Ława sądowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Ława sądowa - organ samorządu miast i wsi lokowanych na prawie niemieckim z okresu XIII-XVIII wieku. Był powoływany przez właściciela gruntowego lub wybierany przez ogół mieszkańców, w późniejszym okresie także przez radę miejską, która liczyła 7-12 członków, zwanych ławnikami.

Rozróżniano 3 rodzaje sądów ławniczych: sąd wielki (m.in. roki wielkie gajone), które odbywały się 3 razy do roku, sąd ławniczy na potrzeby bieżące i zbierający się co 2 tygodnie, oraz ławniczy sąd nadzwyczajny, który był zwoływany w nagłych sprawach kryminalnych.

Do zadań ław sądowych należało nadawanie mocy prawnej finansowym transakcjom, testamentom, umowom. Nie miała wpływu na niektóre z poważniejszych spraw, np. w Krakowie nie sądziła gwałtu, skrytobójstwa i napadu na dom. Spod jurysdykcji ławy sądowej wyłączona była szlachta, duchowieństwo, Żydzi.

Ława sądowa wiejska pod przewodnictwem sołtysa pełniła funkcje sądu pierwszej instancji.

Konstytucja 3 maja z 1791 roku zniosła ławy sądowe.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku, Henryk Samsonowicz, Warszawa 1981, t. I, s. 447