Indeks H

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Indeks h)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Indeks h (Hirscha) (ang. h-index) – współczynnik wprowadzony w 2005 roku przez Jorgego E. Hirscha[1], który ma w zamierzeniu wykazać wagę i znaczenie wszystkich prac naukowych danego autora, charakteryzując jego całkowity dorobek, a nie tylko znaczenie jednej poszczególnej pracy, co czyni zwykły indeks cytowań.

Definicja[edytuj | edytuj kod]

Index h z wykresu publikacji z malejącą liczbą cytowań

Indeks odzwierciedla dystrybucję cytowań publikacji określonego naukowca i liczbę jego najlepszych publikacji. Wg słów samego Hirsha:

"Naukowiec ma indeks h, jeśli h spośród Np jego/jej publikacji ma co najmniej po h cytowań każda, a każda z pozostałych (Np − h) publikacji ma nie więcej niż h cytowań."

Inaczej mówiąc, naukowiec z indeksem h opublikował Np publikacji, spośród których było h takich publikacji, z których każda była cytowana co najmniej h razy przez innych naukowców[2]. Indeks h, odzwierciedla zatem zarówno liczbę publikacji jak i przeciętną liczbę cytowań każdej publikacji.

Stosowanie tego indeksu ma sens przy porównywaniu dorobku naukowców pracujących w tej samej dziedzinie, gdyż przeciętna liczba cytowań pojedynczych publikacji jest silnie zależna od dziedziny badań.

Indeks a kariera naukowa[edytuj | edytuj kod]

Indeks został pomyślany tak aby lepiej odzwierciedlać wartość dorobku naukowego niż sama liczba publikacji, czy sumaryczna liczba cytowań wszystkich publikacji jednego naukowca, premiując tych, którzy publikują mniejszą liczbę dobrych publikacji, w stosunku do tych, którzy rozpraszają wyniki swoich badań na większą liczbę publikacji w celu sztucznego zwiększenia ich liczby. Ponadto premiuje naukowców, których publikacje są stale i często cytowane, gdyż z upływem czasu ich indeks h wzrasta a nie maleje.

Na przykład naukowiec, który opublikował 6 publikacji, z których każda była cytowana co najmniej 6 razy ma indeks h = 6, natomiast taki, który ma 100 publikacji, ale spośród nich są tylko 3 takie, które mają 3 lub więcej cytowań, ma indeks h = 3.

Hirsch dowodził, że na podstawie wysokiego indeksu h można lepiej przewidzieć, kto otrzyma najbardziej prestiżowe nagrody naukowe takie jak Nagroda Nobla, niż na podstawie innych indeksów oceny naukowców. Hirsch dowodził (z dużym marginesem błędu), że fizyk, który osiąga indeks h około 12 jest zwykle zatrudniany na pierwsze stanowisko profesorskie na najlepszych amerykańskich uniwersytetach. Indeks 18 daje pełną nominację profesorską, 15-20 to typowy wskaźnik członka rzeczywistego American Physical Society, 45 lub więcej oznacza zwykle członkostwo w National Academy of Sciences, zaś wskaźnik laureatów Nagrody Nobla z fizyki mieści się w zakresie 35 a 39.[3].

Spośród 22 dyscyplin naukowych znajdujących się na liście Thomson Reuters Essential Science Indicators Citation Thresholds, najwięcej cytowań w przeliczeniu na publikację mają naukowcy zajmujący się badaniami kosmicznymi, a zaraz za nimi są fizycy[4]

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Krytycy indeksu twierdzą, że dyskryminuje on naukowców, których charakteryzuje zmienna jakość publikacji oraz osoby, które miały krótkie i błyskotliwe kariery. Np. osoba, która napisała jedną pracę, która była cytowana 100 razy, drugą pracę, która była cytowana 50 razy, trzecią pracę, która byłą cytowana 3 razy, oraz 100 prac, które były cytowane po 2 razy, ma indeks Hirscha 3; czyli taki sam, jak osoba, która opublikowała 3 prace, z których każda była cytowana po 3 razy. Podobnie osoba, która napisała 2 publikacje, z których każda była cytowana 1000 razy ma indeks h równy 2. Tak jest np. w przypadku Évariste'a Galois. Gdyby Albert Einstein zmarł w 1905 r. jego indeks h wynosiłby 4, choć już wówczas był autorem 4 spośród 10 swoich najważniejszych publikacji[5] .

Inne[edytuj | edytuj kod]

Popularnym narzędziem do obliczania indeksu Hirscha jest program "Publish or Perish"[6], stworzony przez Anne-Wil Harzing, profesor zarządzania na University of Melbourne, opierający się na cytowaniach zindeksowanych w wyszukiwarce Scholar Google (scholar.google.com).

Przypisy

  1. JE Hirsch. An index to quantify an individual's scientific research output.. „Proc Natl Acad Sci U S A”. 102 (46), s. 16569-72, Nov 2005. doi:10.1073/pnas.0507655102. PMID 16275915. 
  2. McDonald, Kim: Physicist Proposes New Way to Rank Scientific Output. 8 listopada 2005.
  3. Ivars Peterson. Rating Researchers. „Science News”, 2 grudnia 2005. 
  4. Citation Thresholds. „Science Watch”, 1 maja 2010. 
  5. Michael Christopher Wendl. H-index: however ranked, citations need context. „Nature”. 449 (7161), s. 403, 2007. doi:10.1038/449403b. PMID 17898746. Bibcode2007Natur.449..403W. 
  6. Publish or Perish, strona główna programu

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]