Wizerunk własny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wizerunk własny żywota człowieka poczciwego…
Ilustracja
Strona tytułowa
Autor Mikołaj Rej
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Kraków
Język polski
Data wydania 1558

Wizerunk własny żywota człowieka poczciwego, w którym jako we źwierciedle snadnie każdy swe sprawy oględać może, zebrany i z filozofów i z różnych obyczajów świata tego – utwór Mikołaja Reja, wydany w 1558 w Krakowie.

Wizerunk, pisany wierszem, ma charakter parenetyczny – przedstawia wzory życiowe do naśladowania. Tekst oparty jest na dziele Zodiacus vitae z 1531, którego autorem był Pietro Angelo Manzoli (Palingenius), zwolennik platonizmu. Rej jednak dość swobodnie dodawał i usuwał fragmenty. W oryginale tekst podzielony był na dwanaście rozdziałów, nazwanych według znaków zodiaku. Rej zrezygnował jednak z tego podziału. W miejsce poety rozważającego różne wersje życiowe wprowadził młodzieńca, który rozpoczyna nauki w szkole Hipokratesa, a następnie rusza do innych mędrców (jak Diogenes, Epikur, Anaksagoras, Sokrates, Teofrast, Solinus, Platon, Zoroaster, Ksenokrates, Solon i Arystoteles). Utwór prezentuje poglądy filozofów, jednak nie zawsze są dokładnie oddane ich rzeczywiste sądy. Oprócz przekazywania nauk napotkani filozofowie komentują zdarzenia i postępki ludzi. W tekście Manzoliego obecna jest platońska niechęć do świata materialnego. Rej krytykuje raczej życie światowe oraz pogoń za dobrami doczesnymi i dodaje do tego pochwałę ziemiańskiego życia na wsi jako preferowany model życia.

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Jerzy Ziomek: Renesans. Wyd. XI – 5 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 232-236, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13843-1.