Stanisław Żaryn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Żaryn
Data i miejsce urodzenia 5 października 1913
Warszawa
Data i miejsce śmierci 15 lipca 1964
Inowrocław
Zawód, zajęcie architekt, urbanista, konserwator zabytków
Narodowość polska
Alma Mater Politechnika Warszawska
Małżeństwo Aleksandra Żaryn
Dzieci Jan, Maria, Hanna, Szczepan, Joanna
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

Stanisław Żaryn (ur. 5 października 1913 w Warszawie, zm. 15 lipca 1964 w Inowrocławiu) – polski architekt, urbanista i konserwator zabytków.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1939 brał udział w wojnie obronnej Polski, w czasie której został ranny, co pozwoliło mu uniknąć niewoli sowieckiej. Był żołnierzem Narodowej Organizacji Wojskowej, a następnie Armii Krajowej[1]. Wraz z żoną Aleksandrą z d. Jankowską, ukrywał żydowską rodzinę w Szeligach pod Warszawą. Walczył też w powstaniu warszawskim[2].

Ukończył studia na Politechnice Warszawskiej, a w latach 1945–1964 był jej wykładowcą. Od 1945 pracownik na Wydziale Architektury Zabytkowej Biura Odbudowy Stolicy, a od 1948 inspektor Urzędu Konserwatorskiego m.st. Warszawy. W latach 1957–1959 był naczelnikiem Wydziału Architektury i Urbanistyki Zarządu Muzeów i Ochrony Zabytków. W 1951 organizator i kierownik Komisji Badań Dawnej Warszawy. Był autorem projektu rekonstrukcji zniszczonej w 1944 Kolumny Zygmunta III Wazy[3]. Prowadził odbudowę ponad 40 zabytkowych kamienic, m.in. strony Dekerta przy Rynku Starego Miasta dla Archiwum i Muzeum Historycznego m.st. Warszawy (w tym także projekt wnętrz). Publikował artykuły na temat historii architektury i konserwacji zabytków.

Jest autorem książek Kamienica Warszawy XV i XVI wieku (1963), Trzynaście kamienic staromiejskich (1972).

Odznaczenia i upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Odznaczony m.in. Medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”[2], Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem 10-lecia Polski Ludowej, Złotą Odznaką Honorową „Za Zasługi dla m.st. Warszawy”, a także Nagrodą Państwową II Stopnia[4]. Jego imieniem nazwano ulicę na Wyględowie.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Z żoną Aleksandrą miał pięcioro dzieci: Marię, Hannę, Szczepana, Joannę oraz Jana[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Jan Żaryn, Miałem wspaniałego ojca, „W Sieci Historii” nr 7/2014, s. 58-59
  2. a b Cezary Gmyz, Robert Mazurek, Tomasz Krzyżak: Oni odkłamują przeszłość. W: Numer: 25/2005 (1177) [on-line]. Wprost. [dostęp 2013-07-24].
  3. Barbara Zielińska-Szymanowska: Kolumna Zygmunta III w Warszawie. Warszawa: Wydawnictwo Sztuka, 1957, s. 38.
  4. "Życie Warszawy", nr 172 z 18 lipca 1964, s. 7 (nekrolog)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]