Stanisław Żaryn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Żaryn
Data i miejsce urodzenia 5 października 1913
Warszawa
Data i miejsce śmierci 15 lipca 1964
Inowrocław
Zawód architekt, urbanista, konserwator zabytków
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej

Stanisław Żaryn (ur. 5 października 1913 w Warszawie, zm. 15 lipca 1964 w Inowrocławiu) – polski architekt, urbanista i konserwator zabytków.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1939 brał udział w wojnie obronnej Polski, w czasie której został ranny, co pozwoliło mu uniknąć niewoli sowieckiej. Był żołnierzem Narodowej Organizacji Wojskowej, a następnie Armii Krajowej[1]. Wraz z żoną Aleksandrą z d. Jankowską, ukrywał żydowską rodzinę w Szeligach pod Warszawą. Walczył też w powstaniu warszawskim[2].

Ukończył studia na Politechnice Warszawskiej, a w latach 1945–1964 był jej wykładowcą. Od 1945 pracownik na Wydziale Architektury Zabytkowej BOS, a od 1948 inspektor Urzędu Konserwatorskiego m.st. Warszawy. W latach 1957-1959 był naczelnikiem Wydziału Architektury i Urbanistyki Zarządu Muzeów i Ochrony Zabytków. W 1951 organizator i kierownik Komisji Badań Dawnej Warszawy. Był autorem projektu rekonstrukcji zniszczonej w 1944 Kolumny Zygmunta III Wazy[3]. Prowadził odbudowę ponad 40 zabytkowych kamienic, m.in. strony Dekerta przy Rynku Starego Miasta dla Archiwum i Muzeum Historycznego m.st. Warszawy (w tym także projekt wnętrz). Publikował artykuły na temat historii architektury i konserwacji zabytków.

Jest autorem książek Kamienica Warszawy XV i XVI wieku (1963), Trzynaście kamienic staromiejskich (1972).

Odznaczenia i upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Odznaczony m.in. Medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”[2], Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem 10-lecia Polski Ludowej, Złotą Odznaką Honorową "Za Zasługi dla m. st. Warszawy", a także Nagrodą Państwową II Stopnia[4]. Jego imieniem nazwano ulicę na Wyględowie.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Z żoną Aleksandrą miał pięcioro dzieci: Marię, Hannę, Szczepana, Joannę oraz Jana[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Jan Żaryn, Miałem wspaniałego ojca, „W Sieci Historii” nr 7/2014, s. 58-59
  2. a b Cezary Gmyz, Robert Mazurek, Tomasz Krzyżak: Oni odkłamują przeszłość. W: Numer: 25/2005 (1177) [on-line]. Wprost. [dostęp 2013-07-24].
  3. Barbara Zielińska-Szymanowska: Kolumna Zygmunta III w Warszawie. Warszawa: Wydawnictwo Sztuka, 1957, s. 38.
  4. "Życie Warszawy", nr 172 z 18 lipca 1964, s. 7 (nekrolog)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]