Teatr w Larisie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Teatr w Larisie
Ilustracja
Państwo  Grecja
Miejscowość Larisa
Typ budynku teatr
Położenie na mapie Grecji
Mapa konturowa Grecji, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Teatr w Larisie”
Ziemia39°38′25,1″N 22°24′54,9″E/39,640306 22,415250

Teatr w Larisie (gr. Α' Αρχαίο Θέατρο Λάρισας) – starożytny teatr grecki z III w. p.n.e. w Larisie, jeden z największych tego typu w Grecji – na 10 tys. widzów, funkcjonujący początkowo jako teatr i miejsce spotkań najwyższego regionalnego organu administracyjnego Ligii Tesalskiej, pod koniec I w. p.n.e. przekształcony w rzymską arenę. W 2014 roku teatr został wpisany na grecką listę informacyjną UNESCO.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Teatr został wzniesiony w Larisie na początku III w. p.n.e. przy południowym zboczu wzgórza, na którym stał antyczny akropol[1]. W pierwszych latach działalności wystawiano tu zarówno sztuki teatralne, jak i organizowano spotkania najwyższego regionalnego organu administracyjnego Ligii Tesalskiej[1]. Pod koniec I w. p.n.e. teatr został przekształcony w rzymską arenę[1], która funkcjonowała do III–IV w. n.e.[2] Po przekształceniu teatru w arenę, mieszkańcy Larisy wznieśli drugi teatr grecki[1][3]. W II–III w. arena uległa znacznemu zniszczeniu przez trzęsienie ziemi, a podczas kolejnego trzęsienia ziemi w VII w. została prawie doszczętnie zburzona[2].

W 2014 roku teatr w Larisie, obok innych piętnastu teatrów antycznych, został wpisany na grecką listę informacyjną UNESCO – listę obiektów, które Grecja zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO[1].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Zbudowany z marmuru teatr był bogato zdobiony reliefami[1]. Cavea znajdowała się na stoku wzgórza, na którym wzniesiono terasy, by pomieścić widownię[1]. Diazoma o szerokości 2 m rozdzielała caveę na dwie części[1]. Część górna uległa zniszczeniu, ale wiadomo, że podzielona była na 22 sektory (cunei) z 14–18 rzędami każdy; między blokami znajdowały się schody[1]. Część dolna podzielona była na 11 sektorów z 25 rzędami każdy[1][3]. Orkiestra (przestrzeń pomiędzy widownią a sceną) mogła mieć 25 m średnicy[1]. Widownia mieściła 10 tys. widzów[4].

Do XXI w. zachowały się w dobrym stanie dwa boczne przejścia dla chóru i widzów pierwszych rzędów – parodoi[1]. Najlepiej zachowaną częścią teatru jest budynek teatralny (20 x 2 m) z pierwszej połowy II w. p.n.e.[1] Budynek miał cztery pomieszczenia i trzy wejścia – dwa środkowe pomieszczenia funkcjonowały jako garderoba dla aktorów[4]. Budynek zdobił rząd sześciu węgarów i sześciu półkolumn doryckich, a belkowanie spoczywało na kolumnadzie[1]. W I w. n.e. budynek uległ znacznemu zniszczeniu, częściowo podczas prac przekształcania całości w rzymską arenę[1]. Elewacje wykończono wówczas marmurem, dodano kolumny i dekoracje rzeźbiarskie, a także wzniesiono drugie piętro[1].

Prace archeologiczne[edytuj | edytuj kod]

Do 1985 roku na terenie teatru stały nowoczesne budynki i przebiegały dwie główne ulice, które wzniesiono pomimo wcześniejszych odkryć archeologicznych – części sceny (1910) i fragmenty górnego teatru (1968)[2]. Część budynków wyburzono w końcu w latach 80. XX w. i rozpoczęto prace wykopaliskowe[2]. Kolejne budynki i ulice rozebrano w latach 90.[5] Scenę odkryto całkowicie dopiero w 2004 roku[6]. Od 2010 roku prowadzone są prace konserwatorskie[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p UNESCO: Ancient Greek Theatres (ang.). [dostęp 2018-01-02].
  2. a b c d Χρονική περίοδος 1910-1985 (gr.). W: www.larissa-theatre.com [on-line]. [dostęp 2018-01-03].
  3. a b ATHANASIOS TZIAFALIAS, DIMITRIOS KARAGKOUNIS: The Ancient Theatre of Larissa. [dostęp 2018-01-03].
  4. a b Το θέατρο (gr.). W: www.larissa-theatre.com [on-line]. [dostęp 2018-01-03].
  5. Χρονική περίοδος 1986-1998 (gr.). W: www.larissa-theatre.com [on-line]. [dostęp 2018-01-03].
  6. a b Χρονική περίοδος 1999-2009 (gr.). W: www.larissa-theatre.com [on-line]. [dostęp 2018-01-03].