Łamanie słoniem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Skazaniec rozrywany przez słonia, Cejlon (obecnie Sri Lanka). Rysunek pochodzi z An Historical Relation of the Island Ceylon, Robert Knox (1681)
Zmiażdżenie przez słonia, ilustracja z francuskiego popularnego magazynu podróżniczego Le Tour Du Monde, wydanie z roku 1868
Zasięg geograficzny stosowania kary łamania słoniem

Łamanie słoniem (także: rozerwanie, (z)miażdżenie słoniem; łamanie, rozerwanie, (z)miażdżenie przez/przy pomocy słonia) – powszechna metoda kary śmierci w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej, szczególnie w Indiach, gdzie słonie azjatyckie były wykorzystywane do miażdżenia, rozczłonkowania lub torturowania skazańców w publicznych egzekucjach. Zwierzęta były szkolone do natychmiastowego zabijania ofiar lub torturowania ich powoli przez dłuższy czas. Najczęściej używane przez rodziny królewskie, słonie były używane do pokazywania poddanym zarówno władzy absolutnej monarchy, jak i jego zdolności do kontrolowania dzikich zwierząt.

Widok słoni zabijających skazańców zarówno przeraził, jak i przyciągnął zainteresowanie europejskich podróżników i został odnotowany w wielu współczesnych czasopismach i relacjach z życia w Azji. Praktyka została ostatecznie stłumiona przez europejskie imperia, które skolonizowały region w XVIII i XIX wieku. Choć ograniczała się głównie do Azji, praktyka ta była czasami przyjmowana przez mocarstwa zachodnie, takie jak starożytny Rzym i Kartagina, szczególnie w przypadku zbuntowanych żołnierzy.

Aspekty kulturowe[edytuj | edytuj kod]

Inteligencja, domestykacja i wszechstronność słonia dały mu znaczną przewagę nad innymi dzikimi zwierzętami, takimi jak lwy i niedźwiedzie używane przez Rzymian jako kaci. Słonie są bardziej podatne na walkę niż konie: chociaż konia można wytresować do szarży, nie będzie on chętnie deptał wrogiego żołnierza, a zamiast tego przejdzie nad nim. Słonie będą deptać swoich wrogów, stąd popularność słoni bojowych wśród dowódców takich jak Hannibal. Słonie można szkolić do egzekucji więźniów na różne sposoby, a także można je nauczyć przedłużania agonii ofiary poprzez zadawanie powolnej śmierci przez tortury lub szybkiego zabijania skazanych przez nadepnięcie na głowę.

Historycznie słonie były pod stałą kontrolą kornaka, dzięki czemu władca mógł udzielić w ostatniej chwili ułaskawienia i okazać miłosierdzie które odnotowywano w różnych azjatyckich monarchiach[1]. Królowie Syjamu (obecnie Tajlandia) szkolili swoje słonie, aby toczyły skazanego „powoli po ziemi, aby nie doznał poważnych obrażeń”. Słonie były od czasu do czasu wykorzystywane w ordaliach, w których skazanego więźnia wypuszczano, jeśli udało mu się odeprzeć słonia – wykorzystanie ich w taki sposób wykraczało poza powszechną władzę królewską[1]. Słonie były od dawna używane jako symbole władzy królewskiej (i nadal są w niektórych miejscach, takich jak Tajlandia, gdzie białe słonie są czczone). Ich użycie jako instrumentów władzy państwowej ukazywało, że władca mógł przewodniczyć bardzo potężnym stworzeniom, które były pod całkowitą kontrolą. W ten sposób władca był postrzegany jako utrzymujący moralną i duchową dominację nad dzikimi zwierzętami, zwiększając ich autorytet i mistykę wśród poddanych[1].

Zakres geograficzny[edytuj | edytuj kod]

Łamanie słoniem było wykonywane w wielu częściach świata, zarówno przez zachodnie, jak i wschodnie imperia. Najwcześniejsze zapisy takich egzekucji pochodzą z okresu klasycznego. Jednak praktyka ta była już dobrze ugruntowana i trwała aż do XIX wieku. Podczas gdy słonie afrykańskie są znacznie większe niż słonie azjatyckie, mocarstwa afrykańskie nie były znane z tego, że wykorzystywały zwierzęta w wojnie lub ceremoniach w porównaniu z ich azjatyckimi odpowiednikami.

Rzymianie, Kartagińczycy i starożytni Macedończycy czasami wykorzystywali słonie do egzekucji, a także wykorzystywali słonie bojowe do celów wojskowych. Starożytni kronikarze odnotowywali dezerterów, jeńców i zbrodniarzy wojennych, którzy zostali skazani na śmierć pod stopami słonia.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Thomas T. Allsen: The Royal Hunt in Eurasian History. University of Pennsylvania Press, 2006. ​ISBN 0-8122-3926-1​.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Norman Chevers: A Manual of Medical Jurisprudence for Bengal and the Northwestern Provinces. Carbery, 1856.
  • John Joseph Collins: Between Athens and Jerusalem: Jewish Identity in the Hellenistic Diaspora. Wm. B. Eerdmans Publishing Company, 1999. ​ISBN 0-8028-4372-7​.
  • Abraham Eraly: Mughal Throne: The Saga of India’s Great Emperors. Phoenix House, 2005. ​ISBN 0-7538-1758-6​.
  • Alexander Hamilton: A New Account of the East Indies: Being the Observations and Remarks of Capt. Alexander Hamilton, from the Year 1688 to 1723. C. Hitch and A. Millar, 1744.
  • Robert Kerr: A General History and Collection of Voyages and Travels. W. Blackwood, 1811.
  • Patrick Olivelle (trans): The Law Code of Manu. Oxford University Press, 2004. ​ISBN 0-19-280271-2​.
  • Annemarie Schimmel: The Empire of the Great Mughals: History, Art and Culture. Reaktion Books, 2004. ​ISBN 1-86189-185-7​.
  • Emerson James Tennent: Ceylon: An Account of the Island Physical, Historical and Topographical. Longman, Green, Longman, and Roberts, 1860.