Województwo pomorskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy obecnego województwa. Zobacz też: inne obszary określane jako województwo pomorskie.
województwo pomorskie
Herb województwa pomorskiego Flaga województwa pomorskiego
Herb województwa Flaga województwa
Pomorskie (EE,E NN,N).png
województwo pomorskie na mapie Polski
Siedziba wojewody
Siedziba sejmiku
Gdansk COA.svg Gdańsk
Urząd Wojewódzki Gdańsk,
ul. Okopowa 21/27
Wojewoda Ryszard Stachurski
Urząd Marszałkowski Gdańsk,
ul. Okopowa 21/27
Marszałek Mieczysław Struk
Powierzchnia 18 310,34 km²
Ludność 2 302 077 mieszk.
(31 grudnia 2014)
Gęstość zaludnienia 126 mieszk./km²
Urbanizacja 65,0%
Tablica rejestracyjna G
TERYT 22
Kod ISO PL-PM
Podział administracyjny województwa pomorskiego
miasta na prawach powiatu 4
powiaty 16
gminy miejskie 25
miejsko-wiejskie 17
wiejskie 81
Adres urzędu
wojewódzkiego
ul. Okopowa 21/27
80-810 Gdańsk
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Województwo pomorskie w Wikipodróżach
Pomorski Urząd Wojewódzki
Oficjalna strona województwa pomorskiego

Województwo pomorskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw, położone w północnej Polsce. Siedzibą władz województwa jest Gdańsk. Obejmuje obszar o powierzchni 18 310,34 km².

Według danych z 31 grudnia 2014 r. województwo miało 2 302 077 mieszkańców[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Województwa z lat 1975-1998 z granicą obecnego województwa pomorskiego

Województwo pomorskie zostało utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

W wyniku protestów Bydgoszczy nie udało się utworzyć wielkiego regionu pomorskiego obejmującego również Bydgoszcz, Toruń, Włocławek i Grudziądz.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Mapa fizyczna województwa

Według danych z 1 stycznia 2014 r. powierzchnia województwa wynosiła 18 310,34 km²[2].

Według danych z 31 grudnia 2012 r. w woj. pomorskim lasy obejmowały powierzchnię 664,4 tys. ha, co stanowiło 36,3% jego powierzchni. 9,8 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych[3].

Położenie administracyjne[edytuj | edytuj kod]

Województwo jest położone w północnej Polsce i graniczy z[4]:

oraz z województwami:

Położenie historyczne[edytuj | edytuj kod]

Większość obszaru województwa znajduje się na terenie Pomorza Gdańskiego. Poza tym jego północno-zachodnia część zaliczana jest do Pomorza Zachodniego, natomiast część wschodnia do Prus.

Topografia[edytuj | edytuj kod]

W wymiarze północ-południe województwo rozciąga się na długości 149 km, to jest 1°20′41″. W wymiarze wschód-zachód rozpiętość województwa wynosi 192 km, co w mierze kątowej daje 2°56′15″.

Współrzędne geograficzne skrajnych punktów:

Najwyższym punktem jest wierzchołek Wieżycy – 329 m n.p.m.
Najniższym punktem jest dno depresji w Raczkach Elbląskich – 2 m p.p.m.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Województwo pomorskie jest podzielone na 16 powiatów oraz 4 miasta na prawach powiatu.

Miasta na prawach powiatu
Herb Miasto n.prawach powiatu Populacja
(31 grudnia 2014)[1]
Powierzchnia
[km²]
POL Gdańsk COA.svg Gdańsk 461.489 265,50
POL Gdynia COA.svg Gdynia 247.820 135
POL Słupsk COA 1.svg Słupsk 93.206 43,15
POL Sopot COA.svg Sopot 37.654 17,31
Powiaty
Herb Powiat Siedziba Populacja
(31 grudnia 2014)
Powierzchnia
(km²)
POL powiat wejherowski COA.svg Powiat wejherowski Wejherowo 207.676 1279,84
POL powiat starogardzki COA.svg Powiat starogardzki Starogard Gdański 127.297 1345,28
POL powiat kartuski COA.svg Powiat kartuski Kartuzy 127.098 1120,04
POL powiat tczewski COA.svg Powiat tczewski Tczew 116.040 697,54
POL powiat gdański COA.svg Powiat gdański Pruszcz Gdański 107.382 793,17
POL powiat słupski COA.svg Powiat słupski Słupsk 97.727 2304
POL powiat chojnicki COA.svg Powiat chojnicki Chojnice 96.345 1364,25
POL powiat kwidzyński COA.svg Powiat kwidzyński Kwidzyn 83.627 834,64
POL Coa powiat pucki.svg Powiat pucki Puck 82.414 577,85
POL powiat bytowski COA.svg Powiat bytowski Bytów 78.631 2192,81
POL powiat kościerski COA 1.svg Powiat kościerski Kościerzyna 71.394 1165,85
POL powiat lęborski COA.svg Powiat lęborski Lębork 66.256 706,99
POL powiat malborski COA.svg Powiat malborski Malbork 64.257 494,63
POL powiat człuchowski COA.svg Powiat człuchowski Człuchów 57.028 1574,41
POL powiat sztumski COA.svg Powiat sztumski Sztum 42.482 730,85
POL Powiat nowodworski COA.svg Powiat nowodworski Nowy Dwór Gdański 36.254 652,75

Urbanizacja[edytuj | edytuj kod]

W województwie pomorskim znajduje się Trójmiasto, czyli zespół trzech miast: Gdańska, Gdyni i Sopotu. Kolejne trzy miasta: Wejherowo, Rumia i Reda nazywane są Małym Trójmiastem Kaszubskim. Aglomeracja gdańska składa się z siedmiu miast, również z Pruszcza Gdańskiego. Niektórzy urbaniści zaliczają do niej ponadto Puck, Tczew i Żukowo.

Podkreślono siedziby władz powiatów, a pogrubiono miasta na prawach powiatu.

Liczba mieszkańców na dzień 31 grudnia 2014[1]:

Gdansk Glowne Miasto.jpg
Gdańsk
Terminal kontenerowy Gdynia.jpg
Gdynia
NoDSC 0143.JPG
Słupsk
Tczew 026.jpg
Tczew
Starogard Gdański, Rynek, SV cíp.JPG
Starogard Gdański
Poland Chojnice - town hall.jpg
Chojnice
Malbork 1.jpg
Malbork
Pl sopot molo.jpg
Sopot
Kwidzyn zamek.jpg
Kwidzyn
Lębork ul staromiejska.jpg
Lębork
Herb Miasto Powiat Populacja Powierzchnia
(km²)
Gdansk COA.svg Gdańsk Miasto na prawach powiatu 461.489 265,50
POL Gdynia COA.svg Gdynia Miasto na prawach powiatu 247.820 135
POL Słupsk COA 1.svg Słupsk Miasto na prawach powiatu 93.206 43,15
POL Tczew COA 1.svg Tczew Powiat tczewski 60.573 22,26
POL Wejherowo COA.svg Wejherowo Powiat wejherowski 50.292 25,65
POL Starogard Gdański COA.svg Starogard Gdański Powiat starogardzki 48.327 25,27
POL Rumia COA.svg Rumia Powiat wejherowski 47.602 30,09
POL Chojnice COA.svg Chojnice Powiat chojnicki 40.056 21,05
POL Malbork COA.svg Malbork Powiat malborski 38.950 17,15
POL Kwidzyn COA.svg Kwidzyn Powiat kwidzyński 38.757 21,54
POL Sopot COA.svg Sopot Miasto na prawach powiatu 37.654 17,31
POL Lębork COA.svg Lębork Powiat lęborski 35.443 17,86
POL Pruszcz Gdański COA.svg Pruszcz Gdański Powiat gdański 29.226 16,47
POL Kościerzyna COA.svg Kościerzyna Powiat kościerski 23.738 15,83
POL Reda COA.svg Reda Powiat wejherowski 23.565 34,96
POL Bytów COA.svg Bytów Powiat bytowski 17.011 8,72
POL Ustka COA 1.svg Ustka Powiat słupski 16.056 10,19
POL Władysławowo COA.svg Władysławowo Powiat pucki 15.456 12,59
POL Kartuzy COA.svg Kartuzy Powiat kartuski 14.840 6,23
POL Człuchów COA.svg Człuchów Powiat człuchowski 14.224 12,48
POL Puck COA.svg Puck Powiat pucki 11.321 4,9
POL Miastko COA 1.svg Miastko Powiat bytowski 10.866 5,68
POL Sztum COA.svg Sztum Powiat sztumski 10.308 4,59
POL Czersk COA.svg Czersk Powiat chojnicki 10.030 9,73
POL Nowy Dwór Gdański COA.svg Nowy Dwór Gdański Powiat nowodworski 10.015 5,06
POL Prabuty COA.svg Prabuty Powiat kwidzyński 8.781 7, 29
POL Pelplin COA.svg Pelplin Powiat tczewski 8.225 4,45
POL Skarszewy COA.svg Skarszewy Powiat starogardzki 7.057 9,43
POL Gniew COA.svg Gniew Powiat tczewski 6.898 6,23
POL Żukowo COA.svg Żukowo Powiat kartuski 6.532 5
POL Czarne COA.svg Czarne Powiat człuchowski 6.052 46,39
POL Dzierzgoń COA.svg Dzierzgoń Powiat sztumski 5.524 3,88
POL Debrzno COA.svg Debrzno Powiat człuchowski 5.185 7,52
POL Brusy COA.svg Brusy Powiat chojnicki 5.093 5,1
POL Nowy Staw COA.svg Nowy Staw Powiat malborski 4.330 4,65
POL Jastarnia COA.svg Jastarnia Powiat pucki 3.866 8
POL Łeba COA 1.svg Łeba Powiat lęborski 3.836 14,8
POL Kępice COA.svg Kępice Powiat słupski 3.737 4,65
POL Hel COA.svg Hel Powiat pucki 3.594 21,27
POL Skórcz COA.svg Skórcz Powiat starogardzki 3.551 3,67
POL Czarna Woda COA.svg Czarna Woda Powiat starogardzki 2.865 27,75
POL Krynica Morska COA.svg Krynica Morska Powiat nowodworski 1.335 102,04

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Gęstość zaludnienia w województwie pomorskim terenów wiejskich w osobach na km² (w przekroju gminnym, stan 1 stycznia 2007 roku) [1].

Dane z 31 grudnia 2014 r.[1]

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 2 302 077 100 1 180 090 51,3 1 121 987 48,7
Gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
125,7 64,4 61,3

Religia[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W 2012 r. produkt krajowy brutto woj. pomorskiego wynosił 93,9 mld zł, co stanowiło 5,8% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 41,0 tys. zł (97,9% średniej krajowej), co plasowało pomorskie na 5. miejscu względem innych województw[5].

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. pomorskiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3646,08 zł, co lokowało je na 3. miejscu względem wszystkich województw[6].

W końcu marca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 115,4 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 13,3% do aktywnych zawodowo[7].

Według danych z 2011 r. 9,1% mieszkańców w gospodarstwach domowych woj. pomorskiego miało wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego (tzn. znajdowało się poniżej minimum egzystencji)[8].

Bezpieczeństwo publiczne[edytuj | edytuj kod]

W województwie pomorskim działa centrum powiadamiania ratunkowego, które znajduje się w Gdańsku i które obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999[9].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Tabor kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Województwo pomorskie jest obecnie właścicielem 13 autobusów szynowych, kupionych przez Urząd Marszałkowski.

Tabor kolejowy w Gdyni
ozn. kolejowe ozn. producenta numery liczba producent
SA103 214Ma 006, 011 2 Pesa Bydgoszcz
SA109 212M 006 1 Kolzam
SA131 218M 001 1 Pesa
SA132 218Mb 005-007 3 Pesa
SA137 220M 001–002 2 Newag
SA138 221M 001–004 4 Newag

Oświata[10][edytuj | edytuj kod]

Gmach główny, Politechnika Gdańska - najstarsza politechnika w kraju

Szkolnictwo wyższe:

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Samorząd wojewódzki[edytuj | edytuj kod]

Organem uchwałodawczym jest Sejmik Województwa Pomorskiego, składający się z 33 radnych[11]. Sejmik wybiera organ wykonawczy województwa, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem. Siedzibą sejmiku województwa jest Gdańsk[12]. W Słupsku znajduje się także oddział zamiejscowy urzędu marszałkowskiego[13].

Marszałkowie województwa pomorskiego:

Wicemarszałkowie województwa pomorskiego:

Administracja rządowa[edytuj | edytuj kod]

Organem administracji rządowej jest Wojewoda Pomorski, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Gdańsk[12], posiada on także delegaturę w Słupsku[14].

Wojewodowie pomorscy:

Wicewojewoda pomorski:

Logo województwa pomorskiego[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze logo województwa pomorskiego zostało wyłonione w konkursie i oficjalnie ogłoszone 22 czerwca 2007 roku. Autor logo to Wojciech Janicki, wykładowca poznańskiej Akademii Sztuk Pięknych. Przedstawiało ono maszerującego człowieka, złożonego z trzech elementów: słońca (głowa postaci) symbolizującego radość, energię, rozwój, fali (tworzącej ręce) podkreślającej nadmorskie położenie województwa, wypoczynek oraz dynamikę oraz strzałki (przypominającej nogi), która z jednej strony wskazuje kurs, kierunek północny, a z drugiej przypomina namiot – oznaczający turystykę lub dach domu – symbol opieki i gościnności. Pod grafiką znajdowało się hasło promujące województwo: „Pomorskie – dobry kurs”, również wyłonione w drodze konkursu[15].

15 kwietnia 2015 zaprezentowano nowe logo województwa autorstwa grafika Andrzeja Pągowskiego. Składa się ono z żółto-czerwonego wykrzyknika i stylizowanego napisu „Pomorskie” w kolorze granatowym[16].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2014 r. (TABL. 8. LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI, WOJEWÓDZTW (NTS 2), POWIATÓW (LAU 1) I GMIN (LAU 2) W 2014 R. (cd.) od strony 94)
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2014 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2014-07-24. ISSN 1505-5507.
  3. Raport o stanie lasów w Polsce 2012. Warszawa: Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, 2013, s. 78. ISSN 1641-3229.
  4. geoportal.gov.pl. geoportal.gov.pl. [dostęp 2013-07-27].
  5. Rocznik Statystyczny Województw 2014. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2015-01-12, s. 625. ISSN 1230-5820.
  6. Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 listopada 2011 r. (M.P. z 2011 r. Nr 108, poz. 1099).
  7. Bezrobotni oraz stopa bezrobocia wg województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec marca 2012 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2012-04-26. [dostęp 2012-05-20].
  8. Ubóstwo w Polsce w 2011 r. Główny Urząd Statystyczny, 2012-05-31. [dostęp 2012-06-08]. s. 15.
  9. Wykaz NKA dla lokalizacji Ab. Służb Alarmowych 112 (pol.). uke.gov.pl. [dostęp 2014-12-27].
  10. Polska w Liczbach: Poziom wykształcenia mieszkańców (w wieku 13 lat i więcej) w pomorskim (pol.). Polska w Liczbach. [dostęp 2015-05-18].
  11. Zarządzenie nr 56/10 Wojewody Pomorskiego z dnia 4 marca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2010 r. Nr 35, poz. 594]).
  12. 12,0 12,1 (Art. 3.) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603).
  13. Oddział Zamiejscowy Urzędu w Słupsku. W: Biuletyn Informacji Publicznej [on-line]. Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego. [dostęp 2011-10-30].
  14. Delegatura w Słupsku. Pomorski Urząd Wojewódzki. [dostęp 2011-10-30].
  15. Magazyn Pomorskie: Województwo Pomorskie ma swoje logo. s. 3.
  16. Nowa jakość w promocji regionu. 2015-04-15.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]