużynowych mistrzów Polski.

Rok później gorzowski klub zajął dopiero ósmą lokatę. W następnych latach gorzowianie jeździli przeciętnie poza rokiem 1987, w którym zdobyli brązowy medal drużynowych mistrzostw Polski. Lata 1990-1991 przyniosły dwa czwarte miejsca. Od lokaty na podium zarówno w 1990, jak i 1991 roku „Stal” dzieliły tylko małe punkty. W roku 1992 „Stalowcy” zostali wicemistrzami Polski[41]. Kolejne cztery sezony przebiegły bez większych sukcesów. 50-lecie gorzowski klub obchodził w 1997 roku i z tej okazji działacze wprowadzili zmiany mające poprawić wyniki drużyny. Została zmieniona nazwa drużyny ze „Stali” na Pergo. Kupiono z Apatora Toruń Tomasza Bajerskiego za rekordową sumę 600 tys. zł. oraz podpisano kontrakt z indywidualnym mistrzem świata z 1994 roku Szwedem Tony Rickardssonem. Gorzowianie wiele spotkań w przekroju sezonu wygrywali minimalnie w stosunku 46:44, kończąc spotkania wygranymi w ostatnich wyścigach 5:1 dzięki niezawodnej parze którą stanowili Piotr Świst i Tony Rickardsson. Ostatecznie gorzowski klub w sezonie 1997 wywalczył srebrny medal drużynowych mistrzostw Polski[42] przegrywając w finale rozgrywek z Jutrzenką-Polonia Bydgoszcz 104:76 (46:44[43] w Gorzowie Wlkp. i 60:30[44] w Bydgoszczy). Po tym sezonie z klubu odszedł wieloletni lider drużyny Piotr Świst. Jego odejście i kilka mniejszych czynników sprawiło, że w 1998 roku gorzowianie po ciężkiej walce obronili się przed spadkiem. Po odmłodzeniu składu w następnym sezonie gorzowski klub zajął szóstą lokatę, dającą prawo startu w sezonie 2000 w zreformowanej Ekstralidze żużlowej. W nowym sezonie „Stalowcy” zdobyli brązowy medal drużynowych mistrzostw Polski[45], by po czwartym miejscu w roku 2001 przeżyć najgorszy sezon od 40 lat zakończony spadkiem do I ligi[46].

W roku 2003, pomimo wielkich kłopotów finansowych, „Stal” przetrwała stawiając na wychowanków. Gdy zespół opuścili Piotr Świst i Mariusz Staszewski w klubie postawiono na młodzież. Juniorzy wsparci doświadczonymi zawodnikami Piotrem Paluchem, Robertem Flisem i trójką Szwedów przystępowali do sezonu z zamiarem utrzymania zespołu, w rzeczywistość do końca walczyli o trzecie miejsce w tabeli. W rundzie zasadniczej podopieczni Stanisława Chomskiego odnoszą 8 zwycięstw, awansując do grupy drużyn walczących o awans. Gorzowianie ostatecznie kończą sezon na czwartej pozycji.

Podobnie było w sezonie 2004. Zupełnie inne nastroje towarzyszyły żużlowcom i działaczom przed sezonem 2005. Cel dla drużyny został jasno określony. Był nim awans do grona drużyn ekstraligowych. Drużyna została wzmocniona byłym indywidualnym mistrzem świata z 2000 roku, Anglikiem Markiem Loramem. Zespół zakończył część zasadniczą rozgrywek na pierwszym miejscu wygrywając 12 z 14 spotkań. Niestety, przegrany półfinał Drużynowych mistrzostw I ligi z KM Ostrów Wielkopolski (50:40[47] w Ostrowie Wlkp. i 42:48[48] w Gorzowie Wlkp.) spowodował, że gorzowianie do meczu o trzecie miejsce z RKM Rybnik przystąpili w krajowym składzie i ostatecznie trzeci rok z rzędu zakończyli rozgrywki na czwartej pozycji. Przyszłość klubu stanęła pod dużym znakiem zapytania. Drużynę opuścił najzdolniejszy gorzowski junior Paweł Hlib, który przeniósł się do Unii Tarnów. W dniu 19 grudnia 2005 roku odbyło się walne zebranie sprawozdawczo-wyborcze, podczas którego wybrano nowy 6-osobowy zarząd Klubu Sportowego „Stal”, na czele którego wybrano Władysława Komarnickiego. W sezonie 2006 obowiązywał nowy regulamin i po raz pierwszy w historii polskiego żużla nie ograniczono liczby startujących zawodników zagranicznych. Gorzowski klub reprezentowało wówczas sześciu zawodników spoza Polski.

Sezon 2007 to dla „Stali” szczególny rok. Już przed startem rozgrywek zapowiadano wielkie osiągnięcia, które miały być uwieńczeniem obchodów 750-lecia miasta i 60-lecia klubu. W dojściu do tego celu pomóc miało zakontraktowanie Mateja Ferjana, Jespera B. Jensena i Magnusa Zetterströma. Jak się później okazało, gorzowski klub po pięciu latach powrócił do najwyższej klasy rozgrywkowej wygrywając w finale Drużynowych mistrzostw I ligi z Intarem-Lazur Ostrów Wlkp. 2:1 (56:36[49] w Ostrowie Wlkp., 49:40[50] w Gorzowie Wlkp. i 49:40[51] w Gorzowie Wlkp.). Pomijając samo wielkie osiągnięcie, a więc awans „Stalowców” do Ekstraligi, warto wspomnieć o pracach remontowych, które ruszyły na stadionie im. Edwarda Jancarza. W końcu kibice mogli zasiąść w około całego toru, gdyż dobudowana została brakująca część trybuny.

Stal w sezonie 2011. Stoją od lewej: Ł. Cyran, P. Zmarzlik, T. Gollob, M. Žagar, N. K. Iversen, H. Andersen, N. Pedersen

Po pięciu latach spędzonych w pierwszej lidze, kibice z nadzieją patrzyli na kolejny sezon. Sponsorem tytularnym drużyny została firma Caelum i przed sezonem 2008 wzmocniono zespół. Zakontraktowano znakomitego polskiego zawodnika Tomasza Golloba, Norwega z polskim paszportem Rune Holtę oraz Szweda Petera Karlssona. Przedstawiono również projekty dalszej rozbudowy stadionu, którego otwarcie nastąpiło kilka dni przed inauguracją sezonu. Rozgrywki gorzowska drużyna ukończyła na szóstym miejscu. Podobnie było w kolejnym sezonie. Ponadto w sezonie 2009 Tomasz Gollob – na toruńskiej Motoarenie – zdobył po 25 latach siódmy w historii klubu tytuł indywidualnego mistrza Polski[52]. Przed sezonem 2010 do gorzowskiej drużyny dołącza były indywidualny mistrz świata Duńczyk Nicki Pedersen i Tomasz Gapiński, a w trakcie sezonu z leszczyńskiej Unii wypożyczony zostaje Przemysław Pawlicki. „Stalowcy” rundę zasadniczą kończą na drugim miejscu wygrywając 11 z 14 spotkań. Przed meczami play-off, w meczu 12 rundy Drużynowych mistrzostw Polski w Bydgoszczy, kontuzji nabawił się jeden z liderów „Stali” Nicki Pedersen[53] i gorzowianie przegrywają dwumecz z Falubazem Zielona Góra zajmując ostatecznie w rozgrywkach trzeci raz z rzędu szóste miejsce. W sezonie 2010 wielki sukces odniósł kapitan „Stali” Tomasz Gollob, który zdobył pierwszy w swojej karierze i po 37 latach – drugi dla Polski – tytuł indywidualnego mistrza świata[54]. Sezon 2011 gorzowska drużyna zakończyła po 11 latach przerwy czwartym w historii klubu brązowym medalem drużynowych mistrzostw Polski[55] pokonując w dwumeczu o brąz Unibax Toruń 100:80 (60:30[56] w Gorzowie Wlkp. i 50:40[57] w Toruniu). W sezonie 2012 do gorzowskiej drużyny dołącza reprezentant Polski Krzysztof Kasprzak i młody Duńczyk Michael J. Jensen. „Stalowcy” po 15 latach zdobywają wicemistrzostwo Polski[58] ulegając w dwumeczu o złoto Azotom Tauron Tarnów 93:86 (47:42[59] w Gorzowie Wlkp. i 51:39[60] w Tarnowie).

Przed sezonem 2013 gorzowską „Stal” opuszczają: po 5 latach jazdy kapitan drużyny Tomasz Gollob i po 4 latach Słoweniec Matej Žagar. Odchodzi także Michael J. Jensen. Wobec tych osłabień gorzowianie nie byli faworytem rozgrywek, a dodatkowo słaby początek sezonu gdzie gorzowianie przegrali trzy pierwsze mecze (w tym dwa u siebie: z PGE-Marmą Rzeszów i Unią Leszno), w obliczu spadku aż trzech drużyn nie napawał optymistycznie. W końcówce sezonu „Stalowcy” nie przegrali jednak sześciu kolejnych meczów i do awansu do play-off zabrakło jednego punktu. Ostatecznie gorzowska drużyna zajęła piąte miejsce w ekstralidze, a niekwestionowanym liderem drużyny był Duńczyk Niels K. Iversen.

Przed kolejnymi rozgrywkami ligowymi po roku przerwy powraca do drużyny Słoweniec Matej Žagar. Sezon 2014 okazał się najlepszym w historii klubu. „Stalowcy” zdobyli 5 medali mistrzostw Polski z czego 3 złote – w tym najważniejszy, wywalczony po 31 latach – tytuł drużynowych mistrzów Polski[61] pokonując w finałowym dwumeczu Fogo Unię Leszno 93:87 (46:44[62] w Lesznie i 49:41[63] w Gorzowie Wlkp.). Rok ten także był wyjątkowy dla kapitana „Stali” Krzysztofa Kasprzaka. Oprócz wywalczonego pierwszego w swojej karierze medalu – srebrnego indywidualnych mistrzostw świata[64], powtórzył on wyczyn Bogusława Nowaka z 1977 roku, zdobywając trzy tytuły mistrza Polski: w drużynie, indywidualnie[65] i w parach[66].

Historyczne nazwy drużyny[edytuj | edytuj kod]

Lp. Okres obowiązywania Nazwa
1. 9 kwietnia 1950 1992 Stal Gorzów Wielkopolski
2. 1993 1993 Stal-Farbpol Gorzów Wielkopolski
3. 1994 1994 Stal-Brunat Gorzów Wielkopolski
4. 1995 1995 Stal-Michael Gorzów Wielkopolski
5. 1996 1996 Stal-Pergo Gorzów Wielkopolski
6. 1997 31 stycznia 2002 Pergo Gorzów Wielkopolski
7. 31 stycznia 2002 2002 Stal-Pergo Gorzów Wielkopolski
8. 2003 2003 Stal-Strabag Gorzów Wielkopolski
9. 2004 4 lutego 2004 Stal-Telenet Strabag Gorzów Wielkopolski
10. 4 lutego 2005 2005 MARS RTV AGD Gorzów Wielkopolski
11. 2006 2008 Stal Gorzów Wielkopolski
12. 2008 2 października 2011 Caelum Stal Gorzów Wielkopolski
13. 2 października 2011 22 marca 2015 Stal Gorzów Wielkopolski
14. od 22 marca 2015 MONEYmakesMONEY.pl Stal Gorzów Wielkopolski

Na górę strony | Początek wątku

Poszczególne sezony[edytuj | edytuj kod]

Wyniki ze wszystkich sezonów Stali Gorzów Wielkopolski
  • 1955: 7. miejsce w II lidze.
  • 1956: 2. miejsce w II lidze w grupie „północ”.
  • 1957: 5. miejsce w II lidze.
  • 1958: 6. miejsce w II lidze.
  • 1959: 3. miejsce w II lidze.
  • 1960: 4. miejsce w II lidze.
  • 1961: 1. miejsce w II lidze. Awans do I ligi.
  • 1962: 7. miejsce w I lidze.
  • 1963: 6. miejsce w I lidze.
  • 1964: 2. miejsce w I lidze.
  • 1965: 2. miejsce w I lidze.
  • 1966: 2. miejsce w I lidze.
  • 1967: 5. miejsce w I lidze.
  • 1968: 2. miejsce w I lidze.
  • 1969: Mistrzostwo Polski.
  • 1970: 5. miejsce w I lidze.
  • 1971: 2. miejsce w I lidze.
  • 1972: 5. miejsce w I lidze.
  • 1973: Mistrzostwo Polski.
  • 1974: 2. miejsce w I lidze.
  • 1975: Mistrzostwo Polski.
  • 1976: Mistrzostwo Polski.
  • 1977: Mistrzostwo Polski.
  • 1978: Mistrzostwo Polski.
  • 1979: 2. miejsce w I lidze.
  • 1980: 4. miejsce w I lidze.
  • 1981: 2. miejsce w I lidze.
  • 1982: 3. miejsce w I lidze.
  • 1983: Mistrzostwo Polski.
  • 1984: 2. miejsce w I lidze.
  • 1985: 8. miejsce w I lidze.
  • 1986: 5. miejsce w I lidze.
  • 1987: 3. miejsce w I lidze.
  • 1988: 5. miejsce w I lidze.
  • 1989: 5. miejsce w I lidze.
  • 1990: 4. miejsce w I lidze.
  • 1991: 4. miejsce w I lidze.
  • 1992: 2. miejsce w I lidze.
  • 1993: 4. miejsce w I lidze.
  • 1994: 4. miejsce w I lidze.
  • 1995: 6. miejsce w I lidze.
  • 1996: 4. miejsce w I lidze.
  • 1997: 2. miejsce w I lidze.
  • 1998: 8. miejsce w I lidze.
  • 1999: 6. miejsce w I lidze.
  • 2000: 3. miejsce w Ekstralidze.
  • 2001: 4. miejsce w Ekstralidze.
  • 2002: 8. miejsce w Ekstralidze. Spadek do I ligi.
  • 2003: 4. miejsce w I lidze.
  • 2004: 4. miejsce w I lidze.
  • 2005: 4. miejsce w I lidze.
  • 2006: 4. miejsce w I lidze.
  • 2007: 1. miejsce w I lidze. Awans do Ekstraligi.
  • 2008: 6. miejsce w Ekstralidze.
  • 2009: 6. miejsce w Ekstralidze.
  • 2010: 6. miejsce w Ekstralidze.
  • 2011: 3. miejsce w Ekstralidze.
  • 2012: 2. miejsce w Ekstralidze.
  • 2013: 5. miejsce w Ekstralidze.
  • 2014: Mistrzostwo Polski.

Na górę strony | Początek wątku

Bilans spotkań[edytuj | edytuj kod]

Klub w rozgrywkach ligowych rywalizował do tej pory z 34 drużynami. Rozegrał łącznie 1025[a] mecze z których: 581 wygrał, 34 zremisował i 409 przegrał. Pierwsze zwycięstwo – 28:24[67], odniósł 14 sierpnia 1955 roku w meczu u siebie ze Stalą Świętochłowice, a pierwszy remis – 27:27[68], 8 lipca 1956 roku w meczu wyjazdowym z Gwardią Katowice.

W najwyższej klasie rozgrywkowej klub startuje 49 sezon (1962–2002 i od 2008). Rozegrał do tej pory 838 meczów z których: 479 wygrał, 30 zremisował i 329 przegrał. Pierwsze zwycięstwo – 43:35[69], odniósł 24 czerwca 1962 roku w meczu u siebie z Wybrzeżem Gdańsk, a pierwszy remis – 39:39[70], 31 maja 1964 roku w meczu wyjazdowym z Polonią Bydgoszcz. Najwyższe zwycięstwo – 31 lipca 1977 w meczu u siebie z Polonią Bydgoszcz (76:20[71]), porażka – 17 lipca 1990 roku w meczu wyjazdowym z Motorem Lublin (72:17[72]).

Najczęstszym rywalem gorzowskiej „Stali” była Polonia Bydgoszcz – 98 meczów (w sezonach 1962–2002, 2009–2010 i 2012–2013).

Statystyki aktualne na dzień 26 lipca 2015 r.

Mecz Stali z Unią Leszno w sezonie 2011. Na zdjęciu T. Gollob przed J. Pavlicem i J. Hampelem
Mecz Stali z Unią Tarnów w sezonie 1992. Na zdjęciu G. Havelock przed G. Handbergiem
Klub Mecze Zwycięstwa Remisy Porażki
Polonia Bydgoszcz 98 55 4 39
KS Toruń 88 44 1 43
Falubaz Zielona Góra 87 48 4 35
Unia Leszno 84 41 3 40
ROW Rybnik 77 37 2 38
Wybrzeże Gdańsk 76 49 5 22
WTS Wrocław 73 38 6 29
Stal Rzeszów 73 38 2 33
Włókniarz Częstochowa 63 35 2 26
Unia Tarnów 50 30 0 20
Start Gniezno 38 27 1 10
Kolejarz Opole 34 28 0 6
Śląsk Świętochłowice 32 24 1 7
Polonia Piła 28 10 1 17
Motor Lublin 16 12 1 3
GKM Grudziądz 16 10 0 6
KM Ostrów Wielkopolski 15 6 0 9
KMŻ Lublin 14 7 1 6
Ostrovia Ostrów Wielkopolski 10 6 0 4
Tramwajarz Łódź 10[a] 3 0 6
Sparta Śrem 6 5 0 1
Skra Warszawa 6 3 0 3
KSM Krosno 4 4 0 0
PSŻ Poznań 4 4 0 0
Kolejarz Rawicz 4 3 0 1
Gwardia Katowice 3[b] 1 0 2
Wanda Nowa Huta 2 2 0 0
Gwardia Warszawa 2 2 0 0
Iskra Ostrów Wielkopolski 2 2 0 0
Gwardia Poznań 2 2 0 0
CKS Czeladź 2[c] 2 0 0
Legia Krosno 2 1 0 1
LPŻ Lublin 2 1 0 1
Resovia Rzeszów 2 1 0 1

Derby Ziemi Lubuskiej[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Derby Ziemi Lubuskiej.

Derby Ziemi Lubuskiej to rywalizacja drużyn Stali Gorzów Wielkopolski i Falubazu Zielona Góra. Historia rozgrywania tych derbów sięga 24 kwietnia 1960 roku kiedy to w Zielonej Górze, w 2 rundzie drużynowych mistrzostw II ligi – miejscowy LPŻ podejmował „Stal”. Drużyna gorzowska pokonała wówczas zielonogórską 30:45[73].

Do tej pory rozegrano 87 meczów. 48 wygrała drużyna „Stali” (34 w Gorzowie Wielkopolskim i 14 w Zielonej Górze), a 35 – drużyna „Falubazu” (28 w Zielonej Górze i 7 w Gorzowie Wielkopolskim). Zanotowano 4 remisy – po 2 w Gorzowie Wielkopolskim i Zielonej Górze.

Na górę strony | Początek wątku

Stadion[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Stadion im. Edwarda Jancarza.
Widok na pierwszy łuk stadionu od strony parkingu

Klub sportowy „Stal” dysponował własnym, 395-metrowym torem od lipca 1951 roku. W późniejszym czasie tor i stadion były wielokrotnie przebudowywane i modernizowane (największe modernizacje miały miejsce w 1969, 1981, 2000 i 2007 roku).

Pierwszą imprezą na torze przy ul. Śląskiej był turniej o Stalowy But, który zakończył się zwycięstwem Tadeusza Stercela, przed Kazimierzem Wiśniewskim i Marianem Kaiserem. Pierwszy mecz ligowy rozegrano 29 maja 1955 roku – z Kolejarzem Ostrów Wielkopolski (21:29[74]). Pierwszymi oficjalnymi międzynarodowymi zawodami był rozegrany 6 czerwca 1971 roku półfinał kontynentalny indywidualnych mistrzostw świata w których zwyciężył Giennadij Kurilenko[75].

Do chwili przedostatniej przebudowy długość toru wynosiła 360 metrów, a stadion był w stanie pomieścić ok. 12 000 widzów. Po skróceniu toru do obecnych 329 metrów i dobudowaniu górnej trybuny, pojemność nowego obiektu to 15 024 miejsca.

Rekord gorzowskiego toru łącznie do tej pory ustalano 62-krotnie. Pierwszym rekordzistą był Paweł Waloszek (3 października 1954 roku) – 85,1 sek.[76] Aktualnym jest duńczyk Niels K. Iversen – 58,00 sek. Najczęściej rekord toru ustanawiał Tomasz Gollob – 8-krotnie.

Od roku 2014 na koronie stadionu, na szlaku komunikacyjnym na prostej przeciwległej do startu na tzw. Alei Gwiazd Żużlowych – umieszczane są tablice zawodników, którzy mieli znaczący wpływ na tworzenie historii klubu. Obecnie tablic jest 5, a pierwszym uhonorowanym został Tomasz Gollob[77].

Na górę strony | Początek wątku

Osiągnięcia klubu[edytuj | edytuj kod]

Rozgrywki mistrzostw Polski Złote medale Srebrne medale Brązowe medale
Suma Lata Suma Lata Suma Lata
Drużynowe Mistrzostwa Polski 8 1969, 1973, 1975, 1976, 1977, 1978, 1983, 2014 12 1964, 1965, 1966, 1968, 1971, 1974, 1979, 1981, 1984, 1992, 1997, 2012 4 1982, 1987, 2000, 2011
Młodzieżowe Drużynowe Mistrzostwa Polski 4 1986, 1999, 2010, 2013 6 1987, 1994, 2004, 2007, 2009, 2014 3 1985, 1991, 1995
Indywidualne Mistrzostwa Polski 8 1970, 1972, 1974, 1975, 1977, 1983, 2009, 2014 9 1968, 1974, 1976, 1978, 1979, 1984, 1995, 2013, 2015 11 1964, 1965, 1966, 1968, 1973, 1976, 1977, 1981, 1993, 2002, 2015
Młodzieżowe Indywidualne Mistrzostwa Polski 8 1974, 1987, 1988, 1989, 1999, 2000, 2007, 2015 5 1979, 1986, 1999, 2010, 2011 3 1974, 2013, 2014
Mistrzostwa Polski Par Klubowych 9 1973, 1975, 1976, 1977, 1978, 1981, 1992, 1998, 2014 6 1974, 1980, 1984, 1987, 2013, 2015 6 1982, 1983, 1988, 1989, 1994, 1997
Młodzieżowe Mistrzostwa Polski Par Klubowych 4 1985, 1986, 1987, 2010 5 1988, 1989, 1994, 1999, 2007 2 1984, 2005
Łączny dorobek medalowy: 113 Złotych: 41 Srebrnych: 43 Brązowych: 29
Rozgrywki krajowe Złote medale Srebrne medale Brązowe medale
Suma Lata Suma Lata Suma Lata
Złoty Kask 8 1966, 1969, 1972, 1973, 1974, 1975, 1977, 1988 8 1964, 1965, 1969, 1973, 1975, 1976, 1978, 1997 4 1974, 1975, 1976, 1977
Srebrny Kask 5 1967, 1971, 1985, 1989, 2001 10 1973, 1974, 1975, 1979, 1983, 1986, 1987, 1994, 1998, 2012 6 1962, 1968, 1969, 1999, 2010, 2013
Brązowy Kask 5 1983, 1986, 1987, 1999, 2014 6 1977, 1984, 1998, 2004, 2005, 2013 5 1983, 1985, 2003, 2008, 2010
Drużynowy Puchar Polski 0 3 1979, 1992, 1996 2 1980, 1995
Indywidualny Puchar Polski 1 1989 0 0
Puchar Polskiego Związku Motorowego 1 1970 6 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1972 0
Młodzieżowy Puchar Polskiego Związku Motorowego 0 1 1975 0
Drużynowe Mistrzostwa Ligi Juniorów 1 2010 1 2013 1 2009
Indywidualne Mistrzostwa Ligi Juniorów 1 2010 0 1 2010
Indywidualne Międzynarodowe Mistrzostwa Ekstraligi 0 0 0
Łączny dorobek medalowy: 76 Złotych: 22 Srebrnych: 35 Brązowych: 19
Rozgrywki międzynarodowe Złote medale Srebrne medale Brązowe medale
Suma Lata Suma Lata Suma Lata
Drużynowy Puchar Świata[d] 7 1965, 1966, 1969, 2009, 2010, 2011, 2013 5 1967, 1976, 1977, 2008, 2014 8 1968, 1970, 1971, 1972, 1974, 1978, 1980, 2015
Drużynowe Mistrzostwa Świata Juniorów 3 2007, 2012, 2014 1 2013 1 2010
Indywidualne Mistrzostwa Świata 1 2010 2 2009, 2014 3 1968, 1973, 2008
Indywidualne Mistrzostwa Świata Juniorów 0 1 1987 2 2001, 2007
Mistrzostwa Świata Par 0 2 1975, 1980 3 1973, 1979, 1981
Drużynowe Mistrzostwa Europy Juniorów 3 2010, 2013, 2014 0 0
Indywidualne Mistrzostwa Europy 0 1 2001 0
Indywidualne Mistrzostwa Europy Juniorów 2 1999, 2012 1 2010 0
Mistrzostwa Europy Par 0 0 0
Żużlowa Liga Mistrzów 0 1 2015 0
Łączny dorobek medalowy: 47 Złotych: 16 Srebrnych: 14 Brązowych: 17

Na górę strony | Początek wątku

Żużlowcy[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Żużlowcy Stali Gorzów Wielkopolski.

Kadra drużyny[edytuj | edytuj kod]

Stan na dzień 16 lipca 2015 r.[78][79][80]

MONEYmakesMONEY.pl Stal Gorzów Wielkopolski
stat. imię i nazwisko nar. data ur.
S Bogdanowicz, MaksymilianMaksymilian Bogdanowicz  Szwecja 1998.03.04
S Cook, CraigCraig Cook  Wielka Brytania 1987.05.21
S Gapiński, TomaszTomasz Gapiński  Polska 1982.07.08
S Iversen, Niels K.Niels K. Iversen  Dania 1982.06.20
S Karlsson, PeterPeter Karlsson  Szwecja 1969.12.17
S Kasprzak, KrzysztofKrzysztof Kasprzak (kapitan)  Polska 1984.07.18
S Sundström, LinusLinus Sundström  Szwecja 1990.10.28
S Świderski, PiotrPiotr Świderski  Polska 1983.05.11
S Žagar, MatejMatej Žagar  Słowenia 1983.04.03
J Cyfer, AdrianAdrian Cyfer  Polska 1995.05.21
J Hassa, BartoszBartosz Hassa  Polska 1998.08.29
J Kaczmarek, ŁukaszŁukasz Kaczmarek  Polska 1995.07.09
J Karczmarz, PatrykPatryk Karczmarz  Polska 1996.10.04
J Karczmarz, RafałRafał Karczmarz  Polska 1999.02.25
J Łukaszewski, JakubJakub Łukaszewski  Polska 1998.08.06
J Nowacki, KamilKamil Nowacki  Polska 2000.03.29
J Parys, PawełPaweł Parys  Polska 1994.03.25
J Walasek, TomaszTomasz Walasek  Polska 1996.12.19
J Zmarzlik, BartoszBartosz Zmarzlik  Polska 1995.04.12

Wypożyczeni zawodnicy[edytuj | edytuj kod]

stat. imię i nazwisko nar. data ur.
S Jensen, RasmusRasmus Jensen (wyp. do Polonii Piła[81])  Dania 1993.10.16

Na górę strony | Początek wątku

Dotychczasowi trenerzy[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Trenerzy żużlowi Stali Gorzów Wielkopolski.

W gorzowskim zespole funkcję trenera sprawowało 9 osób. Najwięcej razy funkcję tą pełnił Stanisław Chomski – 3-krotnie. Najdłużej trenował „Stal” również Stanisław Chomski – 11 lat. W pierwszych latach działalności klubu rolę trenera pełnili zawodnicy m.in. Mieczysław Cichocki, Kazimierz Wiśniewski, Andrzej Pogorzelski i Edmund Migoś.

Lp. Imię i nazwisko Okres urzędowania
1. Ryszard Nieścieruk 1973 1980
2. Edward Jancarz 1981 1982
3. Edward Jancarz
Bogusław Nowak
1983 1984
4. Edward Jancarz 1985 1987
5. Stanisław Chomski 1988 18 czerwca 1995
6. Mieczysław Woźniak 2 lipca 1995 1995
7. Zenon Plech 1996 1997
8. Jerzy Kniaź 1998 24 maja 1998
9. Zenon Plech 24 maja 1998 1998
10. Stanisław Chomski 1999 1 grudnia 2009
11. Czesław Czernicki 1 grudnia 2009 23 września 2011
12. Piotr Paluch 23 września 2011 18 maja 2015
13. Stanisław Chomski[82] od 24 maja 2015

Na górę strony | Początek wątku

Dotychczasowi prezesi[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Prezesi Stali Gorzów Wielkopolski.

W gorzowskim klubie funkcję prezesa sprawowało 15 osób. Najwięcej razy funcję tą pełnili: Jerzy Nasiński – 2-krotnie i Witold Głowania – 3-krotnie. Najdłużej prezesem gorzowskiej „Stali” był Zdzisław Kołosiewicz – 10 lat.

29 czerwca 2012 r. zarząd klubu nadał tytuł honorowego prezesa „Stali” Władysławowi Komarnickiemu, związanemu z klubem nieprzerwanie od roku 2002[83].

Lp. Imię i nazwisko Okres urzędowania
1. Jan Kocot 1947 1948
2. Stanisław Jońca 1949 1949
3. Stanisław Prudel 1950 1950
4. Otto Warda 1951 1952
5. Zdzisław Kołosiewicz 1953 1963
6. Władysław Mazurek 1964 1967
7. Aleksander Dzilne 1968 1971
8. Witold Głowania 1972 1973
9. Zygmunt Koziara 1974 1975
10. Witold Głowania 1976 1979
11. Jerzy Nasiński 1980 1986
12. Witold Głowania 1987 1988
13. Jerzy Nasiński 1989 1990
14. Jerzy Synowiec 1991 1996
15. Les Gondor 1997 31 stycznia 2002
16. Mariusz Guzenda 31 stycznia 2002 19 grudnia 2005
17. Władysław Komarnicki 19 grudnia 2005 8 kwietnia 2012
18. Ireneusz Zmora[84] od 17 września 2012

Na górę strony | Początek wątku

Kibice[edytuj | edytuj kod]

Kibice Stali w sektorach 58, 59 i 60 stadionu czyli w tzw. młynie

Klub Sportowy „Stal” jest klubem, który ma kibiców w całej Polsce. Największa ich liczba znajduje się w Gorzowie Wielkopolskim oraz pobliskich miejscowościach (m.in. w Barlinku, Myśliborzu oraz fankluby: Klub Kibica Międzyrzecz[85] i Klub Kibica „Stalowy Międzychód[86].

W ostatnich latach gorzowski klub dwukrotnie mógł się poszczycić najlepszym wynikiem w Ekstralidze pod względem średniej kibiców na mecz: sezon 2012 (12 400 – 11 meczów, łącznie 136 400[87]) i sezon 2014 (13 190 – 9 meczów, łącznie 118 714[88]). Od sezonu 2011 czyli od momentu kiedy pojemność stadionu została zwiększona do 15 024 miejsc mecze „Stali” oglądało średnio 12 118 kibiców. Rekord frekwencji padł 5 października 2014 roku podczas meczu finałowego drużynowych mistrzostw Polski z Fogo Unią Leszno (49:41). Na trybunach zasiadło wtedy ponad 15 000 widzów[89].

Na stadionie im. Edwarda Jancarza działają również zorganizowane grupy takie jak Ultras Sonadores czy Young Gang '04, które zajmują się między innymi oprawami meczowymi[90][91]. W poprzednich latach aktywnie działały takie grupy kibicowskie jak Żółtasy '00 oraz Gorzoviacy[92]. Od 2012 roku w sektorach 58, 59 i 60 stadionu znajduje się tzw. młyn czyli sektory najzagorzalszych kibiców klubu.

Kibice gorzowskiej „Stali” sympatyzują z kibicami piłkarskiego klubu Kotwica Kołobrzeg, z którymi łączy ich tzw. układ. W przeszłości były tzw. zgody z kibicami: Widzewa Łódź, Polonii Bydgoszcz oraz Stilonu Gorzów Wielkopolski – w przypadku którego można mówić o wspólnym trzonie ekipy działającej zarówno na piłce nożnej jak i żużlu[92].

Obecnie napięte stosunki kibiców gorzowskiej „Stali” łączą z: Falubazem Zielona Góra, Unią Leszno oraz Stilonem Gorzów Wielkopolski[92].

Stowarzyszenie[edytuj | edytuj kod]

Oficjalnym stowarzyszeniem kibiców „Stali” jest Stowarzyszenie Kibiców KS Stal Gorzów „Stalowcy” założone i zarejestrowane 6 marca 2009 roku. Prezesem jest Grzegorz Szymański.

Stowarzyszenie zajmuje się popularyzacją Stali Gorzów Wielkopolski, promowaniem pozytywnych wzorców kibicowania, kierowaniem ruchem kibicowskim oraz organizacją wyjazdów sympatyków „Stali” na mecze rozgrywane poza Gorzowem Wielkopolskim[93].

Na górę strony | Początek wątku

Uwagi

  1. 1,0 1,1 Brak danych dot. wyniku pierwszego meczu barażowego o 3 miejsce w II lidze pomiędzy Tramwajarzem Łódź, a Stalą Gorzów Wielkopolski rozegranego w Łodzi dnia 18 września 1960 r.
  2. Mecz zaplanowany na 28 września 1958 r. w Katowicach nie odbył się w związku z wycofaniem się drużyny Gwardii Katowice (w sezonie 1958 jako KKS Katowice) z rozgrywek II ligi. Później wyniki meczów rozegranych z tą drużyną w sezonie 1958 zostały anulowane.
  3. Stal Gorzów Wielkopolski wygrała oba mecze (54:24 w Gorzowie Wielkopolskim i 46:32 w Czeladzi) jednak w związku z karną degradacją z II ligi CKS Czeladź w sezonie 1958 wyniki meczów rozegranych z tą drużyną zostały anulowane.
  4. Od roku 2001 jako kontynuacja drużynowych mistrzostw świata.

Przypisy

  1. speedwayekstraliga.pl (pol.). [dostęp 2014-11-15].
  2. 2,0 2,1 Zarząd klubu (pol.). stalgorzow.pl. [dostęp 2012-09-17].
  3. Wiesław Dobruszek: Żużlowe ABC (Tom II). Leszno: Danuta, 2004, s. 273-277. ISBN 83-920216-2-2.
  4. Stal Gorzów Wielkopolski Spółka Akcyjna (pol.). pzm.pl. [dostęp 2008-05-29].
  5. Jan Delijewski: Żużel nad Wartą 1945-1989. Gorzów Wlkp.: WiMBP, 2012, s. 25. ISBN 978-83-63404-02-4.
  6. Jan Delijewski: Żużel nad Wartą 1945-1989. Gorzów Wlkp.: WiMBP, 2012, s. 25-26. ISBN 978-83-63404-02-4.
  7. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski maszyn przystosowanych 1951 (pol.). rlach.republika.pl.
  8. Jan Delijewski: Żużel nad Wartą 1945-1989. Gorzów Wlkp.: WiMBP, 2012, s. 28-29. ISBN 978-83-63404-02-4.
  9. Jan Delijewski: Żużel nad Wartą 1945-1989. Gorzów Wlkp.: WiMBP, 2012, s. 33. ISBN 978-83-63404-02-4.
  10. Roman Lach: Mecz międzypaństwowy: PZM – CAMK Moskwa (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1961-10-17].
  11. 11,0 11,1 Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1962 (pol.). rlach.republika.pl.
  12. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1964 (pol.). rlach.republika.pl.
  13. Jan Delijewski: Żużel nad Wartą 1945-1989. Gorzów Wlkp.: WiMBP, 2012, s. 39-40. ISBN 978-83-63404-02-4.
  14. Wiesław Dobruszek: Żużlowe ABC (Tom I). Leszno: Danuta, 2004, s. 231. ISBN 83-920216-1-4.
  15. Jan Delijewski: Żużel nad Wartą 1945-1989. Gorzów Wlkp.: WiMBP, 2012, s. 47-49. ISBN 978-83-63404-02-4.
  16. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1969 (pol.). rlach.republika.pl.
  17. Roman Lach: 11 runda Drużynowych mistrzostw Polski 1969: Wybrzeże Gdańsk – Stal Gorzów Wlkp. (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1969-10-01].
  18. Jan Delijewski: Żużel nad Wartą 1945-1989. Gorzów Wlkp.: WiMBP, 2012, s. 61-62. ISBN 978-83-63404-02-4.
  19. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1973 (pol.). rlach.republika.pl.
  20. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1975 (pol.). rlach.republika.pl.
  21. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1976 (pol.). rlach.republika.pl.
  22. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1977 (pol.). rlach.republika.pl.
  23. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1978 (pol.). rlach.republika.pl.
  24. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1974 (pol.). rlach.republika.pl.
  25. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1979 (pol.). rlach.republika.pl.
  26. Roman Lach: Indywidualne mistrzostwa Polski 1970 (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1970-09-27].
  27. Jan Delijewski: Żużel nad Wartą 1945-1989. Gorzów Wlkp.: WiMBP, 2012, s. 65-66. ISBN 978-83-63404-02-4.
  28. Roman Lach: Indywidualne mistrzostwa Polski 1972 (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1972-10-01].
  29. Roman Lach: Indywidualne mistrzostwa Polski 1974 (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1974-09-29].
  30. Roman Lach: Indywidualne mistrzostwa Polski 1975 (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1975-09-28].
  31. Roman Lach: Indywidualne mistrzostwa Polski 1977 (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1977-07-22].
  32. Wiesław Dobruszek: Żużlowe ABC (Tom II). Leszno: Danuta, 2004, s. 99. ISBN 83-920216-2-2.
  33. Wiesław Dobruszek: Żużlowe ABC (Tom I). Leszno: Danuta, 2004, s. 234. ISBN 83-920216-1-4.
  34. Jan Delijewski: Żużel nad Wartą 1945-1989. Gorzów Wlkp.: WiMBP, 2012, s. 79-80. ISBN 978-83-63404-02-4.
  35. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa świata 1977 (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1977-09-18].
  36. Jan Delijewski: Żużel nad Wartą 1945-1989. Gorzów Wlkp.: WiMBP, 2012, s. 111-113. ISBN 978-83-63404-02-4.
  37. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1981 (pol.). rlach.republika.pl.
  38. Jan Delijewski: Żużel nad Wartą 1945-1989. Gorzów Wlkp.: WiMBP, 2012, s. 130. ISBN 978-83-63404-02-4.
  39. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1982 (pol.). rlach.republika.pl.
  40. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1983 (pol.). rlach.republika.pl.
  41. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1992 (pol.). rlach.republika.pl.
  42. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 1997 (pol.). rlach.republika.pl.
  43. Roman Lach: Finał Drużynowych mistrzostw Polski 1997 – 1 mecz (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1997-10-12].
  44. Roman Lach: Finał Drużynowych mistrzostw Polski 1997 – 2 mecz (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1997-10-19].
  45. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 2000 (pol.). rlach.republika.pl.
  46. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 2002 (pol.). rlach.republika.pl.
  47. Roman Lach: Półfinał Drużynowych mistrzostw I ligi 2005 – 1 mecz (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2005-08-21].
  48. Roman Lach: Półfinał Drużynowych mistrzostw I ligi 2005 – 2 mecz (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2005-09-04].
  49. Roman Lach: Finał Drużynowych mistrzostw I ligi 2007 – 1 mecz (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2007-09-02].
  50. Roman Lach: Finał Drużynowych mistrzostw I ligi 2007 – 2 mecz (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2007-09-16].
  51. Roman Lach: Finał Drużynowych mistrzostw I ligi 2007 – 3 mecz (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2007-09-30].
  52. Roman Lach: Indywidualne mistrzostwa Polski 2009 (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2009-07-25].
  53. Zdzisław Sosnowski: Pedersen w szpitalu (pol.). przegladsportowy.pl. [dostęp 2010-07-12].
  54. Speedway World Championships 2010 (ang.). speedwaygp.com.
  55. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 2011 (pol.). rlach.republika.pl.
  56. Roman Lach: Mecz o 3 miejsce Drużynowych mistrzostw Polski 2011 – 1 mecz (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2011-09-25].
  57. Roman Lach: Mecz o 3 miejsce Drużynowych mistrzostw Polski 2011 – 2 mecz (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2011-10-02].
  58. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 2012 (pol.). rlach.republika.pl.
  59. Roman Lach: Finał Drużynowych mistrzostw Polski 2012 – 1 mecz. (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2012-10-09].
  60. Roman Lach: Finał Drużynowych mistrzostw Polski 2012 – 2 mecz (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2012-10-14].
  61. Roman Lach: Drużynowe mistrzostwa Polski 2014 (pol.). rlach.republika.pl.
  62. Roman Lach: Finał Drużynowych mistrzostw Polski 2014 – 1 mecz. (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2014-09-28].
  63. Roman Lach: Finał Drużynowych mistrzostw Polski 2014 – 2 mecz. (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2014-10-05].
  64. Speedway World Championships 2014 (ang.). speedwaygp.com.
  65. Roman Lach: Indywidualne mistrzostwa Polski 2014 (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2014-08-14].
  66. Roman Lach: Mistrzostwa Polski Par Klubowych 2014 (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 2014-10-19].
  67. Roman Lach: 10 runda Drużynowych mistrzostw II ligi 1955: Stal Gorzów Wlkp. – Stal Świętochłowice (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1955-08-14].
  68. Roman Lach: 4 runda Drużynowych mistrzostw II ligi 1956: Gwardia Katowice – Stal Gorzów Wlkp. (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1956-07-08].
  69. Roman Lach: 6 runda Drużynowych mistrzostw Polski 1962: Stal Gorzów Wlkp. – Wybrzeże Gdańsk (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1962-06-24].
  70. Roman Lach: 4 runda Drużynowych mistrzostw Polski 1964: Polonia Bydgoszcz – Stal Gorzów Wlkp. (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1964-05-31].
  71. Roman Lach: 11 runda Drużynowych mistrzostw Polski 1977: Stal Gorzów Wlkp. – Polonia Bydgoszcz (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1977-07-31].
  72. Roman Lach: 12 runda Drużynowych mistrzostw Polski 1990: Motor Lublin – Stal Gorzów Wlkp. (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1990-07-17].
  73. Roman Lach: 2 runda Drużynowych mistrzostw II ligi 1960: LPŻ Zielona Góra – Stal Gorzów Wlkp. (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1960-04-24].
  74. Roman Lach: 2 runda Drużynowych mistrzostw II ligi 1955: Stal Gorzów Wlkp. – Kolejarz Ostrów Wlkp. (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1955-05-29].
  75. Roman Lach: Półfinał kontynentalny indywidualnych mistrzostw świata 1971 (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1971-06-06].
  76. Roman Lach: Mistrzostwa Federacji Stal 1954 (pol.). rlach.republika.pl. [dostęp 1954-10-03].
  77. Marcin Malinowski: Pierwszy odcisk dłoni żużlowca na Jancarzu! Tomasz Gollob uhonorowany (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 2014-08-26].
  78. Komunikat nr 11/2015 - Główna Komisja Sportu Żużlowego (pol.). pzm.pl. [dostęp 2015-03-24].
  79. Komunikat nr 70/2015 - Główna Komisja Sportu Żużlowego (pol.). pzm.pl. [dostęp 2015-06-30].
  80. Komunikat nr 83/2015 - Główna Komisja Sportu Żużlowego (pol.). pzm.pl. [dostęp 2015-07-16].
  81. Komunikat nr 18/2015 - Główna Komisja Sportu Żużlowego (pol.). pzm.pl. [dostęp 2015-03-30].
  82. Marcin Malinowski: Stanisław Chomski wraca do Stali Gorzów! (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 2015-05-21].
  83. Szymon Kaczmarek: Komarnicki Honorowym Prezesem Stali (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 2012-06-29].
  84. Nowy zarząd Stali Gorzów (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 2012-09-17].
  85. Stal zainaugurowała nowy projekt – Kluby Kibica (pol.). stalgorzow.pl. [dostęp 2014-04-02].
  86. Rusza drugi Klub Kibica! (pol.). stalgorzow.pl. [dostęp 2014-04-25].
  87. Michał Gałęzewski: Frekwencja na stadionach żużlowych w 2012 roku (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 2012-10-24].
  88. Frekwencja 2014 (pol.). speedwayekstraliga.pl. [dostęp 2015-07-25].
  89. Krzysztof Wesoły: Po trzech dekadach znów na tronie - Stal Gorzów vs. Fogo Unia Leszno (relacja) (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 2014-10-05].
  90. Ultras Sonadores (pol.). stalowcy.pl. [dostęp 2015-04-05].
  91. Historia żółto-niebieskiego ruchu ultras. www.stalowcy.pl. [dostęp 2015-07-24].
  92. 92,0 92,1 92,2 Historia ruchu kibicowskiego na Stali Gorzów. www.stalowcy.pl. [dostęp 2015-07-24].
  93. O nas (pol.). stalowcy.pl. [dostęp 2015-04-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]