Typografia multiskryptowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Google Noto Sans – przykład niedoskonałego, lecz imponującego rozmachem kroju multiskryptowego. Celem przedsięwzięcia jest objęcie wszystkich systemów pisma świata.[1]

Typografia multiskryptowa – dziedzina typografii obejmująca projektowanie i użycie co najmniej dwóch różnych systemów pisma w jednym kroju pisma, bez względu na to, czy jeden z nich jest alfabetem łacińskim.

Pojęcie pochodzi od terminu skrypt w rozumieniu „system pisma” (ang. script).

Nadrzędnym celem typografa jest takie zaprojektowanie glifów, by złożone fragmenty tekstów w różnych językach wyglądały na równie ważne, a także największe możliwe upodobnienie znaków przy jednoczesnym poszanowaniu obcych sobie tradycji. Z powodu tej właśnie trudności typografię multiskryptową uważa się za jedną z najbardziej wymagających podłoża naukowego (kulturoznawczego, paleograficznego) dyscyplin artystyczno-rzemieślniczych.

Do problemów związanych z projektowaniem krojów multiskryptowych należy zaliczyć różnice w tradycjach piśmienniczych poszczególnych grup etnicznych (zróżnicowany sposób ich prowadzenia narzędzi takich jak pióro, pędzel, trzcina), historyczną ewolucję każdego z pism oraz konotacje polityczne – poszczególne skrypty ze względu na bogaty ładunek asocjacyjny lubią być wykorzystywane jako manifestacja tożsamości lub przynależności kulturowej.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

W dobie globalizacji multiskrypt zdobywa wśród projektantów pism coraz większą popularność i jest przedmiotem zainteresowania głównie typografów na co dzień posługujących się systemem niełacińskim. Do jego popularyzacji przyczyniają się wiodące ośrodki akademickie na świecie (University of Reading, Royal Academy of Art w Hadze, Cooper Union w Nowym Jorku i inne, np. w Meksyku lub Argentynie). Wspomagają go dwie technologie najbardziej sprzyjające typograficznemu zjednoczeniu świata: Unicode oraz OpenType.

Przykłady wykorzystania[edytuj | edytuj kod]

Kroje multiskryptowe służą do zachowania spójności stylistycznej w takich publikacjach, jak:

  • przewodniki turystyczne
  • słowniki
  • podręczniki do nauki języków obcych
  • katalogi wystaw
  • teksty naukowe dotyczące m.in.: Biblii, archeologii, geografii, historii

Wykorzystywane są przy projektach identyfikacji wizualnych dużych, międzynarodowych wydarzeń:

  • konferencji
  • zawodów sportowych
  • targów itd.

Oraz oznakowania miejskiego, np.:

  • kolei
  • metra
  • lotniska
  • muzeów
  • galerii
  • zabytków

Właściciele korporacji także często ubiegają się o spójną identyfikację firmy, co oznacza wykorzystanie krojów na wszelkiego rodzaju materiałach biurowych oraz w firmowej korespondencji bądź strategii marketingowej. Wreszcie nie wolno zapominać o kwitnącym dziś rynku aplikacji i oprogramowań, oraz o konieczności wizualnego dopasowania odpowiadających im interfejsów na różnych rozmiarów urządzeniach w różnych częściach świata.

Spór o słuszność[edytuj | edytuj kod]

Na światowym forum typograficznym od lat toczy się spór o słuszność projektowania krojów w skryptach, których projektanci nie czytają ani nie rozumieją. Niektórzy uważają, że takie praktyki nie mają prawa bytu ze względu na to, że natywny użytkownik nie tylko angażuje się we własnym języku w dialog, ale też ściera się z różnorodnymi pisemnymi formami o nieznanych poza jego krajem formatach i treściach[2]. Przeciwnym poglądem jest ten kładący nacisk na kwalifikacje; według niego sedno umiejętności zaprojektowania udanego kroju leży przede wszystkim w zdolności do przetrawienia jak największej części tradycji typograficznej danego regionu lub języka. Opowiadający się po tej stronie projektanci na pierwszym miejscu stawiają stopień poinformowania i dobrą orientację typograficzną, na drugim zaś dopiero – biegłość językową[3]. Ci przy okazji bardziej wymagających projektów dobierają sobie kompetentnych konsultantów natywnych, jednocześnie starając się również weryfikować informacje samodzielnie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Google Noto Fonts, www.google.com [dostęp 2017-02-18] (ang.).
  2. Echoes on designing across scripts, Gerry Leonidas, 17 października 2013 [dostęp 2017-01-30].
  3. Rosetta / Blog / Considerations in multilingual type design, „rosettatype.com” [dostęp 2017-01-30].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]