Stara Synagoga w Wieliczce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stara Synagoga w Wieliczce
Obiekt zabytkowy nr rej. A-570 z 20.11.1987
Ilustracja
Stara Synagoga w Wieliczce
Państwo  Polska
Miejscowość Wieliczka
Budulec murowana
Data budowy połowa XVIII wieku
Data likwidacji II wojna światowa
Tradycja ortodoksyjna
Obecnie nie pełni żadnych funkcji, zamknięta dla zwiedzających
Położenie na mapie Wieliczki
Mapa lokalizacyjna Wieliczki
Stara Synagoga w Wieliczce
Stara Synagoga w Wieliczce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stara Synagoga w Wieliczce
Stara Synagoga w Wieliczce
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Stara Synagoga w Wieliczce
Stara Synagoga w Wieliczce
Położenie na mapie powiatu wielickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wielickiego
Stara Synagoga w Wieliczce
Stara Synagoga w Wieliczce
Położenie na mapie gminy Wieliczka
Mapa lokalizacyjna gminy Wieliczka
Stara Synagoga w Wieliczce
Stara Synagoga w Wieliczce
Ziemia49°58′41,131″N 20°03′02,938″E/49,978092 20,050816

Stara Synagoga w Wieliczcesynagoga znajdująca się w Wieliczce przy ulicy Wiejskiej 11. Jest najstarszą spośród zachowanych wielickich synagog.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Synagoga została zbudowana w połowie XVIII wieku po zachodniej stronie centrum żydowskiej osady na Klaśnie, w historycznych granicach Sierczy. Po raz pierwszy została zaznaczona na planach fortyfikacyjnych Wieliczki z lat 1777-1779. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali wnętrze synagogi.

Po zakończeniu wojny budynek przeznaczono na magazyn i taką funkcję pełnił on do początku XXI w. Po II wojnie światowej zlikwidowano stropy i ocalałe dekoracje oraz załamano dach. W 1980 roku przeprowadzono remont zabezpieczający synagogę, m.in. położono stropodach na konstrukcji stalowej oraz skotwiono ściany. Obecnie budynek jest nieużywany i zamknięty dla zwiedzających. Mimo podstawowego zabezpieczenia budowlanego w postaci izolacji fundamentów i odprowadzenia wody opadowej obecny stan techniczny synagogi jest bardzo zły.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Murowany z kamienia łamanego i cegły, jednoprzestrzenny i orientowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta. Do dnia dzisiejszego na zewnątrz nad zamurowanym oknem od wschodu zachowały się resztki dekoracji sztukatorskiej, a we wnętrzu fragmenty malowanych inskrypcji hebrajskich i ornamentów roślinnych oraz fragmenty dekoracji sztukatorskiej. Wnęka po Aron ha-kodesz została zamurowana.

  • Obiekt zabytkowy.svg Synagoga jest obiektem, który stanowi wartość zabytkową. Została ona wpisana do krajowego rejestru zabytków nieruchomych pod numerem A-570 w dniu 20 listopada 1987 roku.
Stara Synagoga w Wieliczce, ściana zachodnia
Stara Synagoga w Wieliczce, ściana wschodnia
Stara Synagoga w Wieliczce, ściana północna

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]