Żydówka z cytrynami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Żydówka z cytrynami
Ilustracja
Autor Aleksander Gierymski
Rok wykonania 1881
Technika wykonania olej na płótnie
Rozmiar 63,5 × 47,5 cm
Muzeum Muzeum Śląskie w Katowicach

Żydówka z cytrynami (znany też pod tytułem Pomarańczarka[1]) – obraz olejny polskiego malarza Aleksandra Gierymskiego z 1881 roku, znajdujący się w zbiorach Muzeum Śląskiego w Katowicach.

Obraz powstał w czasie pobytu Gierymskiego w Warszawie, w latach 18761888. Artysta związał się w tym czasie z grupą młodych literatów i krytyków, zgromadzonych wokół pozytywistycznego czasopisma „Wędrowiec” i podjął współpracę z Stanisławem Witkiewiczem oraz Antonim Sygietyńskim. Efektem tej współpracy był cykl realistycznych scen rodzajowych, przedstawiających życie żydowskich mieszkańców Powiśla i innych ubogich dzielnic Warszawy. Powstały w tym czasie takie prace, jak Żydówka sprzedająca pomarańcze, Żydówka sprzedająca cytryny, Brama na Starym Mieście w Warszawie i kilka wersji Święta trąbek[2].

Opis obrazu[edytuj | edytuj kod]

Artysta przedstawił portret ubogiej żydowskiej handlarki, sprzedającej cytryny na ulicy. Jest to stara, odziana w łachmany kobieta, dźwigająca dwa ciężkie kosze z owocami. Stoi zwrócona twarzą do widza, patrząc wprost w oczy przechodzących obok niej ludzi. Jej zmęczona życiem, a poorana zmarszczkami twarz wyraża smutek, zmęczenie i nadzieję na znalezienie nabywcy. Kolorystyka obrazu jest zimna, sugeruje późną porę roku, być może jest chłodny, jesienny poranek. Niewyraźne i przymglone tło potęguje wrażenie samotności, wyobcowania i zastygłego cierpienia, a realistycznie przedstawiona postać zamarła w beznadziejnym oczekiwaniu.

Odniesienia[edytuj | edytuj kod]

Żydówka z cytrynami pojawiła się na serii znaczków pocztowych pt. Malarstwo polskie, wydanych w 1968 roku[3][4].

Stylizowany wizerunek fragmentów obrazu znalazł się na monecie o nominale 20 zł, z serii Polscy Malarze XIX/XX w. poświęconej Aleksandrowi Gierymskiemu, wyemitowanej przez NBP w 2006 roku. Monetę wybito w Mennicy Polskiej SA w nakładzie 66 000 sztuk, a jej projektantem jest Roussanka Nowakowska[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Strona internetowa Muzeum Śląskiego (pol.). [dostęp 21.06.2009].
  2. Aleksander Gierymski w malarstwo.awardspace.info (pol.). [dostęp 04.05.2009].
  3. Znaczki_polskie.w.interia.pl (pol.). [dostęp 04.05.2009].
  4. Zdjęcie znaczka w Joystamps.com (pol.). [dostęp 04.05.2009].
  5. Folder emisyjny monety

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]