Zaślaz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zaślaz
Ilustracja
Zaślaz mieszańcowy
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd ślazowce
Rodzina ślazowate
Rodzaj zaślaz
Nazwa systematyczna
Abutilon Mill.
Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754
Typ nomenklatoryczny
Abutilon theophrasti Medik[2]
Abutilon darvinii
Abutilon theophrasti

Zaślaz[3], klonik[4] (Abutilon Mill.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Obejmuje ok. 120[5], 150[3], 177[6] gatunków. Rośliny te występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej całego świata, z dużym zróżnicowaniem w Australii (48 gatunków)[5]. W Europie rośnie tylko jeden gatunek – zaślaz pospolity A. theophrasti[5], w Polsce jako antropofit lokalnie zadomowiony[7].

Zaślaz pospolity jest ważną rośliną włóknodajną w Chinach, natomiast w Ameryce Północnej jest uciążliwym i powodującym duże straty chwastem. Niektóre inne gatunki uprawiane są jako ozdobne, lecznicze i włóknodajne[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Byliny, półkrzewy i krzewy[8], zazwyczaj wiecznie zielone. U większości gatunków kwiaty są szeroko rozwarte, u niektórych gatunków zwisające na szypułkach, z rozdętym kielichem, przystosowane do zapylania przez kolibry. U większości gatunków kolor kwiatów jest żółty lub pomarańczowy[9].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[10]

Abortopetalum O. Deg.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do plemienia Malveae, podrodziny Malvoideae, rodziny ślazowatych Malvaceae, rzędu ślazowców, kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta )[1][11].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd ślazowce (Malvales Dumort.), podrząd Malvineae Rchb., rodzina ślazowate (Malvaceae Juss.), podplemię Abutilinae A. Gray, rodzaj zaślaz (Abutilon Mill.)[12]

Wykaz gatunków[6]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].
  3. a b Alicja i Jerzy Szweykowscy (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", 2003, s. 1026. ISBN 83-214-1305-6.
  4. Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina Botanica, 2008, s. 13. ISBN 978-83-925110-5-2.
  5. a b c d David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 2. ISBN 978-1-107-11502-6.
  6. a b Abutilon Mill.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-01-27].
  7. B. Tokarska-Guzik, Z. Dajdok, M. Zając, A. Zając, A. Urbisz, W. Danielewicz: Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych. Warszawa: Generalna Dyrekcja Ochrony Srodowiska, 2012. ISBN 978-83-62940-34-9.
  8. Abutilon Miller. W: Flora of North America [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2020-01-29].
  9. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.Sprawdź autora:1.
  10. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-15].
  11. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
  12. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Abutilon (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-18].