Węglik żelaza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Węglik żelaza – metastabilna faza pośrednia (faza przejściowa, nazywana również fazą międzymetaliczną), powstająca w wyniku uporządkowania rozmieszczenia atomów węgla, występujących w roztworach stałych węgla w sieci krystalicznej żelaza. Węgliki są związkami niestechiometrycznymi (bertolidy)[1].

Węgiel tworzy węgliki z metalami przejściowymi grup IVA do VIIA i z żelazem. Według Goldschmidta wyróżnia się węgliki o sieci krystalicznej[1]:

  • regularnej typu NaCl (B1); związki międzywęzłowe, np. TiC, ZrC
  • heksagonalnej typu WC (B6) i Mo2C (C6); związki międzywęzłowe, np. V2C, W2C, Fe2C
  • złożonej układu rombowego, którym przypisuje się wzór Me3C, np. Fe3C, Mn3C, Co3C i Ni3C.

Ziarna węgliku Fe3Ccementytu – (o różnej wielkości i kształcie) należą do najważniejszych elementów struktury stali i żeliwa (zobacz: wykres fazowy Fe–Fe3C). Powstają jako[1]:

  • cementyt I-rzędowy (pierwotny) – faza krystalizująca z fazy ciekłej
  • cementyt II-rzędowy (wtórny) – faza krystalizująca z ziaren przesyconego austenitu
  • cementyt III-rzędowy – faza krystalizująca z ziaren przesyconego ferrytu.

Węglik Fe2C występuje w stali hartowanej i niskoodpuszczanej i w dolnym bainicie. W heksagonalnej sieci Fe (A3) atomy węgla są ulokowane w lukach oktaedrycznych. Obsadzana jest co druga warstwa luk. Rzeczywisty skład chemiczny węgliku jest zbliżony do Fe2,4C, ponieważ nie wszystkie luki tych warstw są wypełnione atomami węgla[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Encyklopedia techniki – Metalurgia. Katowice: Wydawnictwo "Śląsk", 1978, s. 63, 831, 921–922. (pol.)