Dopłata bezpośrednia
Dopłata bezpośrednia – nazwa subwencji udzielanej rolnikom w Unii Europejskiej w ramach CAP (ang. Common Agricultural Policy) czyli Wspólnej Polityki Rolnej. W roku 2006 na dopłaty z kasy Unii przeznaczono ok. 48,5 mld euro, czyli niemal 50% budżetu Unii.
Spis treści |
[edytuj] System przyznawania
Przyznawanie pomocy oparte jest na systemie ewidencji IACS.
System przyznawania subwencji jest poddany ostrej krytyce. Oponenci wskazują, że pomoc trafia do największych właścicieli ziemi, a nie do rolników (np. dużym beneficjentem pomocy jest koncern Nestle). Wg raportu Komisji Europejskiej 80% środków trafia do 20% uprawnionych. W czerwcu 2006 roku zaproponowano ustanowienie limitu dopłat na 300 tys.euro rocznie - wg wyliczeń straciłoby na tym tylko ok. 2 tysiące podmiotów w całej unii, ale projekt nie przeszedł.
Drugim zarzutem było utajnienie listy osób korzystających z pomocy. Unia nie ujawniała listy beneficjentów, nie robiła tego też większość państw. Na mocy porozumienia osiągniętego w 2006 roku oraz rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 259/2008 od dnia 30 kwietnia 2009 pełne listy beneficjentów są ujawniane przez poszczególne Państwa Członkowskie[1].
Trzecim zarzutem jest nierówność traktowania rolników w różnych krajach - inne wysokości dopłat przyznane są w krajach tzw."starej unii" a inne w krajach nowych.
Wg Komisji Europejskiej w 2005 roku środki rozdzielone zostały następująco.
- Francja 10,01 mld euro
- Niemcy 6,52 mld euro
- Włochy 5,53 mld euro
- Wielka Brytania 4,34 mld euro
- Grecja 2,76 mld euro
- Irlandia 1,82 mld euro
- Polska 1,54 mld euro
- Holandia 1,27 mld euro
- Austria 1,24 mld euro
Kolejnym krytykowanym nonsensem są tak małe dopłaty, gdzie koszty administrowania są wyższe niż wysokość dopłaty.
[edytuj] Dopłaty bezpośrednie w Polsce
W Polsce systemem IACS zarządza ARiMR (Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa).
Polscy rolnicy otrzymują mniej, niż rolnicy w krajach "starej Unii". Polska uzyskuje z budżetu unijnego dopłaty w wysokości 25% pełnego, należnego poziomu (Polska stosuje również płatności uzupełniające z budżetu krajowego, co stanowi łącznie poziom 55%) w 2004, 30% (wraz z płatnością krajową łącznie 60%) w 2005, 35% (wraz z płatnością krajową łącznie 65%) w 2006, 40% (wraz z płatnością krajową łącznie 70%) w 2007, 50% (wraz z płatnością krajową łącznie 80%) w 2008, 60% (wraz z płatnością krajową łącznie 90%) w 2009, 70% (plus płatność krajowa maksymalnie 30%, jednak łącznie nie więcej niż 100%) w 2010, 80% (plus płatność krajowa maksymalnie 20%, jednak łącznie nie więcej niż 100%) w 2011, 90% w (plus płatność krajowa maksymalnie 10%, jednak łącznie nie więcej niż 100%) w 2012 oraz poziom płatności stosowany w krajach "starej Unii" w 2013.
W Polsce lista beneficjentów dopłat do gruntów oraz płatności cukrowych jest jawna od 2008 roku[2].
Można założyć, że pomoc jest proporcjonalna do wielkości gospodarstwa. W roku 2009 stawka podstawowa za ha posiadanej ziemi (nie licząc płatności uzupełniających z budżetu krajowego) wyniosła 506,98 zł.
[edytuj] Dopłaty bezpośrednie w innych państwach
Przed wejściem w życie rozporządzenia nr 259/2008 w niektórych państwach organizacje społeczne doprowadziły do ujawnienia list beneficjentów.
[edytuj] Wybrane przykłady beneficjentów dotacji
- Cees Veerman - (min. rolnictwa w Holandii: 190 tys. euro)
- Gerald Grosvenor szósty książę Westminster: ok. 2 mln zł rocznie)
- królowa Elżbieta II -(królowa Wielkiej Brytanii - 500 tys. funtów)
- Nestle - (koncern spożywczy - 5,1 mln funtów)
- Tate&Lyle Europe (koncern cukrowniczy - 88,7 mln funtów)
- książę Albert z Monako - 300 tys. euro
[edytuj] Kalendarium
- 1957 podpisanie Traktatów rzymskich
- 1997 Agenda 2000
- 2002 Premier Leszek Miller wynegocjował możliwość podniesienia dopłat dla polskich rolników sumami bezpośrednio z polskiego budżetu
- 2005 Centrum Monitoringu i Wolności Prasy wystąpiło do ARiMR o ujawnienie listy i otrzymało odmowę.
- 2006 W czerwcu - zaproponowano ustalenie limitu dopłat na 300 tys. euro rocznie, na czym stracić mogło tylko 2 tys. najbogatszych właścicieli latyfundiów. Projekt upadł.
- 2006 18 października Unia zdecydowała się ujawnić listę beneficjentów pomocy, ale dopiero od 2009 roku.
[edytuj] Bibliografia
- Aleksander Piński, Krzysztof Trębski: Jałmużna dla obszarnika. Wprost, 29 października 2006.
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ Jawne listy beneficjentów. Rzeczpospolita, 29 kwietnia 2009.
- ↑ Wykaz rolników, którym przyznano płatności do gruntów rolnych lub płatność cukrową w roku 2007.
