Warunkowanie awersji
Warunkowanie awersji – typ przeciwwarunkowania, w którym stan nieprzyjemny kojarzy się z niepożądanym zachowaniem. W warunkowaniu awersji próbuje się zastąpić pozytywną reakcję na bodziec szkodliwy reakcją negatywną (awersja).
Terapia awersyjna polega na tym, iż nieprzyjemne doznania kojarzy się z niepożądanym zachowaniem. W leczeniu alkoholizmu podano zastrzyki z emetyny lub apomorfiny, które szybko wywołują nudności i wymioty. Bezpośrednio przed wymiotami pacjentowi podawany był jego ulubiony napój alkoholowy[1]. Stosuje się też czasem umieszany podskórnie disulfiram powodujący bardzo nieprzyjemną reakcję organizmu po spożyciu alkoholu[2][3]. W leczeniu uzależnienia od kokainy stosowano terapię awersyjną opartą na wywoływaniu wymiotów oraz na podawaniu elektrowstrząsom[4].
W leczeniu pedofilii pacjentów poddawano wstrząsom elektrycznym podczas oglądania zdjęć nagich dzieci, co miało na celu wyeliminowanie reakcji seksualnych wobec dzieci[5]. Stosowano też wieloetapową terapię awersyjną łączącą elektrowstrząsy i nieprzyjemne bodźce dźwiękowe[6]. Była to też jedna z technik stosowanych w ramach terapii konwersyjnych. Niektórzy eksperci uważają ją za nieskuteczną, szkodliwą i nieetyczną[7][8][9].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Aversion Therapy - an overview | ScienceDirect Topics [online], www.sciencedirect.com [dostęp 2025-09-02].
- ↑ Colin Brewer, Emmanuel Streel, Marilyn Skinner, Supervised Disulfiram's Superior Effectiveness in Alcoholism Treatment: Ethical, Methodological, and Psychological Aspects, „Alcohol and Alcoholism (Oxford, Oxfordshire)”, 52 (2), 2017, s. 213–219, DOI: 10.1093/alcalc/agw093, ISSN 1464-3502, PMID: 28064151 [dostęp 2025-09-02].
- ↑ Terapia awersyjna to za mało – dlaczego bez psychoterapii łatwo wrócić do picia? [online], psychologiawpraktyce.pl, 23 lipca 2025 [dostęp 2025-09-02].
- ↑ Jerome J. Platt, Cocaine Addiction: Theory, Research, and Treatment, Harvard University Press, 1997, s. 241, ISBN 978-0-674-00178-7 [dostęp 2025-09-02] (ang.).
- ↑ David G. Myers, Joanna Gilewicz, Psychologia, Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, 2003, ISBN 978-83-7150-695-6 [dostęp 2025-09-02].
- ↑ Richard C. Josiassen, John Fantuzzo, Alexander C. Rosen, Treatment of pedophilia using multistage aversion therapy and social skills training, „Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry”, 11 (1), 1980, s. 55–61, DOI: 10.1016/0005-7916(80)90054-3, ISSN 0005-7916 [dostęp 2025-09-02].
- ↑ Jack Drescher i inni, The Growing Regulation of Conversion Therapy, „Journal of Medical Regulation”, 102 (2), 2016, s. 7–12, ISSN 2572-1801, PMID: 27754500, PMCID: PMC5040471 [dostęp 2025-09-02].
- ↑ Aversion Therapy: What It Is, Efficacy, Controversy, and More [online], Healthline, 10 października 2019 [dostęp 2025-09-02] (ang.).
- ↑ Aversion therapy: A personal account | BPS [online], BPS [dostęp 2025-09-02] [zarchiwizowane z adresu 2024-11-03] (ang.).