Województwo pomorskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy obecnego województwa. Zobacz też: inne obszary określane jako województwo pomorskie.
województwo pomorskie
województwo
Herb Flaga
Herb województwa pomorskiego Flaga województwa pomorskiego
Państwo  Polska
Kod ISO 3166-2 PL-PM
TERYT 22
Stolica Gdańsk
Wojewoda Dariusz Drelich
Marszałek Mieczysław Struk
Powierzchnia 18 310,34 km²
Populacja (2017-06-30)
• liczba ludności

2 319 735[1].
• gęstość 127 os./km²
Urbanizacja 65,0
Tablice rejestracyjne G
Adres Urzędu Wojewódzkiego:
ul. Okopowa 21/27
80-810 Gdańsk
Adres Urzędu Marszałkowskiego:
ul. Okopowa 21/27
Gdańsk
Podział administracyjny
Liczba miast na prawach powiatu 4
Liczba powiatów 16
Liczba gmin miejskich 25
Liczba gmin miejsko-wiejskich 17
Liczba gmin wiejskich 81
Położenie na mapie Polski
Pomeranian in Poland (+rivers).svg
Strona Urzędu Wojewódzkiego
Strona Urzędu Marszałkowskiego
Portal Portal Polska

Województwo pomorskie (kaszub.: Pòmòrsczé wòjewództwò) – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw, położone w północnej części kraju. Siedzibą władz województwa jest Gdańsk. Obejmuje obszar o powierzchni 18 310,34 km². Jest najdalej wysuniętym na północ województwem państwa.

30 czerwca 2017 roku województwo miało 2 319 735 mieszkańców[1].

Historia[edytuj]

Województwa z lat 1975-1998 z granicą obecnego województwa pomorskiego

Województwo pomorskie zostało utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

W wyniku protestów Bydgoszczy nie udało się utworzyć wielkiego regionu pomorskiego obejmującego również Bydgoszcz, Toruń, Włocławek i Grudziądz (obecnie będących częścią województwa kujawsko-pomorskiego).

Geografia[edytuj]

Mapa fizyczna województwa.

Według danych z 1 stycznia 2014 r. powierzchnia województwa wynosiła 18 310,34 km²[2].

Według danych z 31 grudnia 2012 r. w woj. pomorskim lasy obejmowały powierzchnię 664,4 tys. ha, co stanowiło 36,3% jego powierzchni. 9,8 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych[3].

Położenie administracyjne[edytuj]

Województwo jest położone w północnej Polsce i graniczy z[4]:

oraz z województwami:

Położenie historyczne[edytuj]

Większość obszaru województwa znajduje się na terenie Pomorza Gdańskiego. Poza tym jego północno-zachodnia część zaliczana jest do Pomorza Zachodniego, natomiast część wschodnia do Prus.

Topografia[edytuj]

W wymiarze północ-południe województwo rozciąga się na długości 149 km, to jest 1°20′41″. W wymiarze wschód-zachód rozpiętość województwa wynosi 192 km, co w mierze kątowej daje 2°56′15″.

Współrzędne geograficzne skrajnych punktów:

Najwyższym punktem jest wierzchołek Wieżycy – 329 m n.p.m.

Podział administracyjny[edytuj]

Województwo pomorskie jest podzielone na 16 powiatów oraz 4 miasta na prawach powiatu.

Miasta na prawach powiatu
Herb Miasto n.prawach powiatu Populacja
(30 czerwca 2017)[1]
Powierzchnia
[km²]
POL Gdańsk COA.svg Gdańsk 464.293 265,50
POL Gdynia COA.svg Gdynia 246.543 135
POL Słupsk COA 1.svg Słupsk 91.715 43,15
POL Sopot COA.svg Sopot 36.701 17,31
Powiaty
Herb Powiat Siedziba Populacja
(30 czerwca 2017)
Powierzchnia
(km²)
POL powiat wejherowski COA.svg Powiat wejherowski Wejherowo 212.661 1279,84
POL powiat kartuski COA.svg Powiat kartuski Kartuzy 132.382 1120,04
POL powiat starogardzki COA.svg Powiat starogardzki Starogard Gdański 127.570 1345,28
POL powiat tczewski COA.svg Powiat tczewski Tczew 115.825 697,54
POL powiat gdański COA.svg Powiat gdański Pruszcz Gdański 112.775 793,17
POL powiat słupski COA.svg Powiat słupski Słupsk 98.562 2304
POL powiat chojnicki COA.svg Powiat chojnicki Chojnice 97.077 1364,25
POL Coa powiat pucki.svg Powiat pucki Puck 84.202 577,85
POL powiat kwidzyński COA.svg Powiat kwidzyński Kwidzyn 83.499 834,64
POL powiat bytowski COA.svg Powiat bytowski Bytów 78.916 2192,81
POL powiat kościerski COA 1.svg Powiat kościerski Kościerzyna 71.958 1165,85
POL powiat lęborski COA.svg Powiat lęborski Lębork 66.219 706,99
POL powiat malborski COA.svg Powiat malborski Malbork 63.919 494,63
POL powiat człuchowski COA.svg Powiat człuchowski Człuchów 56.748 1574,41
POL powiat sztumski COA.svg Powiat sztumski Sztum 42.122 730,85
POL Powiat nowodworski COA.svg Powiat nowodworski Nowy Dwór Gdański 35.948 652,75

Urbanizacja[edytuj]

W województwie pomorskim znajduje się Trójmiasto, czyli zespół trzech miast: Gdańska, Gdyni i Sopotu. Kolejne trzy miasta: Wejherowo, Rumia i Reda nazywane są Małym Trójmiastem Kaszubskim. Aglomeracja gdańska składa się z siedmiu miast, również z Pruszcza Gdańskiego. Niektórzy urbaniści zaliczają do niej ponadto Puck, Tczew i Żukowo.

Podkreślono siedziby władz powiatów, a pogrubiono miasta na prawach powiatu.

Liczba mieszkańców na dzień 30 czerwca 2017[1]:

Gdansk Glowne Miasto.jpg
Gdańsk
Terminal kontenerowy Gdynia.jpg
Gdynia
NoDSC 0143.JPG
Słupsk
Tczew 026.jpg
Tczew
Starogard Gdański, Rynek, SV cíp.JPG
Starogard Gdański
Poland Chojnice - town hall.jpg
Chojnice
Malbork 1.jpg
Malbork
Pl sopot molo.jpg
Sopot
Kwidzyn zamek.jpg
Kwidzyn
Lębork ul staromiejska.jpg
Lębork
Herb Miasto Powiat Populacja Powierzchnia
(km²)
Gdansk COA.svg Gdańsk Miasto na prawach powiatu 464.293 265,50
POL Gdynia COA.svg Gdynia Miasto na prawach powiatu 246.643 135
POL Słupsk COA 1.svg Słupsk Miasto na prawach powiatu 91.715 43,15
POL Tczew COA 1.svg Tczew Powiat tczewski 60.285 22,26
POL Wejherowo COA.svg Wejherowo Powiat wejherowski 50.016 25,65
POL Rumia COA.svg Rumia Powiat wejherowski 48.317 30,09
POL Starogard Gdański COA.svg Starogard Gdański Powiat starogardzki 48.144 25,27
POL Chojnice COA.svg Chojnice Powiat chojnicki 39.950 21,05
POL Malbork COA.svg Malbork Powiat malborski 38.784 17,15
POL Kwidzyn COA.svg Kwidzyn Powiat kwidzyński 38.605 21,54
POL Sopot COA.svg Sopot Miasto na prawach powiatu 36.701 17,31
POL Lębork COA.svg Lębork Powiat lęborski 35.351 17,86
POL Pruszcz Gdański COA.svg Pruszcz Gdański Powiat gdański 30.287 16,47
POL Reda COA.svg Reda Powiat wejherowski 24.888 34,96
POL Kościerzyna COA.svg Kościerzyna Powiat kościerski 23.858 15,83
POL Bytów COA.svg Bytów Powiat bytowski 17.033 8,72
POL Ustka COA 1.svg Ustka Powiat słupski 15.774 10,19
POL Kartuzy COA.svg Kartuzy Powiat kartuski 14.663 6,23
POL Człuchów COA.svg Człuchów Powiat człuchowski 13.888 12,48
POL Puck COA.svg Puck Powiat pucki 11.302 4,9
POL Miastko COA 1.svg Miastko Powiat bytowski 10.597 5,68
POL Sztum COA.svg Sztum Powiat sztumski 10.188 4,59
POL Władysławowo COA.svg Władysławowo Powiat pucki 10.021 12,59
POL Nowy Dwór Gdański COA.svg Nowy Dwór Gdański Powiat nowodworski 9.954 5,06
POL Czersk COA.svg Czersk Powiat chojnicki 9.953 9,73
POL Prabuty COA.svg Prabuty Powiat kwidzyński 8.725 7, 29
POL Pelplin COA.svg Pelplin Powiat tczewski 7.979 4,45
POL Skarszewy COA.svg Skarszewy Powiat starogardzki 7.138 9,43
POL Gniew COA.svg Gniew Powiat tczewski 6.820 6,23
POL Żukowo COA.svg Żukowo Powiat kartuski 6.608 5
POL Czarne COA.svg Czarne Powiat człuchowski 6.022 46,39
POL Dzierzgoń COA.svg Dzierzgoń Powiat sztumski 5.459 3,88
POL Brusy COA.svg Brusy Powiat chojnicki 5.196 5,1
POL Debrzno COA old.svg Debrzno Powiat człuchowski 5.152 7,52
POL Nowy Staw COA.svg Nowy Staw Powiat malborski 4.184 4,65
POL Łeba COA 1.svg Łeba Powiat lęborski 3.719 14,8
POL Kępice COA.svg Kępice Powiat słupski 3.660 4,65
POL Skórcz COA.svg Skórcz Powiat starogardzki 3.546 3,67
POL Hel COA.svg Hel Powiat pucki 3.413 21,27
POL Czarna Woda COA.svg Czarna Woda Powiat starogardzki 2.844 27,75
POL Jastarnia COA.svg Jastarnia Powiat pucki 2.728 8
POL Krynica Morska COA.svg Krynica Morska Powiat nowodworski 1.323 102,04

Ochrona przyrody[edytuj]

Parki Narodowe:

Parki Krajobrazowe

Obszary chronione powiatu słupskiego

Demografia[edytuj]

Gęstość zaludnienia w województwie pomorskim terenów wiejskich w osobach na km² (w przekroju gminnym, stan 1 stycznia 2007 roku) [1].

Dane z 31 grudnia 2014 r.

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 2 302 077 100 1 180 090 51,3 1 121 987 48,7
Gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
125,7 64,4 61,3
  • Piramida wieku mieszkańców W. pomorskiego w 2014 roku[5].


Piramida wieku Pomorskie.png

Religia[edytuj]

Gospodarka[edytuj]

W 2012 r. produkt krajowy brutto woj. pomorskiego wynosił 93,9 mld zł, co stanowiło 5,8% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 41,0 tys. zł (97,9% średniej krajowej), co plasowało pomorskie na 5. miejscu względem innych województw[6].

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. pomorskiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3646,08 zł, co lokowało je na 3. miejscu względem wszystkich województw[7].

W końcu marca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 115,4 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 13,3% do aktywnych zawodowo[8].

W 2011 r. 9,1% mieszkańców w gospodarstwach domowych woj. pomorskiego miało wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego (tzn. znajdowało się poniżej minimum egzystencji)[9].

Bezpieczeństwo publiczne[edytuj]

W województwie pomorskim działa centrum powiadamiania ratunkowego, które znajduje się w Gdańsku i które obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999[10].

Transport[edytuj]

Tabor kolejowy[edytuj]

Województwo pomorskie jest obecnie właścicielem 13 autobusów szynowych, kupionych przez Urząd Marszałkowski.

Tabor kolejowy w Gdyni
ozn. kolejowe ozn. producenta numery liczba producent
SA103 214Ma 006, 011 2 Pesa Bydgoszcz
SA109 212M 006 1 Kolzam
SA131 218M 001 1 Pesa
SA132 218Mb 005-007 3 Pesa
SA137 220M 001–002 2 Newag
SA138 221M 001–004 4 Newag

Oświata[11][edytuj]

Gmach główny, Politechnika Gdańska - najstarsza politechnika w kraju

Szkolnictwo wyższe:

Administracja[edytuj]

Samorząd wojewódzki[edytuj]

Organem uchwałodawczym jest Sejmik Województwa Pomorskiego, składający się z 33 radnych[12]. Sejmik wybiera organ wykonawczy województwa, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem. Siedzibą sejmiku województwa jest Gdańsk[13]. W Słupsku znajduje się także oddział zamiejscowy urzędu marszałkowskiego[14].

Marszałkowie województwa pomorskiego:

Wicemarszałkowie województwa pomorskiego:

Administracja rządowa[edytuj]

Organem administracji rządowej jest Wojewoda Pomorski, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Gdańsk[13], posiada on także delegaturę w Słupsku[15].

Wojewodowie pomorscy:

Wicewojewodowie pomorscy:

Logo województwa pomorskiego[edytuj]

Pierwsze logo województwa pomorskiego zostało wyłonione w konkursie i oficjalnie ogłoszone 22 czerwca 2007 roku. Autor logo to Wojciech Janicki, wykładowca poznańskiej Akademii Sztuk Pięknych. Przedstawiało ono maszerującego człowieka, złożonego z trzech elementów: słońca (głowa postaci) symbolizującego radość, energię, rozwój, fali (tworzącej ręce) podkreślającej nadmorskie położenie województwa, wypoczynek oraz dynamikę oraz strzałki (przypominającej nogi), która z jednej strony wskazuje kurs, kierunek północny, a z drugiej przypomina namiot – oznaczający turystykę lub dach domu – symbol opieki i gościnności. Pod grafiką znajdowało się hasło promujące województwo: „Pomorskie – dobry kurs”, również wyłonione w drodze konkursu[16].

15 kwietnia 2015 zaprezentowano nowe logo województwa autorstwa grafika Andrzeja Pągowskiego. Składa się ono z żółto-czerwonego wykrzyknika i stylizowanego napisu „Pomorskie” w kolorze granatowym[17].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d GUS (autor korporatywny), Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 czerwca 2017 roku [dostęp 2017-10-21] (pol.).
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2014 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2014-07-24. ISSN 1505-5507.
  3. Raport o stanie lasów w Polsce 2012. Warszawa: Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, 2013, s. 78. ISSN 1641-3229.
  4. geoportal.gov.pl. geoportal.gov.pl. [dostęp 2013-07-27].
  5. http://www.polskawliczbach.pl/pomorskie, w oparciu o dane GUS.
  6. Rocznik Statystyczny Województw 2014. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2015-01-12, s. 625. ISSN 1230-5820.
  7. Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 listopada 2011 r. (M.P. z 2011 r. Nr 108, poz. 1099).
  8. Bezrobotni oraz stopa bezrobocia według województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec marca 2012 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2012-04-26. [dostęp 2012-05-20].
  9. Ubóstwo w Polsce w 2011 r. Główny Urząd Statystyczny, 2012-05-31. [dostęp 2012-06-08]. s. 15.
  10. Wykaz NKA dla lokalizacji Ab. Służb Alarmowych 112 (pol.). uke.gov.pl. [dostęp 2014-12-27].
  11. Polska w Liczbach: Poziom wykształcenia mieszkańców (w wieku 13 lat i więcej) w pomorskim (pol.). Polska w Liczbach. [dostęp 2015-05-18].
  12. Zarządzenie nr 56/10 Wojewody Pomorskiego z dnia 4 marca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2010 r. Nr 35, poz. 594]).
  13. a b (Art. 3.) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. (Dz.U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603).
  14. Oddział Zamiejscowy Urzędu w Słupsku. W: Biuletyn Informacji Publicznej [on-line]. Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego. [dostęp 2011-10-30].
  15. Delegatura w Słupsku. Pomorski Urząd Wojewódzki. [dostęp 2011-10-30].
  16. Magazyn Pomorskie: Województwo Pomorskie ma swoje logo. s. 3.
  17. Nowa jakość w promocji regionu. 2015-04-15.

Linki zewnętrzne[edytuj]