Tojeść kropkowana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tojeść kropkowana
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd wrzosowce
Rodzina pierwiosnkowate
Rodzaj tojeść
Gatunek tojeść kropkowana
Nazwa systematyczna
Lysimachia punctata L.
Sp. Pl. 1: 147. 1753
Synonimy

Lysimachia verticillaris (Spreng. )

Odmiana ozdobna 'Alexander'

Tojeść kropkowana (Lysimachia punctata L.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny pierwiosnkowatych.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie występowała we wschodniej i południowo-wschodniej Europie i Azji Mniejszej. Obecnie w całej Europie występuje jako roślina uprawiana w ogrodach, czasami dziczeje. We florze Polski ma status zbiegłego z ogrodów antropofita zadomowionego[2] (kenofit[3]), jest też uprawiana.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Liście
Kwiat
Budowa kwiatu
Pokrój
Roślina wieloletnia o wysokości od 50 do nawet 100 cm.
Łodyga
Mocna, wzniesiona, oskrzydlona i kanciasta, puszyście owłosiona. Pod ziemią roślina posiada kłącze.
Liście
Lancetowato-jajowate, o długości do 10 cm. Są zielone, w formach uprawnych występują też liście z na brzegach o kolorze jaśniejszym. Dolna część liści jest charakterystycznie kropkowana, stąd nazwa.
Kwiaty
Żółte, wyrastające pojedynczo lub po kilka z kątów liści. Działki kielicha owłosione, ale nieorzęsione, łatki korony mają brzegi gruczołowato orzęsione.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Rośnie nad brzegami wód, w wilgotnych zaroślach. W Polsce kwitnie od czerwca do sierpnia, długo i obficie. Liczba chromosomów 2n = 30[3]. Jest bardzo ekspansywna, odrasta z nawet niewielkich kawałków pozostawionych w ziemi kłączy[4].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest uprawiana jako roślina ozdobna. Nadaje się głównie na rabaty, szczególnie w ogrodach naturalistycznych. Może być także sadzona nad zbiornikami wodnymi. Jest rośliną długowieczną. Oprócz typowej, dziko rosnącej formy gatunku są uprawiane ozdobne kultywary, niektóre z nich mają kolorowo przebarwione liście. Z bardziej znanych są to: 'Variegata' o bialo obrzeżonych liściach i 'Alexander' o liściach czerwono obrzeżonych.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

  • Wymagania. Może rosnąć na stanowisku słonecznym lub półcienistym. Wymaga ziemi próchnicznej, żyznej i stale wilgotnej. Jest całkowicie mrozoodporna.
  • Zabiegi pielęgnacyjne. Przez wiosnę i lato nawozi się wieloskładnikowymi nawozami. Ponieważ jest bardzo ekspansywna wskazane jest oddzielenie jej kłączy od innych roślin w ogrodzie np. specjalnymi foliami karbowanymi wkopanymi w ziemię.
  • Rozmnażanie. Najprościej przez podział rozrośniętych kęp lub przez kłącza. Formę typową można rozmnażać również przez nasiona.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-12].
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  3. a b Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. Świat kwiatów. [dostęp 2009-04-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Bertram Münker: Kwiaty polne i leśne. Warszawa: Świat Książki, 1998, s. 136-137. ISBN 83-7129-756-4.
  2. Rośliny błotne i bagienne do oczka wodnego. [dostęp 2009-04-22].