Przymus bezpośredni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Przymus bezpośredni – określone w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 1994 r. Nr 111, poz. 535) możliwości postępowania wobec pacjentów psychiatrycznych, którzy (art. 18 pkt 1 ustawy):

  • dopuszczają się zamachu przeciwko życiu lub zdrowiu własnemu lub innej osoby, lub też bezpieczeństwu powszechnemu
  • gwałtownie niszczą lub uszkadzają przedmioty we własnym otoczeniu
  • poważnie uniemożliwiają funkcjonowanie zakładu psychiatrycznego lub jednostki organizacyjnej pomocy społecznej.

Przymus bezpośredni może polegać na (art. 18 pkt 3 ustawy):

  • przytrzymaniu,
  • przymusowym podaniu leków,
  • unieruchomieniu,
  • izolacji.

W stosunku do osób jedynie uniemożliwiających funkcjonowanie szpitala psychiatrycznego lub jednostki organizacyjnej pomocy społecznej stosuje się wyłącznie przytrzymanie lub przymusowe podanie leku.

Wymieniona wyżej ustawa (art. 34) przewiduje możliwość zastosowania przymusu bezpośredniego wobec osoby przyjętej do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody, gdy jest to konieczne do dokonania niezbędnych czynności leczniczych (mających na celu usunięcie przyczyn przyjęcia bez zgody), a także w celu zapobieżenia samowolnemu opuszczeniu przez tę osobę szpitala psychiatrycznego.

Definicje środków przymusu bezpośredniego[edytuj | edytuj kod]

W roku 1995 wydano rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie stosowania przymusu bezpośredniego, które następująco definiuje poszczególne środki przymusu bezpośredniego:

  • przytrzymanie – krótkotrwałe unieruchomienie z użyciem siły fizycznej
  • przymusowe podanie leków – wprowadzenie leków do organizmu osoby bez jej zgody, doraźne lub przewidziane planem leczenia
  • unieruchomienie – dłużej trwające obezwładnienie
  • izolacja – umieszczenie osoby pojedynczo w zamkniętym pomieszczeniu.

Zasady stosowania[edytuj | edytuj kod]

Są one określone w art. 18 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z roku 1994. A szczegółowo regulowane przez rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie stosowania przymusu bezpośredniego (Dz.U. z roku 1995 Nr 103 poz. 514). Decyzję o zastosowaniu środka przymusu bezpośredniego i jego rodzaju podejmuje lekarz, który także osobiście nadzoruje jego zastosowanie. Na żądanie lekarza policja, straż pożarna czy pogotowie ratunkowe są zobowiązane udzielić pomocy w stosowaniu przymusu bezpośredniego. W szpitalach psychiatrycznych i domach pomocy społecznej wobec niemożności natychmiastowego uzyskania decyzji lekarza dopuszcza się podjęcie takiej decyzji przez pielęgniarkę. Obecnie podejmuje się także kwestię stosowania przymusu przez ratowników medycznych z karetek, w których nie ma lekarza[1].

Istnieje obowiązek uprzedzenia danej osoby przed zastosowaniem przymusu oraz wyboru takiej jego formy, która będzie jak najmniej uciążliwa dla pacjenta. Należy mieć cały czas na uwadze dbałość o dobro pacjenta, a także odebrać mu przed zastosowaniem przymusu bezpośredniego przedmioty mogące stanowić zagrożenie dla niego lub otoczenia. Każde zastosowanie przymusu bezpośredniego musi być udokumentowane wraz z opisaniem jego rodzaju i przyczyn, a także czasu trwania. W ciągu trzech dni powinna być sprawdzona zasadność zastosowania przymusu bezpośredniego. Dokonuje tego kierownik szpitala jeśli jest lekarzem, w domach opieki społecznej robi to lekarz psychiatra.

Czas trwania przymusu bezpośredniego[edytuj | edytuj kod]

Unieruchomienie lub izolacja mogą trwać do czterech godzin. Następnie pacjent powinien być zbadany, po czym lekarz może w razie potrzeby podjąć decyzję o przedłużeniu stosowania przymusu o kolejne sześć godzin. Przedłużanie unieruchomienia lub izolacji dłużej niż dobę jest możliwe jedynie w warunkach szpitalnych. Pacjent, wobec którego zastosowano przymus bezpośredni, powinien być obserwowany przez pielęgniarkę co 15 minut, a co najmniej co cztery godziny uwalniany celem zmiany pozycji, zaspokojenia potrzeb fizjologicznych i wykonania czynności higienicznych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dominika Sikora: Ratownik będzie mógł stosować przymus bezpośredni (pol.). [dostęp 11 stycznia 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.