Warszyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Warszyn
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat stargardzki
Gmina Dolice
Strefa numeracyjna (+48) 91
Kod pocztowy 73-115
(poczta: Dolice)
Tablice rejestracyjne ZST
SIMC 0774730
Położenie na mapie gminy Dolice
Mapa lokalizacyjna gminy Dolice
Warszyn
Warszyn
Położenie na mapie powiatu stargardzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu stargardzkiego
Warszyn
Warszyn
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Warszyn
Warszyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Warszyn
Warszyn
Ziemia53°06′07″N 15°13′38″E/53,101944 15,227222

Warszyn (niem. Warsin) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Dolice, nad Strzelicą (prawym dopływem Płoni), położona 10 km na południowy wschód od Dolic (siedziby gminy) i 30 km na południowy wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

Historia[edytuj]

Miejscowość pierwszy raz była wzmiankowana w 1236, gdy książę wielkopolski Władysław Odonic nadał ją cystersom z Kołbacza. W średniowieczu Warszyn leżał niemalże na granicy Księstwa Pomorskiego z Marchią Brandenburską, nigdy jednak nie stał się własnością Marchii. Na miedziorytowej Wielkiej Mapie Księstwa Pomorskiego Eilhardusa Lubinusa z 1618 miejscowość pozostawała jeszcze w granicach Księstwa, zaznaczona jako Warsin. W 1637 umarł książę Bogusław XIV, wraz z którym wygasła dynastia Gryfitów, panująca przeszło 500 lat na Pomorzu i Warsin przeszedł w ręce szwedzkie. Jednak już po pokoju westfalskim w 1648 Warsin przeszedł we władanie Brandenburgii. Kolejno więc od 1701 i potem od 1871 należał najpierw do Królestwa Prus, potem zaś Cesarstwa Niemieckiego. Od 1945 Warszyn znajduje się w granicach Polski.

Zabytki[edytuj]

  • Kościół z kostki granitowej z XIII w. Portale kościoła wyróżniają się uskokami o ostrołukowych ościeżach. W oknach ściany północnej można oglądać zachowane witraże z XIX w., a na wieży dwa dzwony z XVI w. Niestety z zabytkowego wystroju wnętrza pozostało niewiele, przede wszystkim barokowy ołtarz główny. Organy, ogrzewanie kościelne i część ławek zostały wywiezione do kościoła w pobliskich Pełczycach zaraz po II wojnie światowej. Wieża kościoła zwieńczona jest barokowym hełmem z 8-boczną latarnią. Przy kościele dawny cmentarz otoczony kamiennym, XV-wiecznym murem z ozdobnymi bramkami.
  • Zabudowa wsi – forma "ulicówki", dwojaki i czworaki wybudowane niegdyś dla pracowników miejscowego majątku.
  • Park krajobrazowy ze zdewastowanymi grobowcami rodziny von Enckevort, ostatnich niemieckich właścicieli folwarku w Warszynie. Wśród nich odnaleźć można nagrobek porucznika Alberta von Enckevort, który zginął 25 października 1917, podczas ofensywy niemieckiej we Francji. Na płycie nagrobnej można odczytać pisane po niemiecku słowa: "Miłość pokona wszystko...". Z innych, poprzednich właścicieli Warszyna znane są także takie rodziny jak: von Brederlow, von Eickstedt, Derling, von Herzberg, czy von Kaeseke.
  • XIX-wieczna wieża widokowa z rozebranego, starego pałacu przy drodze do Brzeziny. Istniejący obecnie zabytkowy pałac powstał na początku XX w. w stylu pseudoklasycystycznym, wyremontowany w 1980 i po pożarze w roku 1987 ponownie odbudowany. Zachodnią elewację zdobi trzyosiowy ryzalit, zwieńczony trójkątnym tympanonem zawierającym wizerunek Orła Polskiego i herbu szlacheckiego żony byłego właściciela miejscowości. Tympanon wsparty jest na dwóch kolumnach.